2007'den Bugüne 79,993 Tavsiye, 25,559 Uzman ve 17,878 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
.
Anoreksiya Nervoza Yeme Bozukluğu (Açlık Hastalığı)
MAKALE #1710 © Yazan Uzm.Dyt.Turgay KÖSE | Yayın Ekim 2008 | 8,527 Okuyucu
ANOREKSİYA NERVOZA


Genç kızların kültür değişimine bağlı olarak sağlıksız vücut ağırlığına ulaşma istemleri duyusal faktörlerin yanında ciddi hastalık tetikleyicisidir. Günümüzde bireyler sağlıksız diyet yapma sonucunda ciddi hastalıklara yakalanmakta ve tedavisi olmayan sorunlarla karşılaşmaktadır.

Yapılan araştırmalar sonucu ergenlik çağındaki sağlıklı erkeklerin 1/3’ünün, kızların 1/2’sinin kendilerini şişman buldukları belirlenmiştir. Bu nedenle ergenler kilo almamak hatta kilo vermek için büyük gayret gösterirler. Diyet yapma konusunda katı ve seçici davranırlar ve daha hızlı kilo vermek için çok kısıtlı enerji içeren, sağlıkla bağdaşmayan diyetlerle başarıya ulaşmaya çalışırlar. Dolayısıyla tehlikeli sonuçlarla karşılaşırlar.

Bunların en belirgini, yeme davranış bozukluğu ile seyreder. Aneroksia nervoza (açlık hastalığı), binge feeding (çılgınca yemek yeme) veya bulimia nervoza denilen psikolojik yeme davranış bozukluğu en sık görülenleridir. Bu hastalıkların temel sorunu algılamada olan önemli eksikliktir. Tedavinin yetersizliği ya gecikmesi halinde, yeme bozuklukları ağır beslenme bozukluklarına neden olur. Unutulmaması gereken en önemli nokta; bu davranış bozukluklarında İŞTAH KAYBI KESİNLİKLE YOKTUR.

İlk kez 1689’da Richard Maton hastalıktan 16 yaşında bir kızda bahsetmiştir. Son 50 yıldaki çalışmalara göre; AN etiyolojisinde (oluşumunda) biyolojik, psikolojik ve sosyo-kültürel etkenlerin varlığı kabul edilmiştir.

Batı toplumlarında 12-18 yaş grubunda 1/100-250, 6 yaşında ve menopozda da görülmesine rağmen en geniş yaş sınırı 10-35’tir. ABD’de %1.5-6 oranında görülmektedir. Kadınlarda daha sık görülmektedir (E/K:1/2). Orta ve üst sosyo-ekonomik grupta daha sık görülmektedir.

AN: Aşırı zayıflamaya rağmen şişman olmaktan yoğun bir şekilde korkma, beden imgesinde bozukluk, normal beden ağırlığının en az %25’i kadar ağırlık kaybetme, yaş ve boya göre minimal normal ağırlığa gelmeyi reddetme, fiziksel hastalığın olmaması ile belirli bir yeme bozukluğu şeklinde tanımlanır.
Klasik psikaanalitik teoriye göre; AN’nın başlangıcı çocuğun doğumuna kadar uzanır. Anne-çocuk ilişkisi, çocuğun bireyselleşme dönemi önemlidir. Adolesanın psikoseksüel bozuklukları, beden imgesinden korkma, kadın cinselliğinin reddi, anne-baba kaybı ortaya çıkmasındaki etkenlerdendir. Kişi genelde kendine güvenini artırmak adına diyet yapmaktadır. Adetten kesilme, kalp ritminde bozukluk, aşırı hareketlilik, kusma, bulimia ataklarından en az ikisi görülmektedir.

Klinik bulguları arasında; karamsarlık, alınganlık, cinsel istek azalması, uyku düzensizliği, aileyi inkar, depresyon gibi psikolojik; deri kuruluğu, saç dökülmesi, tırnak kırılması, kabızlık, gaz, çabuk doyma, kusma, adetten kesilme, üşüme, aşırı zayıflama, büyümede duraklama, düşük tansiyon, diş kayıpları, ödem, şeker düşüklüğü, kemik erimesi gibi fiziksel bulgular göze çarpmaktadır.
  • Genelde karbonhidratlı besinleri terk eder, düşük kalorili, su içeriği yüksek, hacimli besinleri ve bol bol meyveyi tercih ederler.
  • Kişi ağrılarından bile zevk alır. Çünkü bu durum onun besinlere karşı koyabilme, kendi vücudunu kontrol edebilmesinin bir göstergesidir. İlk başlarda hissedilen açlık, yaklaşık bir yıl içerisinde azalır ve kaybolur.
  • Başlangıçta aç kalamayan anoretik birey bir şeyler yer, pişman olur, isteyerek kusmaya başlar. Laksatif ve diüretik alırlar.
  • Bilinci; yemekler, yemek pişirme ile ilgilidir. Yemek kitaplarını okur, kalori değerlerini öğrenir. Başkaları için güzel yemekler yapar, kendisi yemez.

Hastanın beden ağırlığının düzeltilmesi, normal yemek yeme alışkanlığının kazandırılması, zayıflamaya çalışmasının engellenmesi, güveninin ve bireyselliğinin sağlanması esastır. Fiziksel komplikasyonların ve psikiyatrik semptomların tedavi edilmesi, hastalığın tekrarlamasının önlenmesi temel amaçtır ancak % 50 ihtimalle tekrar görülür.

