2007'den Bugüne 86,878 Tavsiye, 26,965 Uzman ve 19,242 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Mutlu Çocuklar Yetiştirmek
MAKALE #12251 © Yazan Psk.Aslı TAŞ KAYABAŞ | Yayın Şubat 2014 | 3,109 Okuyucu
Anne-babalar olarak çocuğumuzun sağlığı, gelişimi, başarısı öncelikler sıralamasında hep üstlerde yer alır. Çocuğumuzun sağlıklı olmasını, güçlü olmasını, en iyi okullarda okumasını, okumayı çabuk sökmesini vs. vs. isteriz. Peki ya ruh sağlığı?

İşte mutlu ve psikolojik olarak sağlıklı çocuklar yetiştirmek için birkaç öneri…

Onu Dinleyin: Kocaman hayal dünyasını sizinle paylaşmak için hevesli bir çocuk anne-babalar için bazen zorlayıcı olabilir. “Hiç susmuyor, sürekli soru soruyor, hep birşeyler anlatıyor” gibi yakınmaları çok sık duyarız. Evet, bazen gerçekten de zordur çocuğu dikkatle dinleyebilmek; hele bir de siz başka bir şeyle uğraşırken konuşmaya başladıysa…

Çocuklar bazen sadece ilgi almak için konuşurlar, bazen de iç dünyalarınının renkli resmini bize aktarmak için… Her ne sebeple olursa olsun, çocuğu dikkatle dinlemek ona değerlilik hissi verir. Kendine değer verildiğini hisseder ve bu da ilerideki yaşlarda özgüvenli bir birey olmasının temelini oluşturur.

Çocuğa Asla Yalan Söylemeyin!: Çok küçük yaşlardan itibaren çocuklar kendilerine söylenen her şeyi anlar ve kaydederler. Hatta bazen alıcıları yetişkinlerden daha açıktır, yetişkinlerin gözden kaçırdığı detayları bile yakalayabilirler. “Çocuktur daha anlamaz” düşüncesiyle çocuğa doğru olmayan hikayeler anlatmak, ya da istediğimiz birşeyi yapmasını sağlamak için yalan söylemek ebeveynlerin sıklıkla yaptığı yanlışlar arasındadır. “Aaa bak bak bak baban geldi”, “Yemeğini yersen seni parka götüreceğim” gibi cümleler belki sadece o an çocuğu sakinleştirmek ve amaca ulaşmak için söylenmiştir;ama çocuk bunları kaydeder ve yemeği bitip parka götürülmediğinde ya da babası gelmediğinde hayal kırıklığı yaşar.

Sürekli bu şekilde kandırılarak büyütülen çocukların güven duygusu geliştirmesi zorlaşır. Bu nedenle çocuğa doğru olmayan şeyleri söylememek, yalan vaatlerde bulunmamak gereklidir.

Çocuğa korkuyu öğretmeyin: Küçük çocuklar korkuyu bilmezler, sonradan öğrenilmiş davranışlarla korku geliştirirler. Bebeklik çağlarından itibaren içgüdüsel olarak taşıdığımız 2 korku vardır; düşme ve yüksek-ani sesler. Küçük bebekler bu 2 durumda tepki verir, korkar. Bunun dışındaki tüm korkular öğrenilmiş korkulardır.

Cesur ve psikolojik olarak sağlam çocuklar yetiştirmek için onlara korkuyu öğretmeyin. Sürekli olarak “seni öcüye veririm”, “cısss”, “ay ay ay aman düşersin” “bak iğneci geliyor” gibi şeylerle korkutulan çocuklar zamanla korkuyu öğrenirler. Yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde de bu korkuların izlerini taşımaya devam ederler.

Söz hakkı verin: Çocuğa söz hakkı vermek, onun bir birey olarak kendi varlığını oluşturması ve bağımsız olabilmesi için önemlidir. Özellikle kendini de ilgilendiren konularda küçük yaşlardan itibaren söz hakkı verilmesi çocuğun kişilik gelişimine fayda sağlar.

Tercih hakkı verin: Kendisiyle ilgili kararlarda tercih hakkı verilmesi, çocuğa isteklerini söylemeyi öğretir. Küçük yaşlardan itibaren fikri sorulan çocuklar, kendi fikrini rahatça ifade etmeyi öğrenir. İlerleyen yaşlarda da kendi istek ve ihtiyaçlarını rahatça dile getirebilen, “hayır” diyebilen bireyler olmaları adına zemin sağlar.

