2007'den Bugüne 83,539 Tavsiye, 26,243 Uzman ve 18,629 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Öfkemi Kontrol Edebilirim : Yetişkin ve Çocuklarda Öfke Kontrolü
MAKALE #12278 © Yazan Psk.Gül ÇELİK | Yayın Şubat 2014 | 3,572 Okuyucu
ÖFKEMİ KONTROL EDEBİLİRİM : ÖFKE KONTROLÜ
Öfke nedir, önce onu bir inceleyelim, bilmediğimiz şeyi kontrol altına alamayız değil mi?
Öfke bir işaret, bazen bir semboldür. Dikkate alınması gereken bir uyarıdır. Kırıldığımızı, haklarımızın gasp edildiğini, ihtiyaçlarımızın ve beklentilerimizin karşılanmadığını, ruhen yaralanmaya başladığımızı ya da birşeylerin istediğimiz gibi gitmediğini gösteren uyarı mekanimasının önemli bir adımıdır.
Öfkelenmek, sinirlenmek, kızmak hepsi doğal duygulardır. Doğal olmayansa belki de öfkemizi dışa vurma yöntemimiz ya da bastırma şeklimizdir. İlişkimizde, iş ya da okul hayatımızda, arkadaşlarımızla, ailemizle sorun yaşamamıza neden olan öfkemiz değil, onu yaşama biçimimiz olabilir.
Öfke sadece insanların değil, pek çok canlı organizma türünün tehdit karşısında verdiği doğal bir tepkidir. İnsanları farklı kılan ise bunu gösterme, yaşama ve kontrol altında tutabilme becerisidir.
Öfkemizi gösteriş biçimlerimize bakarsak birkaç ana yöne ayırabiliriz: sözel olarak ifade etme, bedensel olarak ifade etme, bastırma (öfkelenmemiş gibi yapma) ya da öfke anında kendini sakinleştirme. Öfkeyi sağlıklı ifade etme biçimlerine sahip olmak yaşam kalitemizi ve ilişkilerimizi koruyacaktır.
Öfke kontrolü ile ilgili sorun yaşıyorsanız; klinik olarak yararı ispatlanmış, öfke yönetme konusunda yapılabilecekler şöyle sıralanabilir:
• Kendinizi öfkeli hissediyorsanız, birşey yapmadan önce nasıl bir konum üstlenmek istediğinizi dikkatle düşünmeye çalışmak. Öfke bizi hızla eyleme geçmeye motive edebilir. Birşey söylemeden yada harekete geçmeden 10 saniye durup düşünmeye zaman ayırmaya çalışmak faydalı olacaktır.
• Hayatanıza yoga, meditasyon ya da doğru nefes alıp verme teknikleri eklemek
• Öfkeniz yatışana kadar ortamdan uzaklaşmak
• Öfkeniz yatışınca öfkelendiğiniz kişiyle ya da öfkelendiğiniz durum ile ilgili konuşmak
• Sorunlara değil çözümlere odaklanmaya çalışmak
• Öfkelendiğiniz ya da problem olarak gördüğünüz konularla ilgili olarak suçlayıcı değil duyguları açıklayıcı ifadeler kullanmak (Bkz “Ben Dili”)
• Kin gütmemek, sıkıntıları küfenizde taşımaya devam etmemek, affetmeye çalışmak
• Hayatınıza mizahı sokmak
• Öfkenizi dile getiremeyeceğiniz bir konum ya da süreçteyseniz yazarak öfkenizi dışa vurmak
Öfke bastırılması ya da kontrolsüz yaşanması sağlıklı olmayan baş etmesi de kolay olmayan bir duygudur. Bu önerileri denedikten sonra yol alamadığınızı ve öfkenizin hayatınızda fazla etkili olduğunu düşünüyorsanız, bir uzmandan destek almanız faydalı olacaktır.

