DEPRESYON VE PANİK ATAK
|
DEPRESYON VE PANİK ATAK Depresyon ve panik atak, günümüzde oldukça yaygın olan, psikolojik rahatsızlıklardır. Bu rahatsızlıklar bireyin kendisini sıkıntılı hissetmesine, hayatını sürdürmekte zorluk çekmesine ve umutsuzluk döngüsüne girmesine sebep olur. Dolayısıyla bireyin yaşamı o kadar zor hale gelir ki, birey yaşamına son vermek bile isteyebilir. Ruhsal rahatsızlıklar olarak depresyon ve panik atak, çözümsüz değildir. Aksine çözümü olan bu rahatsızlıklar için, uygulanan birtakım psikolojik müdahalelerle kişinin rahatlanması sağlanabilir. Ancak öncelikle kişinin bu rahatsızlıkları tanıması, yararlı olacaktır. DEPRESYON Kişide kalıtımsal, çevresel ya da hormonal bozukluklar sonrasında gelişen çökkünlük halidir. Aşağıdaki dokuz belirtiden en az beşinin (ilk iki belirtiden en az biri bulunmak üzere), en az iki hafta süresince var olması durumuna "major depresyon" denir. DEPRESYONUN BELİRTİLERİ 1-Hemen her gün ve günün büyük bir kısmında gözlenen çökkün bir duygu-durum hali ( kendini mutsuz, ağlayacakmış gibi, umutsuz hissetme vs.). 2-Hemen her gün yaklaşık gün boyu süren tüm ya da çoğu etkinliğe karşı ilgi ve zevk almada azalma (daha önce keyif alınarak yapılan aktivitelerden artık hoşlanmama,yapmak zorunda olduğu için yapma, bıkkın olma, isteksizlik) 3-Kendiliğinden önemli derecede kilo kaybı ya da alımı ( bir ay içinde vücut ağırlığının %5 'inden fazlasının artması ya da azalması) ya da hemen her gün iştahta artma yada azalmanın olması. 4-Hemen her gün uykusuzluk ya da aşırı uyku hali. 5-Hemen her gün olağan zihinsel ve bedensel işlevsellikte azalma ya da huzursuzluk (gün boyu evden veya yataktan çıkmama) 6-Hemen her gün halsizlik,yorgunluk hisleri, daha önceki günler kadar enerjik hissetmeme. 7-Hemen her gün kendini değersiz hissetme, küçük görme, kendini beğenmeme,yoğun suçluluk duyguları 8-Hemen her gün dikkat, konsantrasyon, algılama yeteneğinde azalma olması 9-Tekrarlayan ölüm düşünceleri,intihar planları veya eylemlerinin varlığı. DEPRESYON HİKAYESİ Ayşe Hanım 28 yaşında, evli ve bir çocuk sahibi bir bayandır. Ayşe Hanım, son iki haftadan bu yana evden hiç çıkmak istememekte, gününün büyük kısmını neredeyse yataktan çıkmadan geçirmek istemektedir. İçinden yemek yapmak, evi toparlamak gelmemektedir. Oğlu, ilkokul ikiye gitmektedir. Oğluna bile vakit ayırmak istememekte, okula giderken onu zoraki bir şekilde hazırlamaktadır. Daha önce oğlunun derslerine yardım etmekten büyük zevk duyarken şimdi onu bile yapmayı işkence gibi görmektedir. Kocası ise, Ayşe Hanıma her şekilde destek olmaya çalışmakta ama artık O da bu süreci geçirmekte zorluk çekmektedir. Ayşe Hanım, daha önceleri oldukça neşeli, hayattan zevk alabiliyorken şimdi hiçbir şeklide hayattan zevk almamaktadır. Bu durumda Ayşe Hanıma, yakınları yardım etmekte zorluk çekebilirler. Ayşe Hanım ise her geçen gün biraz daha umutsuzluğa düşebilir. Bu nedenle Ayşe Hanımın en kısa sürede profesyonel bir meslek elemanına başvurması gerekmektedir. PANİK ATAK Panik atak, aniden ortaya çıkan yoğun korku, sıkıntı ve endişe nöbetidir. Bu nöbet şiddetli olarak genellikle 10-30 dakika arası sürer ve sonra yavaş yavaş şiddeti düşer. Panik atak nöbeti yaşayan kişi çok kötü birşey olacağı veya öleceği hissine kapılır. Buna bağlı olarak, kendisini kurtaracak birisi veya bir sağlık kuruluşu arama girişimleri olur. Hatta sağlık kuruluşlarına yakın mekanlarda yaşamayı tercih eder. PANİK ATAK BELİRTİLERİ Panik atak, birtakım fiziksel belirtiler ve düşünce süreçleriyle beraber ortaya çıkar. Bunlardan en belirgini yoğun korku ve endişe duygusunun hissedilmesidir. Panik atakta görülebilen fiziksel belirtilerden bazıları: - Mideye bir şey çöküyor hissi - Avuç içlerinde terleme - Her tarafta sıcaklık hissetmek - Hızlı ve şiddetli kalp atışları - Ellerde titreme - Diz ve bacaklarda güçsüzlük veya esneklik - İç titremesi, titreme duygusu - Ağız kuruluğu - Boğazda yumruk hissi - Göğüste basınç - Hızlı nefes alıp verme - Bulantı veya ishal - Baş dönmesi, sersemlik, göz kararması - Gerçek dışılık hissi (rüyada gibiyim) - Açık olarak (net olarak) düşünememe - Bulanık görme - Kısmen