Uykunun baş düşmanları :Aşırı stres ve gerginlik, Okul Öncesi Etkinlik Örneği,Öğrenme ile ilgili her güçlük zekâ sorunu olduğu anlamına gelmez
|
Uykunun baş düşmanları : Aşırı stres ve gerginlik Uykusuzluk (insomni), uyku bozukluklarının başında geliyor. İnsanların yüzde 50'si hayatlarının bir döneminde uykusuzluk çekiyor. Uykusuzluk uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte zorluk ve buna bağlı gece boyunca sık sık uyanmaların olması olarak tanımlanıyor. Strese bağlı yaşanan uykusuzluk sorunu stres faktörünün ortadan kalkması ile düzeliyor. Kronik uykusuzluk denen 6 ayı geçen durumlarda ise uykusuzluğa neden olabilecek uyku bozukluklarını araştırmak gerekiyor. Kalp yetmezliği, koroner kalp hastalığı, astım, kronik bronşit, uyku apnesi, diyabet, tiroit bozuklukları ve nörolojik hastalıklar uykusuzluğa neden olabiliyor. Bu hastalıklara bağlı ilaç kullanımları da uykusuzluğu tetikleyebiliyor. Depresyon, kişilik bozuklukları, psikososyal stresler, alkol ve madde kullanımları da uykusuzluk bulguları olarak karşımıza çıkıyor. Uykusuzluk problemi çeken hastaların "polisomnografi" denilen uyku tetkiki ile değerlendirilmesi gerekiyor. Uyku apnesi, uykuda periyodik bacak hareket bozukluğu, huzursuz bacak sendromu gibi birçok uyku bozuklukları da uykusuzluk nedeni olarak sayılıyor. Rahat uyuyabilmeniz için öneriler Sabah uyanınca hemen yataktan kalkın. Her sabah aynı saatte kalkmaya çalışın. Normal insanlar için öğle arası yarım saatlik uyku iyi gelse de uyku problemi olanlar gündüz uyumamaya gayret göstermeli. Sigara, kafein ve alkolden kesinlikle uzak durun. Gün içi yapacağınız bir egzersiz hazırlayın ve uygulayın. Yatağınızı sadece uyku için kullanın. Yemek yemek, televizyon izlemek, kitap okumak gibi aktiviteleri yatakta yapmayın. Akşam yemeğini hafif yiyeceklerden oluşturun. Uyku kaçırıcı madde içeren yiyecek ve içeceklerden kaçının. Uyku öncesi zihninizi rahatlatacak aktiviteler (kitap okumak gibi), gevşetici egzersizler yapmanız faydalı olur. Yatmadan önce sıcak bir banyo yapmak (aşırı sıcak değil) kaslarınızı gevşeterek uyumanıza yardımcı olacaktır. Uykunuz geldiğinde yatağa gidin. Okul Öncesi Etkinlik Örnekleri Süngerden kedicik yapalım Malzeme: Sarı sünger, kibrit çöpü, düğme veya pul, paket lastiği, yapıştırıcı Yapılışı: Süngerin ortasına bir lastik geçirerek sıkın. Dört köşesine yine lastik takarak sıkıştırın ve kulak ve ayakları oluşturun. Pul ve düğmeleri uygun yerlere yapıştırarak göz, burun, ağız, kaş yapın. Bunları kalemle de çizebilirsiniz. Kibrit çöplerini yapıştırarak kedinin bıyıklarını oluşturun. Çocuklar için hazır alınmış bir oyuncak yerine kendi yaptığı oyuncakla oynamak daha zevklidir. Kedileri renklendirebilir, sayısını artırarak kedi ailesini genişletebilirsiniz. Bu etkinliği yaparken kediye birlikte isim bulabilir, kedilerin nasıl yaşadığı hakkında konuşabilirsiniz. Hayvan sevgisi için bu tür etkinlikleri arttırabilirsiniz. Öğrenme ile ilgili her güçlük zekâ sorunu olduğu anlamına gelmez Öğrenme ve algılama sorunu, çocuğun doğumu ile başlıyor. Eğitim süreci içinde edinilmiyor. Yaşam boyu devam edebiliyor. Dil gelişimi ve kullanımı, konuşma, okuma-yazma, matematik becerilerini etkileyen bir sorun olduğu için, kişinin eğitimini, mesleğini, günlük aktivitelerini etkiliyor. Bir çocuğun zekâsı normal ya da normalin üstünde olmasına rağmen dinleme, düşünme, anlama, kendini ifade etme, okuma-yazma veya matematik becerilerinde yaşıtlarına ve zekâsına oranla düşük başarı göstermesi "özel öğrenme güçlüğü" olarak tanımlanıyor. Özel öğrenme güçlüğü toplumda sıklığı %1-15 arasında değişiyor. Özel öğrenme güçlüğü olan çocukların anne-babalarında benzer sorunlar olma ihtimali normal ortalamadan 5-12 kat fazla. İkizlerde bir çocukta varsa diğerinde de olma ihtimali diğer çocuklara göre daha yüksek. Erkeklerde kızlara oranla daha sık görülüyor. Solaklarda normal ortalamadan daha sık