ÇOCUKLARDA ÖFKE KONTROLÜ NASIL OLUR?
Çocuklar, onlarda öfke yaratan durumlarla karşılaştıklarında sinirleneceklerini haber veren bazı içsel işaretlere sahiptir. İlk etapta çocuklara, bu içsel uyaranları tanıması ve/veya fark etmesi öğretilmelidir. Çocukların çoğu öfkelenmeden önce bedenlerinde ortaya çıkan birtakım belirtilerin farkında olmayabilir. Bu belirtilerin çocuklara öğretilmesi, öfkenin ortaya çıkmadan kontrol altına alınabilmesi açısından bir öncül ya da bir çeşit alarm görevindedir. Çocukların bedenlerindeki bu değişimleri fark etmeleri için öncelikle, sinirlenmeden hemen önce bedeninde ne gibi değişimler hissettiği sorulabilir. Bu tip sorulara çocukların verdikleri cevaplar genellikle belli fiziksel belirtileri içerir. Vücuduna ateş bastığını, kalbinin daha hızlı çarptığını, dişlerini sıktığını, kaslarının titrediğini ya da gerildiğini ve/veya yumruklarını sıktığını cevap olarak verebilir. Çocuklara bu gibi belirtileri tanımaları ve fark etmeleri öğretildikten sonra kontrol aşamasına yani bir sonraki aşamaya geçilebilir.
İkinci aşamanın amacı çocuklara, olaylar istedikleri gibi gerçekleşmediğinde sinirlenmemeyi öğretmeyi içerir. Bu hedefle, uygulanan en yaygın tekniklerden biri “dikkatin başka yöne kaydırılması” yöntemidir. Bu yöntemde esas hedef, çocukların kendilerini öfkelendiren bir durumla karşılaştıklarında, o durumu düşünmek ve öfkelendiği duruma saplanıp kalmak yerine başka bir şey düşünebilme becerisi kazandırmaktır. Fakat bilinmelidir ki, bu beceriyi çocuklara kazandırmak, yetişkinlere kazandırmaktan daha zordur. Çünkü çocuklar öfkelendikleri anda, yalnızca öfkelendikleri şeye odaklanma eğilimindedirler ve başka bir şey düşünmeye geçiş yapmaları oldukça zordur. Bu sebeple çocuklara farkındalık kazandırmak yani; çocukların öfkelenmeden hemen önce neler düşündüklerini fark etmelerini sağlamak önemlidir. Bu teknikte, çocukların öfkeleneceklerine dair belirtileri ilk fark ettikleri anda daha önceden belirlemiş oldukları güzel bir anıyı, resmi, zamanı, durumu düşünmeleri öğretilir. (mutlu, başarılı, gururlu olduğu bir an, beklediği o hediyeyi aldığı ilk an, ya da eğlenceli bir parti vb. gibi) Bu sahneler belirlendikten sonraki ilk adım ise, birkaç gün boyunca ve günde birkaç kez, kendilerini gergin hissedecekleri bir durumu, bir olayı, bir anı (isteğinin reddedilmesi, arkadaşı tarafından anlaşılmaması, oyuncağının kırılması, sıra beklemek zorunda kalması vs. Gibi) hayal etmeleri ve sonrasında belirlenen olumlu sahneleri düşünerek çalışma yapmalarıdır. Bu yöntem, çocuğun birkaç dakikalığına da olsa dikkatini başka yöne çekebilmeyi ve şiddetli öfke patlamalarından korunmasını sağlamayı amaçlar fakat tabi ki seyrek de olsa ilgisini başka yöne kaydırmasına rağmen öfkesine engel olamadığı durumların da gerçekleşebileceği akılda tutulmalıdır.
Öfke ile baş etme tekniklerinden biri de hayal oyunudur. Bu yöntem, öfkenin çok büyük olasılıkla çıkabileceği olay, durum ya da zamanlarda (sınavda, duygusal zorbalığa maruz kaldığında, okulda v.b) yoğun ve etkili olarak uygulanır. Öncelikle çocuğa, öfkelenmelerine neden olan anların detaylı şekilde betimlemesi yaptırılır. Sonrasında ise çocuğun oturur pozisyonda olup(ayakları yere değecek şekilde) sakinleşmesi ve gevşemesi sağlanır. Çocukla, sakinleştiğinde parmağı ile işaret vermek üzerine anlaşılır. Çocuk sakinleştikten sonra çocuğa kendini sakinleştirmek için neler düşündüğü sorulur. Çocuk kendisini sakinleştiren bu düşünceyi yazılı hale getirir. En son ise bu düşünsel imge ile aynı sakinleştirici düşünceleri kullanarak günde birkaç kez tekrar yaptırılırsa teknik tamamlanmış olur.
Bu yöntemler ile çocukların öncelikle öfkeyi tanımaları, öfkeyle baş edebilmek için çalışma yapma yollarını öğrenmeleri ve zorluklarla karşılaştıklarında yeni çözüm yolları bulmalarını sağlamak amaçlanır. Bu tekniklerin doğru uygulanması ile çocuklar tarafından öğrenilmesi ve hayata geçirilmesi kolaylaşacaktır.

Psikolog Gül ÇELİK
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Öfkemi Kontrol Edebilirim : Yetişkin ve Çocuklarda Öfke Kontrolü" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Gül ÇELİK'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Gül ÇELİK'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     5 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Gül ÇELİK'in Yazıları
► Öfkemi Nasıl Kontrol Edebilirim? Psk.Ceren AKBOYAR
► Çocuklarda Öfke Kontrolü Psk.Gonca RASLAYAN
► Çocuklarda Öfke Kontrolü ÇOK OKUNUYOR Psk.Aysun AKTAŞ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,629 uzman makalesi arasında 'Öfkemi Kontrol Edebilirim : Yetişkin ve Çocuklarda Öfke Kontrolü' başlığıyla benzeşen toplam 21 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Hayır Deme Sanatı Eylül 2013
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


08:30
Top