Korkularımla Baş Edebilmek İstiyorum
|
W. SHAKESPEARE, bir şiirinde insanların korkularının analizini şu şekilde yapmıştır: “İnsanların çoğu kaybetmekten korktuğu için, sevmekten korkuyor. Sevilmekten korkuyor, kendisini sevilmeye layık görmediği için. Düşünmekten korkuyor, sorumluluk getireceği için. Konuşmaktan korkuyor, eleştirilmekten korktuğu için. Duygularını ifade etmekten korkuyor, reddedilmekten korktuğu için. Yaşlanmaktan korkuyor, gençliğin kıymetini bilmediği için. Unutulmaktan korkuyor, dünyaya iyi bir şey vermediği için. Ve ölmekten korkuyor, aslında yaşamayı bilmediği için.” Birkaç cümle ile ne kadar güzel anlatmış. Boşuna Shakespeare dememişler. Bu bana bir danışanımın paylaşımını hatırlattı. Ailesini kaybetmekten korkan biri, bunun sebebini onlarla yeteri kadar zaman geçirememesine bağlamıştı. Fark etmek, yüzleşmek olayın çözümlenmesinde bir başlangıçtır. Bu örneklemleri çoğaltmak mümkün. Korku tüm insanların hissettiği bir duygudur. Ancak korkulan şeyler her insanda farklılık gösterir. Korku duymayan hiç kimse yoktur. Önemli olan korkularımızla yaşayabilmek, bunların günlük yaşamımızı olumsuz biçimde etkilemesini önlemektir. Korku insanı tehdit eden durum karşısında hızlı davranmayı sağlar. Bu duygu insanı dikkatli olmaya, geçmişte yaşadıklarımızla bağlantı kurmaya yönlendirir ve tetikte olması için uyarır. Korku insanın kendini savunmasına ya da kaçmasına yol açan güçlerini hareketlendirir. Korku koruyucu bir tepki olarak yaşamı destekler. Kişinin kendini geliştirmesine yardımcı olur. Tabii ki doğru kullanıldığında… Bir danışanım korkusunu şöyle dile getirdi. ‘Korkuyorum, yanlış yapmaktan ve bunu fark edip üzülmekten korkuyorum. Başarı benim için çok önemli’. Oysa korku başarısızlığın dostudur. Başarısızlık korkusu insanın yapacağı ya da yapmak istediklerini ve karar almasını olumsuz etkiler. Başarısızlık endişesi insanın konsantre olmasını ve dikkatini yoğunlaştırmasını etkiler. Olumsuzluğa dayanmasını ve direnmesini engeller. İnsan kendini zayıf hisseder. Bu da onun gerçekten başarısız olmasına sebep olur. Korkular insanın geleceğinin belirlenmesinde, amaçlarının ve beklentilerinin oluşmasında önemli bir rol oynamaktadır. Korkunun ortaya çıkışında, insanın içinde yaşadığı doğal ve toplumsal ortamın yani öğrenmenin etkisi oldukça önemlidir. Korkular anlatılan ve yaşanılan bir tehlike ve tehdit dolu ortamın öğrenilmesi sonucu ortaya çıkar. Yıllar önce lise çağlarında psikoloji öğretmenimin anlattığı gerçek bir olayı anımsadım. Doğu illerinden birinde yaşamını sürdüren bir ailenin yaklaşık bir buçuk iki yaşlarındaki çocuğu ile ilgiliydi olay. Çocuk köy evinde yere oturmuş, önünde de bir tabak yoğurt ve o yoğurt yerken, yanından geçen bir yılanı eline alıyor ve baş kısmını yoğurt dolu tabağa batırmaya ve onu yalamaya başlıyor. Yılan bu şekilde ölüyor. Aile fark ettiğinde telaşa kapılıyor. Burada bizim için korku veren yılanın çocukta korku uyandırmadığı anlaşılıyor. Bir arkadaşımda yılan resminden hatta söz edilmesinden bile korku duyardı. Çocukluktan itibaren ebeveynler ya da çocuğu büyüten kişiler isteklerini çocuğa yaptırabilmek için onu bazı nesnelerle korkutmaya çalışırlar. Uygulanan bu yöntem çocuğun belleğinde kalır. Korkudan kaçmamız mümkün değil. Korku da bir duygu olduğuna göre korku her insan tarafından hissedilir. Susan Jeffers’ın dediği gibi ‘Korkudan kaçamayız. Onu sadece bütün heyecanlı serüvenlerimizde bizimle yolculuk eden bir arkadaşa dönüştürebiliriz’. Korkular ruhsal hastalıkların oluşmasında da önemli bir nedendir. Korkular geçmişte yaşanan olumsuz deneyimler sonucu ortaya çıkmaktadır. Geçmişte yaşanmamış ancak bir takım düşünceler sonucunda oluşan korkular da vardır. Aslında baş etmekte sorun yaşadığımız korkular da bunlar sanırım. Kötü bir şey olacakmış korkusu, yalnız kalma korkusu, başarısız olma korkusu, belirsizlik korkusu, ölüm korkusu gibi… Bunları kaygı diye nitelendirmek de daha doğru olur gibi geliyor. Kierkegaard ya da Jaspers, korkunun somut olandan çıktığını, kaygının ise somut nesnesi olmadığını belirtir ve ikincinin bu nedenle daha derin yaralar açabileceğini kaydeder. Korkunun kaynağı belirlidir, kaygının kaynağı belirsizdir.
|
|||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
|||||
|
|