gözlenebiliyor. Rahatsızlığın hiperaktivite ile birlikteliği de sık yaşanabiliyor. Okul öncesi görülen belirtiler Dil gelişiminde gecikmeler, konuşma bozukluğu (yanlış telaffuz, kelime dağarcığının yavaş gelişmesi... vb.) Yetersiz motor gelişim (öz bakım becerilerinde güçlük, sakarlık, çizim becerilerinde sorun) Bazı kavramları öğrenmede güçlükler (sayıları, alfabeyi, saati ve haftanın günlerini öğrenmede güçlük) Okul dönemine ilişkin belirtiler Akademik başarı: Okul başarısı yaşıtlarına ve zekasına oranla düşüktür. Bazı derslerde başarısı normal ya da normalüstü iken bazı derslerde (okuma gerektiren sözel ağırlıklı dersler) düşüktür. Okuma becerisi: Okuma hız ve niteliği açısından yaşıtlarından geridir. Harf-ses uyumu gelişmemiştir. Bazı harflerin seslerini öğrenemez harfin şekli ile sesini birleştiremez. Yazma becerisi: Yaşıtlarına oranla el yazısı okunaksız ve çirkindir, sınıf düzeyine göre yazı yazması yavaştır, yazarken bazı harf ve sayıları, kelimeleri ters yazar, yazarken bazı harfleri karıştırır "b-d, m-n" gibi. Heceleri atlar ya da harf/hece ekler, sınıf düzeyine göre yazılı imla ve noktalama hataları yapar. Küçük-büyük harf, noktalama, hece bölme hataları yapar. Yazarken kelimeler arasına hiç boşluk bırakmaz ya da bir kelimeyi iki-üç parçaya bölerek yazar. Organize olma becerisi: Odası, çantası, eşyaları ve giysileri dağınıktır. Defter ve kitaplarını kötü kullanır ve yırtar, yazarken gereksiz satır atlar, boşluk bırakır, sayfanın belirli bir kısmını kullanmaz, zamanını ayarlamakta güçlük çeker, düşüncelerini organize edemez. Oryantasyon becerileri: Sağı-solu karıştırır, yönünü bulmakta zorlanır, doğu-batı, kuzey-güney kavramlarını karıştırır. Alt-üst, ön-arka kavramlarını karıştırır, zamana ilişkin kavramları (dün-bugün önce-sonra gibi) karıştırır. Gün ay, yıl, mevsim kavramlarını karıştırır. Saati öğrenmekte zorlanır. Sözel ifade becerisi: Duygu ve düşüncelerini sözel olarak ifade etmekte zorlanır. Serbest konuşurken düzgün cümleler kuramaz, heyecanlanır, takılır, şaşırır, sınıfta sözel katılımı azdır, bazı harflerin seslerini doğru olarak telaffuz edemez. Öğrenme güçlüğü nasıl tedavi edilir? Özel öğrenme güçlüğünün tedavisinde, problem olan alanlara yönelik özel eğitim desteği verilmesi gereklidir. Çocuğun hangi alanlarda güçlüğü varsa buna yönelik okuma yazma, oryantasyon (intibak), algılama vs. eğitimi planlanır. Bunun yanında ailenin tutumları konusunda bir danışmandan destek alınması çocuğun güçlüklerini ailece yenme konusunda kolaylık sağlayacaktır. Çocuklara olumsuz lakap takmayın Olumsuz isimlerle yetişen çocuktan, olumlu davranış beklemek yanlış olur. Yapılan bir deneyde, güzel sözler söylenerek büyütülen çiçeklerin renkleri daha canlı, kötü sözler söylenenlerin ise renklerinin soluk olduğu görülmüştür. Bir bitki bile olumlu ya da olumsuz sözlerden etkileniyorsa, duygusal bir varlık olan insanın etkilenmemesi beklenemez. Hep olumsuz yanlarının söylendiği bir ortamda çocuklarınız bulunmak istemeyecek, sizinle beraber olmaktan sıkılacaktır. Bir gün 3 çocuğunu okula kaydettirmek için getiren bir veli ile tanışmıştım. Koridorda karşılaştığım bu veli, çocuklarını benimle şu şekilde tanıştırdı: "Büyük içine kapanık, ortanca sakar, küçük de şımarık!" Ve ekledi: "Tam size göre bu çocuklar hocam, hepsi de problemli!" Bence problemli olan çocuklar değildi. Bir kayayı azar azar delen su damlaları gibi, her gün tekrarlanan yıkıcı ifadeler gençlerin ve çocukların kimlik duygusunu zedeler. "Geri zekalı, aptal, tembel, düşüncesiz, sakar" gibi ifadeler çocuğun iç dünyasını altüst eder. Onuru kırılan çocuk, genç olduğunda bunlara tepki göstermeye çalışınca, evde çatışma başlar. Aile daha fazla baskı ve ceza yöntemleri uygulamaya başladıkça gençte başkaldırma, isyan duyguları iyice gelişir ve perçinleşir. Değerlendirmeyi size bırakıyorum.
|
|||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
|||||
|
|