Asla koşullu sevgi cümleleri kurmayın: Bir çocuğun kişilik gelişimi için belki de en fazla ihtiyaç duyduğu şey, koşulsuz sevgidir. Çocuk ne olursa olsun anne-babasının onu seveceğini bildiğinde hata yapmaktan korkmamayı öğrenir. Anne-baba çocuğa “yemeğini yemezsen seni sevmem”, “oyuncaklarını toplamazsan seni sevmiyorum” ya da “yaramazlık yapıyorsan artık senin annen olmam” gibi koşullu sevgi içeren cümleler söylediğinde çocuk tek bir şey öğrenir: sevgi almak için önce bunu hak etmesi, karşıdakinin isteklerini yerine getirmesi gerekmektedir. Bu duygu, çocuğun değerlilik bilincini zedeler. Böyle büyütülen çocuklar ileride de ilgi ve sevgi almak için başkalarının isteklerini yerine getirmeleri gerektiğini düşünürler.

Bunun yerine çocuğa “sen ne yaparsan yap ben seni hep seveceğim” gibi koşulsuz sevgi cümleleriyle sadece varlığının bile değerli olduğunun öğretilmesi gerekir.

Çocuğunuza duygularını ifade etmeyi öğretin: duygularını iyi tanıyıp ifade eden bireyler daha sağlıklı ilişkiler yaşarlar. Çocukluk çağından itibaren çocuğa duygularını ifade etme özgürlüğü vermek, ağlamasına, gülmesine, sevinmesine, üzülmesine izin vermek, ileride bu duygularıyla daha barışık olmasını sağlar.

Bağırmayın: Bağırmak çocukların anlamlandıramadıkları bir eylemdir. Siz bağırdığınızda çocuk sadece yüksek sesten korkar ve yüz ifadenizden birşeyin yolunda olmadığını anlar;ama kendisi adına bundan bir ders çıkaramaz. Bu yüzden de çocuğa bağırmak, onu korkutmak dışında bir işe yaramaz.

Kural koymanız gereken konularda net ve kararlı olun: net ve kararlı olmak mutlaka bağırmak ya da sert olmak demek değildir. Kurallarınızda yumuşak, sevecen fakat kararlı olun.

Yapma, etme yerine olumlu kalıplar kullanın: -me, -ma ile biten emir cümleleri çocuklarda pek işe yaramaz. Çocuğa “yapma” dediğimiz zaman çocuk mevcutta yaptığı şeyin yerine ne yapması gerektiğini algılayamaz. Bu yüzden de aynı şeyi yapmaya devam eder. Bunun yerine mutlaka alternatif davranışı da göstermek gerekir. “Hadi gel onun yerine bununla oynayalım” gibi.

Sorumluluk verin: Çocuğun her ihtiyacını gideren, onun adına herşeyi düşünen anne-babalar, çocuklarını koruduğunu; onun hayatını kolaylaştırdığını düşünür. Oysa ki böyle büyütülen çocuklar ileriki yaşlarında sorumluluk alma problemleri yaşarlar. Küçük yaşlardan itibaren çocuğa kendi bakımıyla ilgili sorumluluk vermelidir. Anne-babalar genelde kendileri uyarmazsa o sorumluluğun yerine getirilmeyeceğinden korkarlar ve çocuklarının olumsuz sonuçlarla karşı karşıya kalmaması için o sorumluluğu üstlenirler. “Ben hatırlatmasam ödevlerini yapmak aklına bile gelmiyor; ne yapayım yani, ödevini yapmadan mı okula göndereyim” annelerden sıklıkla duyduğumuz bir cümledir. Anne bu şekilde çocuğu adına sorumluuk üstlenmeye devam ettiği müddetçe çocuk kendisi için çok önemli olan bir şeyi öğrenemeyecektir: kendi hayatının sorumluluğunu almak…

Cezalandırmak yerine ödüllendirin: Çağdaş öğrenme ve şartlanma araştırmaları gösteriyor ki, öğrenmede ödüller cezalardan daha etkilidir. Çocuğunuzun yaptığı yanlışları cezalandırarak eğitmek yerine doğru davranışları ödüllendirin. Tepki verdiğiniz davranış pekişir, bunu unutmayın…
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Mutlu Çocuklar Yetiştirmek" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Aslı TAŞ KAYABAŞ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Aslı TAŞ KAYABAŞ'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Aslı TAŞ KAYABAŞ'ın Yazıları
► Mutlu Çocuk Yetiştirmek İçin Psk.Aslı PAKSOY
► Dayanıklı Çocuklar Yetiştirmek Psk.Dnş.Beyhan ÖZPAR
► Özgüvenli Çocuklar Yetiştirmek Psk.Başak DALDA KİLECİ
► Mutlu Çocuklar Yetiştirebilmek Psk.Özge ÇİVCİ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,242 uzman makalesi arasında 'Mutlu Çocuklar Yetiştirmek' başlığıyla benzeşen toplam 20 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
◊ Oyun Şubat 2014
◊ Bir Mola Ver!.. Şubat 2014
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


14:31
Top