|
|
 |
Diabetik Göz Hastalığı (diabetik retinopati)
|
Diabetik Göz Hastalığı Diabetes Mellitus (DM) bir metabolizma hastalığı. Karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasındaki bozukluğa bağlı. İnsulin hormonunun total veya kısmi yokluğu sonucu kan şekerinin yükselmesiyle oluşuyor. Olayın temeli kılcal damarlarda meydana gelen bozukluklar (mikro-anjiopati) . Başlıca ilk 10-20 yaşlarda görülen ve tip I Diabet denilen şekli ile orta ve ileri yaşlarda başlayan tip II Diabet var. Çevresel ve genetik faktörlere bağlı. Hastaların çoğu 40 yaşın üzerinde ve kilolu. %25’inin ailesinde DM var . Günümüzde insülin ve diğer kan şekerini düşürücü ilaçlarla hastaların yaşam süresi uzadı. Bu nedenle damar sertliği, ve bunun yanısıra retinopati (şekere bağlı görme tabakası hastalığı), nefropati (böbrek hastalığı) ve nöropati (sinirlerin hastalanması) triadı da sıklaştı. Şekerin yüksek seyretmesi de bu komplikasyonların şiddetini arttırmakta. Şeker hastalığından görmesini kaybedenlerin sayısının 20 milyonun üzerinde olduğu düşünülüyor. Yalnızca şeker hastası olmak bile körlük riskini %25 arttırıyor. Şeker hastalığının, ülkemizde daha sık görüldüğü de bilinityor. Mekanizması tam bilinmemekle birlikte körlük oranı hastalığın süresi, kan şekerinin düzensiz ve yüksek oluşu ile doğru orantılı. İlk 5 yılda hastaların %25’inde DR varken, bu oran 5-15 yıl arasında %50, 15 yıldan sonra %75’dir. Bu nedenle hastalığın erken dönemde tanınması için en az altı ayda bir görme tabakaları muayene edilmelidir. Muayene olmak için görmenin düşmesi beklenmemelidir. Şeker hastalığının göze etkileri: Yara iyileşmesinde gecikme, kas felçleri, katarakt, retinada damar tıkanıklıkları ve kanamalar, retina dekolmanı (ayrılması), görme siniri iltihabı, göz tansiyonu... Şekere bağlı görme tabakası hastalığı: Retina tabakasında damarlarda baloncuklar, boncuklanmalar, tıkanıklıklar, yeni damarlar, sızıntılar ve lipid birikimleri, damarların tıkalı olduğu alanlar nedeniyle yeni bozuk kılcal damarların oluşması , bu damarların ileride zarlar halini alarak retina tabakasını çekmesi ve yırtıklar yapması, göz içi kanamalarına neden olması... Tedavi: Özellikle tip I DM ‘de kan şekerinin insulinle çok sıkı olarak kontrol edilmesi, şekere bağlı göz hastalığının başlamasını geciktirmektedir. Aspirin ve diğer damarlarla ilgili ilaçların etkisi tam olarak ispatlanmamıştır. Lazer tedavisi: Şeker hastalığının günümüzde bilinen tek tedavisi lazer fotokoagulasyondur. Retina tabakasındaki etkisi tam olarak bilinmemekle birlikte, oluşabilecek görme kaybını önemli derecede önlemektedir. Eğer göz görürken tedaviye başlanır ve doğru uygulama yapılırsa, 1-2 yıl içinde oluşabilecek körlük, % 80 oranında önlenebilmektedir. Lazer tedavisinin önemli bir yan etkisi yoktur. Gece görüşü ve ışığa duyarlılık azalabilir, görme alanı daralabilir, yakın görüşte değişiklik olabilir. Görmede 1-2 sıra değişiklik olabilir. Uzun vadede oluşacak görme kaybı göz önüne alındığında, bu yan etkiler gerçekten önemsizdir. Lazer tedavisi, bir kaç seans şeklinde yapılmaktadır. Bu seansların sayısı ve yanısıra yapılabilecek diğer tedaviler, muayene bulgularına göre kararlaştırılacaktır. Bu konuda bize en büyük yardımcı, FFA ( göz dibi anjiosu) ve OCT ( retinal tomografi) dir. Bu iki yöntemle kanamaların kaynağı, damarlardaki bozukluklar, hastalığın yaygınlık derecesi, beslenme bozukluğu olan alanlar ve bunlara bağlı olarak kaç seans lazer tedavisi gerekeceği belirlenir. Şeker hastalığının en önemli sonuçlarından biri, doğrudan doğruya görme merkezini etkileyerek kalıcı görme kaybına yol açmasıdır. Bu bölgede oluşacak sızıntı ve bunun göz içi tabakalarında birikerek sertleşmesi, ayrıca kistik edem dediğimiz sıvı birikintisi, lazer tedavileri ve göz içi ilaç enjeksiyonlarıyla kontrol altına alınmaya çalışılmaktadır. Diabet kalıcı bir hastalık olduğ için, bu tedaviler de sürekli olarak ve sıkı bir izlemeyle planlanmalıdır. Hastalar en az 3 ayda bir mutlaka görülmelidirler. Göz içi kanamaları ise oluşan kılcal damarlardan oluşan ani kanalar ve ani görme kayıpları şeklindedir. Bu durumda acil olarak panretinal ( retinanın tamamına ) lazer uygulanması gereklidir. Bu tedavi ancak 6 ay -1 yıl sonra sonuç vermekte ve bu arada eğer kanama tekarlarsa, hasta yanlış olarak lazer olduktan sonra gözünün bozulduğunu düşünerek tedaviyi bırakabilmektedir. Artık elimizde kılcal damarları gerileterek, lazer etki yapana kadar kanamayı azaltan ve böylece tedaviye devam etmemizi sağlayan ilaçlar mevcut. Yapılacak en doğru şey, göz GÖRÜRKEN bu tedavilerin başlanmasıdır. Çünkü ne yazık ki, diabete bağlı görme kaybı varsa, görme geri kazanılamaz !! Ancak daha fazla ilerlemesi ve tam körlükle sonlanması önlenebilir. Cerrahi tedavi: Ameliyat gerektiren durumlar bazan kaçınılmazdır. Yoğun göz içi kanamaları ve yırtıklar için vitrektomi adını alan göz içi ameliyatların uygulanması gerekir. Bu ameliyat ne kadar erken yapılırsa gözün kurtarılma şansı o kadar yüksektir. Bir çok durumda göz içine silikon verilerek yeniden yırtık ve kanama olması önlenmekte, bu madde 6 ay 1 yıl sonra geri alınmaktadır. Bu ciddi ameliyatı, tedavilere ve takiplere erken başlayarak engellyebiliriz. Sonuç olarak, diabet tanısı aldıysanız, sizi dahiyecinizin yönlendirmesini beklemeyiniz. Biliniz ki diabet gözü mutlaka etkileyecektir. Şeker düzyiniz normal bile olsa ! İyi bir retina muayenesi ve bilinçli bir hasta davranışı, geri dönüşsüz görme kaybını engellemenin ilk adımıdır. Op.Dr. Füsun Uzunoğlu
|
||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
||||
|
|
