Yenidoğan Döneminde Fizyoterapi ve Rehabilitasyonun Önemi
|
Normal gebelik dönemi (son görülen adetten doguma kadar geçen süre ) 38- 42 haftadir. 38-42. haftalarda dogan bebekler normal zamanli ( full term), 37 haftadan daha önce dogan bebekler prematüre (preterm), 42 haftadan sonra dogan bebekler ise postmatüre (postterm) olarak kabul edilir. Dogumdan sonra ilk 4 haftayi kapsayan dönem olan neonatal dönemde bakim veren ekip içinde fizyoterapist de yer almaktadir. Fizyoterapi ve rehabilitasyon yaklasimlarinin basinda yer alan degerlendirme yalnizca bir özür, nörolojik bir problem sonrasi yapilan bir degerlendirme degildir. "Bebegin ilk 4 haftasinda yenidoganla ilgili hekim grubunun yaptigi degerlendirmelerin yansira rutin degerlendirmelerde fizyoterapi degerlendirmesi de yer almalidir. Amaç olasi özürlerin erken saptanmasinin yani sira bebegin gelisiminin izlenmesi ve ailelere bebegin fiziksel gelisimi hakkinda ileriye dönük bilgi vermektir." Bebeklerin bir ekiple degerlendirmesi son derece önemlidir. Ekipte pediatri uzmani, pediatrik nörolog, ortopedist, fizyoterapist, çocuk gelisim uzmani, hemsire ve ilgili diger saglik elemanlari yer almalidir. Yukarida da bahsettigim gibi son adet tarihinden sonra, 37 haftadan önce dogan bebekler prematüre bebek olarak tanimlanmaktadir. 26 haftadan erken dogan bebeklerin yasama sansi daha az olmasina ragmen son dönemlerde gelistirilmis olan tibbi olanaklarla ( monitörle izleme, endotrakeal intübasyon ve respiratörle solunuma yardim, total parenteral beslenme gibi) bu sans artmistir. Ülkemizde de bu tür servisler mevcuttur. Bebeklerin gelisiminde dogum agirliginin da önemli bir yeri vardir. Dogum agirligi 2500 gramin altinda olan bebekler düsük dogum agirlikli, 1500 gramin altindakiler çok düsük dogum agirlikli, 1000 gramin altindaki bebekler ise ileri derecede düsük dogum agirlikli olarak kabul edilmektedir. Gelismis ülkelerde yapilan arastirmalarda 2500 gramin altindaki yenidoganlarin yaklasik %70’ini preterm yenidoganlar olusturur. Ülkemizdeki çalismalarda da buna benzer sonuçlar elde edilmistir. Prematüre bebeklerde, özellikle riskli diye adlandirilan dogum yasi ve/veya dogum agirligi düsük olan bebeklerde daha çok olmak üzere tüm bebeklerde kalp ve dolanim sistemine bagli sorunlar, zor dogum sirasinda olusan asfiksi, bebegin solunum yollarina sivi aspirasyonu, anoksi ( oksijensiz kalma), bebegin geç aglamasi, morarma, kan uyusmazligi, sarilik, akciger problemleri, enfeksiyon, merkezi sinir sisteminin etkilenmesine bagli olarak bazi nörolojik problemler meydana gelebilmektedir. Öncelikli olarak bu bebeklerin pediatrik nörolog tarafindan görülmesi gerekir. Takiben pediatrik fizyoterapist tarafindan yapilan degerlendirme de görülebilecek problemlerin erken saptanmasi ve dolayisiyla erken rehabilitasyonun baslamasina olanak verir ve kalici bozukluklarin önlenmesi saglanmis olur. Yenidogan bebek dogumu izleyen dakika, saat ve günlerde vücudunun hemen tüm sistemlerini içeren biyokimyasal ve fizyolojik degisiklikler ile dis ortama uyum yapmak zorunlulugundadir. bazi bozukluklarin erken tespitine yardimci olmak amaciyla, 1 aylik bebekte; Sürekli aglama Emme bozuklugu Israrli ve sürekli kusma Çevresinden gelen uyarilara cevap vermeme Havale (Konvülzyon) 2 aylik bebekte (yukaridakilere ek olarak); Bulunmasi gereken reflekslerin kaybi Kaslarda asiri sertlik ya da gevseklik 3 aylik bebekte; Gözde kayma, titreme Bebegin sirtüstü, bas ve topuklar üzerinde yay gibi sert bir sekilde durmasi Bebegin gülmemesi, annenin yüzüne bakmamasi 4 aylik bebekte; Bas kontrolünün olmamasi Gözde odaklasmanin saglanamamasi Elin ya da ellerin bas parmak içte kalacak sekilde yumruk halinde tutulmasi Kaybolmasi gereken reflekslerin devam etmesi 8 aylik bebekte; Dönme ve oturma aktivitelerinin olmamasi El-göz koordinasyonunun yoklugu Tekme atarken iki bacagin da itilmesi Bebegin bacaklarini uzatarak oturdugu pozisyonda vücudunun öne egilmesi, bacaklarin birbiri üzerine binmesi 10 aylik bebekte; Emeklemenin olmamasi ya da her iki ayagin birden çekilerek, siçrar tarzda emekleme Ayaga kalkmada zorluk Ismi ile çagrilinca tepki vermemesi Agizdan salya akmasi Verilen yiyecegi agzina almamasi ya da agzina götürememesi 1 yasindaki bebekte; Tutunarak yürüyememesi Parmak ucuna basarak yürüme belirtileri gözlendigi durumlarda derhal doktora basvurmalari söylenmelidir. Bebek yürüyene kadar, en fazla 3 aylik aralarla rutin fizyoterapist kontrolü saglanmalidir. Herhangi bir bozukluk durmunda fizyoterapi yaklasimi tamamen degismektedir. Teshisden sonra, olabilecek en kisa zamanda rehabilitasyona baslanmalidir KERİM YAPAR
|
||||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
||||||
|
|