Yatak istirahatı, tüple beslenme, damar içi beslenme, psikoterapi, ilaç tedavisi, davranış değişikliği tedavisi, yeterli ve dengeli diyet tedavisi ile detaylı bir diyet eğitimi gereklidir.

Psikiyatrist + Diyetisyen + Hemşire ekip halinde çalışmalıdır.

Vücut ağırlığı haftada 2 kere, aynı saatte, aynı baskülde, aynı kıyafetle ölçülmelidir. Anoretik kişi kilo alırken panik halindedir.
  • Gizlice kusabilir, yiyecekleri çöpe atabilir, saklayabilir. Ziyaretçilerden laksatif alıp kullanabilir. Aşırı su içerek kusmayı provoke edebilir.
  • Karbonhidratlı besinleri yememek için pazarlık yapar, düşük kalorili besinleri seçer.
  • Aşırı egzersiz yapar.
  • Tartım öncesi fazla sıvı alır.
  • Elbiselerinin altına ağırlık saklar.
  • Kat kat giyinir.
  • İsteyerek kabız olur.

Bu nedenle hastanın ne zaman tartılacağını bilmemesi gerekir. En iyi ilacın yemek olduğu, 3 öğün düzenli beslenmesi gerektiği anlatılmalıdır.
Aneroksia Nervozalı Kişiler:
  1. Aç olduklarını inkar ederler.
  2. Yemeği reddeder, aç olduklarını inkar ederler. Örneğin 1 tabak içerisine 1 adet nohut tanesini koyar çatal ve bıçakla ikiye bölüp tüketir ve doyduğunu söyler.
  3. Kısa sürede yemek yememeye bağlı çok kilo verirler.
  4. Güvensiz, huysuz, depresif ve hiperaktif olurlar.
  5. Besinlerin enerji değerleri, şişmanlıkla ilgili konuları ezbere bilirler.
  6. Zayıflarlar ancak hala kendilerini şişman görürler.
  7. Çok ağır egzersiz yaparlar. Örneğin o sağlıksız vücutlarına rağmen sürekli yürür, evde sandalye yüzü görmezler.
  8. Kabızlık baş düşmanlarıdır, adet döneminden kesilirler.
  9. Karşı cinse karşı çoğunda ilgisizlik vardır.
  10. Kollarda ve yüzde ince tüyler oluşur.
  11. Kusma tipik belirtisidir. Ancak birlikte yaşayan aileye kustuğunu belli etmemek için elinden gelen her şeyi yaparlar. Siz kustuklarını ancak klozetin iç kapaklarına sıçrayan taneciklerden ve kesif kokudan anlarsınız.

Bulimia Nervozalı Kişiler:
  1. Gizli yemek yiyicilerdir.
  2. Yemekten sonra banyo, tuvalete giderek yediklerini çıkartırlar.
  3. Bazen çok kilolu bazen de zayıf olurlar. Çok sık kiloları değişir.
  4. Yemek yedikten sonra mahcup olup depresyona girerler.
  5. Paratroid bezleri şişkin olur. Kulak altında bulunan bezlerdir.
  6. Alkol ve ilaç çoğunlukla kullanırlar.
  7. Kusma ile oluşan asit diş minelerine zarar verir.
  8. Düzensiz adet dönemi yaşarlar.
Ne Yapmalı, Bu Soruna Nasıl Yaklaşmalı?

Eğer bu tip beslenme bozukluğunu hissediyorsanız hiç beklemeyin. Tıbbi, psikolojik ve besleneme konsültasyonu içeren kombine tedavi için ailecek sağlık kuruluşuna başvurun. Tedavi için dirence, uzun soluklu bir tedavi sürecine, eğer geç kalınmışsa oluşmuş zararları öğrenmeye hazır olun. Tedavi birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Yeme bozukluklarının belirtileri ve davranış şekli kolayca geçmez. Ancak doğru ekip ve iyi bir yardımla iyileşme şansı yakalayabilirler.

Bunun gibi olumsuz vücut imajı şüphesinde bulunan ergen bireylerin mutlaka beslenme uzmanına gidip kilolarının sağlıklı hedefler içerisinde olup olmadığı hakkında bilgi alması, eğer kilo fazlalığı varsa büyüme ve gelişme faktörlerini engellemeyecek şekilde sağlıklı beslenme reçetesi ile güvenli kilo verime başlamaları yemek yeme bozukluklarının görülmesini engeller. Bunun için sağlıklı beslenme ilkelerinden kesinlikle taviz verilmemesi gerekmektedir.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Anoreksiya Nervoza Yeme Bozukluğu (Açlık Hastalığı)" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Dyt.Turgay KÖSE'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Dyt.Turgay KÖSE'nin izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     1 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Turgay KÖSE Fotoğraf
Uzm.Dyt.Turgay KÖSE
Muğla
Uzman Diyetisyen
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi15 kez tavsiye edildiİş Adresi KayıtlıTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
.
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Dyt.Turgay KÖSE'nin Yazıları
► Yeme Bozuklukları Dyt.Yunus Emre UZUN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,878 uzman makalesi arasında 'Anoreksiya Nervoza Yeme Bozukluğu (Açlık Hastalığı)' başlığıyla benzeşen toplam 90 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Lezzet Düşkünleri Mayıs 2017
► Besin Güvenliği Mart 2017
► Beslenmenin Abc’si Şubat 2017
► Diyet Hataları Ocak 2017
◊ Gentestdiet Temmuz 2008
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


20:06
Top