2007'den Bugüne 84,897 Tavsiye, 26,556 Uzman ve 18,912 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
.
Polikistik Over Sendromu ve Beslenme
MAKALE #17027 © Yazan Dyt.E. Kübra ZEYDANLI | Yayın Ağustos 2016 | 2,662 Okuyucu
Polikistik Over Sendromu (PKOS), ilk defa 1935’te hursitizm (eril kıllanma), amenore (adetten anormal zamanda kesilme), obezite üçlüsüyle tanımlanmıştır. Daha sonra bu tanım çoklu küçük kistler, overlerde büyüme, adet düzensizliği, kısırlık, hiperandrogenizm, eril kıllanma, deride sertleşme, akne, aşırı saç uzaması, obezite ve insülin direnci ile karakterize endokrin bir bozukluk olarak genişletilmiştir. Ancak tüm kadınlarda tüm semptomlar görülmeyebilir. Bu sebeple tanı için oligo-anovulasyon, hiperadrojenizm, polikistik overlerin varlığından en az ikisinin bulunma durumu kullanılır.

PKOS’un doğurganlık çağındaki kadınlarda görülme oranı %6-15’tir. Genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkar. Bu endokrin bozukluk tedavi edilmediği takdirde doğurganlık problemleri, şeker hastalığı, kalp-damar hastalıkları, meme, over ve endometrium kanserleri riskinde artış gözlenmektedir. Hamilelikte diyabet, hipertansiyon, preeklampsi, preterm doğum risklerini artırmaktadır. Ayrıca anksiyete ve depresyon görülme sıklığı PKOS’lu bireylerde daha fazladır. Bu bireyler yeme davranışı bozukluklarına da (özellikle tıkanırcasına yeme ve duygusal yeme bozuklukları) daha yatkındır.

PKOS ve obezite (özellikle bel çevresi yağlanma) yakından ilişkilidir. PKOS’lu bireylerin %50’den fazlası obezdir. Aslında yağ dokusunun artması hormonal dengenin değişmesine ve sendromun seyrinin daha agresif olmasına sebep olur. Hormon dengesinin bozulması ise kişiyi daha iştahlı bir bireye çevirir. Bu da obezite ve PKOS arasında kısır bir döngüye sebebiyet verir. PKOS’da semptomların belirginleşmesi de obeziteyle yakından ilişkilidir. Yapılan çalışmalarda fazla kilolu olan PKOS’lu bireylerde, normal vücut ağırlığında olan PKOS’lu bireylere göre insülin direncinin 2-3 kat daha fazla gözlendiği bulunmuştur.

Yani polikistik over sendromu olan bireylerde ağırlık kaybıyla düzelme gözlenirken, kilo alımıyla rahtsızlık belirtileri artmaya başlar. Bu yüzden ağırlık kaybı ve fiziksel aktivitenin artırılması PKOS hastalarına önerilir.
Yapılan çalışmalarda %5 düzeyindeki ağırlık kaybının semptomların iyileşmesine sebep olduğu bulunmuştur.
Üreme fonksiyonlarında sorunlar olan PKOS hastalarında yapılan bir çalışmada ise, diyet ve egzersiz tedavisiyle ortalama 6 kilo veren kadınların %77'si altı ay içinde hamile kalabilmiş ve %90'ının üreme fonksiyonlarında iyileşme gösterilmiştir.

PKOS için uzman (diyetisyen) gözetiminde doymuş yağ tüketiminin azaltıldığı, düşük glisemik indeksli, protein ve posa yönünden zengin bir beslenme planı uygulanmalıdır.

PKOS DURUMUNDA BESLENME


1. Kahvaltı edin.
Kahvaltı günün ilk ve en önemli öğünüdür. Kahvaltı edenlerde kan şekeri gün boyu daha dengelidir. Yapılan çalışmalarda kahvaltı edenlerin ağırlık yönetiminde daha başarılı olduğu ve insülin direnciyle daha az karşılaştığı gösterilmiştir.

2. Uyku düzeni oluşturun.
Uyku anında metabolizma yavaşlayıp dinlenme moduna geçse de uyku vücut ritmini düzenleyerek gün içinde metabolizmanın daha iyi çalışmasını ve daha hareketli olmanızı sağlar. Özellikle 23.00-05.00 saatleri arasında uyumak daha formda bir vücuda sahip olmanın anahtarlarından. Yetişkin bir birey günde 6-8 saat uyumalıdır.Fazla uyumak da hareketsiz geçirilen saati artırır ve yine kilo alımına sebep olur.

3. Şeker ve şeker içeren besinlerden uzak durun.
Rafine şekerden uzak durulması gerektiğini biliyoruz ve birçoğumuz dikkat ediyoruz. Ancak başta içecekler olmak üzere şeker pek çok hazır besinin içinde bulunmakta. Bir yıl içerisinde farkında olmadan kilolarca şeker tüketiyor olabilirsiniz. Tükettiğiniz besinlerin etiket bilgilerini okumayı alışkanlık haline getirin.

4. Yağın miktarı kadar çeşidi de önemlidir.
Yapılan çalışmalarda doymuş yağ asitleri ve trans yağların fazla tüketiminin hücrede insülin direncini artırdığı; ancak omega-3 yağ asitleri ve zeytinyağının bu direnci azalttığı gösteriliyor.