felce uğramışlık duygusu - Ayrılma yada hayal gibi hareket etme duygusu - Çarpıntılar veya düzensiz kalp atışları - Ellerde, ayaklarda ve yüzde karıncalanma - Göğüs ağrısı - Bayılma hissi - Midede titreme heyecan - Soğuk ve ıslak eller Korku ve endişe duygularıyla gelişen düşünceler - Ölmek üzereyim - Kalp krizi geçiriyorum - Aklımı yitirmek üzereyim - Kendimden geçmek üzereyim - Nefes alamıyorum ve hiç alamayacağım - Felç olabilirim - Kontrolümü kaybediyorum - Tansiyonum çok yükseldi ve beyin kanaması geçireceğim PANİK ATAK HİKAYESİ Ali Bey, 26 yaşında, bekar, ailesiyle yaşayan bir erkektir. Ali Bey, yaklaşık 20 gündür dışarıya çıkmak istememekte, sürekli öleceği, kalp krizi veya beyin kanaması geçireceği düşüncesiyle yaşamak zorunda kalmaktadır. Bu düşüncelere kapıldığı ilk zamanlar, hemen soluğu acil serviste almış ve her an öleceği korkusunu büyük bir dehşetle yaşamıştır. Ancak acil serviste herhangi bir fiziksel rahatsızlığı olmadığı bildirilmiştir. Ali Bey, o günden itibaren birçok doktora gitmiş ama herhangi bir fiziksel rahatsızlığı olmadığı kendisine belirtilmiştir. Ayrıca durumunun büyük ihtimalle psikolojik olduğu vurgulanmıştır. Ali Bey, hemen hemen her gün birkaç defa panik atak nöbeti geçirmekte, nöbetler sırasında nefes alamayacağını, kalbinin duracağını hissetmektedir. Bu kısırdöngüden hiçbir şekilde kurtulamayacağını düşünüp mutsuz olmakta, giderek aklını yitireceğinden korkmaktadır. Özellikle dışarı çıktığında kontrolünü kaybedip bayılacağını düşünmekte o yüzden kısa süreli mesafeler için bile dışarıya çıkmamaktadır. Neredeyse evden çıkamayan Ali Beye anne ve babası oldukça anlayışlı davranmakta ancak onlar da nasıl hareket edecekleri konusunda kendilerini yetersiz hissetmektedirler. Sonuç olarak panik atak ve depresyon günümüzde her toplumda görülen yaygın ruhsal problemlerdir. Dolayısıyla bu ruhsal rahatsızlıkların dikkatle ele alınması gerekmektedir. Bu anlamda bu belirtileri yaşayan ve hayatının içinden çıkılmaz bir hale geldiğini düşünen bireylerin, psikoloğa başvurmaları gerekebilir. Genel anlamda psikolojik rahatsızlıklara bakıldığında aslında kişilerin, kendilerini olumsuz anlamda etkileyecek şekilde hareket ettikleri görülmektedir. Bu noktada Can Dündar’ın bir yazısına yer vermek oldukça faydalı olacaktır. KUSURSUZ OLMAK Çin'de bir adam, her gün boynuna dayadığı kalın sopanın iki ucuna astığı testilerle dereden su taşırmış evine.. Bu testilerden birinin yan kısmında çatlak varmış... Diğeri ise hiç kusursuz ve çatlaksızmış; ve her seferinde bu kusursuz testi adamın doldurduğu suyun tümünü taşır, ulaştırırmış eve..Ama her zaman boynunda taşıdığı testilerden çatlak olanı eve yarım; diğeri dolu olarak varırmış iki sene her gün bu şekilde geçmiş. Adam her iki testiyi suyla doldururmuş ama evine vardığında sadece 1,5 testi su kalırmış...Tabi ki kusursuz, çatlaksız testi vazifesini mükemmel yaptığı için çok gururlanıyormuş. Fakat zavallı çatlak olan kusurlu testi, çok utanıyormuş. Doldurulan suyun sadece yarısını eve ulaştırabildiği için de çok üzülüyormuş. İki yılın sonunda bir gün, görevini yapamadığını düşünen çatlak testi,ırmak kenarında adama şöyle demiş: 'Kendimden utanıyorum. Şu yanımdaki çatlak nedeniyle, sular eve gidene kadar akıp gidiyor..' Adam gülümseyerek dönmüş testiye; 'Göremedin mi? Yolun senin tarafında olan kısmı çiçeklerle dolu. Fakat kusursuz testinin tarafında hiç yok.Çünkü ben başından beri senin kusurunu, çatlaklığını biliyordum..Senin tarafına çiçek tohumları ektim.. Ve hergün o yolda ben su taşırken,sen onları suladın.. 2 senedir o güzel çiçekleri toplayıp,masamı süslüyorum. Sen kusursuz olsaydın, o çatlağın olmasaydı evime böyle güzellik ve zarafet veremeyecektim' diye cevap vermiş Aslında hepimiz birer çatlak testiyiz Her birimizin kendine has kusurları vardır. Fakat sahip olduğumuz bu kusurlar ve çatlaklardır hayatlarımızı ilginç yapan,mükafatlandıran, renklendiren.. Etrafımızdaki her kişiyi,oldukları gibi kabullenin.. Onlardadaki kusurları değil, içlerindeki güzellikleri görün... (Can DÜNDAR) Psikolog Suzan AKSÜT ÇİÇEK
|
||||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
||||||
|
|