5. Eskimeyen bilgi: Az az sık sık yiyin.
Az ve sık yemek metabolizmanın düzenli çalışmasını, diyete bağlı termogenezin hızlanmasını (enerji harcaması artar), hipoglisemik atakları ve buna bağlı sinirlilik, fenalık ve çarpıntı hissi gibi semptomların azalmasını ve acıkmayı geciktirerek bir sonraki öğünde besin alımının azalmasını sağlar.

6. Farkında olmadan porsiyon küçültün.
Dyt.Emel ÖKTEM GÜNGÖR’ün “Üniversite Öğrencilerinde Porsiyon Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi” adlı yüksek lisans tezinden elde edilen ve sonuçlara bakılırsa farklı boy tabakların içlerindeki besin miktarları aynı olduğu zamanlarda biz küçük tabakların daha dolu olduğunu düşünüyoruz. Yani küçük tabaklar kullanarak “Bir tabak dolusu yedim.” ifadesini kullanabilirsiniz. Göz doygunluğu, iştah kontrolünde çok önemli unutmayın.

7. Glisemik indekse dikkat edin. Karbonhidratları seçerek yiyin.
Glisemik indeks ve yük besinlerin kan şekeri üzerine olan etkilerini gösterir. Hedefimiz de kan şekerini dengeli tutmak olduğu için glisemik indeksi ve yükü düşük olan besinler tercih etmelisiniz. Patates, pirinç, şeker gibi besinleri minimum düzeye indirip esmer tahılları tüketmeye özen göstermeli, kurubaklagile beslenmenizde yer açmalısınız. Çünkü baklagillerin hem posa hem de amiloz oranı daha yüksek olduğu için glisemik indeksi daha düşüktür. Ayrıca tahılların fazla pişmesi glisemik indeksi yükseltir. Mutfak uygulamalarında bunlara da dikkat etmekte fayda var.

8. Yumurtayı ve süt grubunu önemseyin.
Kaliteli protein ve MUFA kaynağı olan yumurta, kahvaltının yıldızıdır. Aksini gerektiren bir durum yoksa her gün kahvaltıda bir yumurta tüketin.
Süt ve süt ürünleri hem kan şekerini düzenler hem de kalsiyum yönünden zengin olmasıyla insülin direnci üzerinde etkilidir. Ancak PKOS’lu bireylerin süt grubunu tüketirken az yağlı veya yağsız olanlarını tercih etmesi istenmektedir.

9. Baharatları sofranızdan eksik etmeyin!
Antioksidan, metabolizma hızlandırıcı, kan şekeri düzenleyici, bağışıklık sistemi güçlendirici ve daha bir sürü etkisi olabilecek çeşitli baharatlar yemeklerinizde tuzu azaltmanıza da yardımcı olacaktır
Mesela tarçın kan şekerini düzenler ve tatlı krizlerini önler. Aslında bu etkileri özellikle insülin direnci olan ve şeker hastası olan bireylerde daha çok görülür. >3 g/gün tarçın, İnsülin duyarlılığını artırır, plazma glikozunu (kan şekerini düşürür) HbA1c dediğimiz glikozla bağlanan kan hücrelerinin seviyesini düşürür.

10. Sert kabuklu yemişlere yer açın.
Fındık, ceviz, fıstık, kaju ve diğer sert kabuklu yemişlerin pek çok faydası PKOS için önemlidir. Bunlara örnek vermek gerekirse; bitkisel protein kaynağı olması, tekli doymamış yağ ve posa içermesi, tok tutması ve kan şekerinin düzenlenmesinde etkili rolü olması sayılabilir. Ayrıca insülin duyarlılığını artırması ve ağırlık yönetiminde etkili olması da sert kabuklu yemişleri önemli hale getiriyor.
Günde 2 tam ceviz ya da 6-8 badem, fındık, fıstık, kaju... tüketebilirsiniz; tabi ki kavrulmamış ve tuzlanmamış olmasına dikkat ederek.

11. Hareket edin.
Düzenli spor dışında gün içinde de hareketli olmaya çalışmak gerektiğini unutmayın. En küçük hareketin bile hareketsiz olmaktan daha değerli olduğunu kendinize hatırlatın.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Polikistik Over Sendromu ve Beslenme" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Dyt.E. Kübra ZEYDANLI'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Dyt.E. Kübra ZEYDANLI'nın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     1 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
.
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Dyt.E. Kübra ZEYDANLI'nın Makaleleri
► Polikistik Over Sendromu’nda Beslenme Dyt.Nurettin ŞAHİNLİ
► Polikistik Over Sendromu ve Beslenme Dyt.Nagihan KIRCALI
► Polikistik Over Sendromu ve Beslenme Prof.Dr.Dyt.Murat BAŞ
► Pkos (Polikistik Over Sendromu), Yaşam Şekli ve Beslenme Dyt.Zeynep Işıl KÜÇÜKGÖNCÜ
► Polikistik Over Sendromu Dyt.Nil ŞAHİN GÜRHAN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,912 uzman makalesi arasında 'Polikistik Over Sendromu ve Beslenme' başlığıyla benzeşen toplam 81 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
--
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


08:09
Top