|
|
|
ATLARDA TOPALLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİNDE TANISAL ANALJEZİ
|
TOPALLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİNDE TANISAL ANALJEZİ Tanısal analjezi (sinir blokajı) topallığın kaynağının belirlenmesinde en değerli araçtır. sinir anatomisinin doğru olarak bilinmesi sinir blokajının tam olarak yerinde oluşturulmasında ve doğru değerlendirilmesinde gereklidir. Perinöural analjezi, sensorik sinir fiberlerine etki ederek ilgili anatomik bölgenin duyarsızlaşmasını sağlar. İntrasynovial analjezi daha spesifik bir yöntem olup, eklem, tendon kılıfı ve bursalar ile ilgili hastalıklardan kaynaklanan topallıkların lokalizasyonunda kullanılır. Dikkat: Eğer kırıktan şüpheleniliyorsa, tam olmayan kırık olasılığını elemine etmek ve desensitizasyon sonrası kırığın şiddetinin daha da artmaması için tanısal analjezi öncesinde radyografi ve/veya sintigrafi önerilmektedir. At şiddetli bir şekilde topallıyorsa (4.-5. Derece), atın yavaş yürüyüş esnasında bacağına ağırlık verdiği ya da sağlıklı olup olmadığı belirlenerek topallığın kaynağını saptanmasında lokal anestezi uygulaması kullanışlı olabilir. Sinir blokajının etkileri ortadan kalkana kadar hafif bir trankilizan uygulayarak ya da uygulamadan yapılan ahır istirahatı gereklidir. Gerekli Ekipman: · Yavaşa (opsiyonel) · Steril antiseptik solüsyon materyalleri · Lokal anestezik %2 mepivacain hidroklorid (Carbocaine-V): Anesteziye hızlı giriş, 120-150 dk. etki. %2 lidokain hidroklorid (Anthocaine): Anesteziye hızlı giriş, 90-120 dk. etki; meprivacaine göre dokularda daha fazla irritasyon oluşturur. %0,5 bupivacain hidroklorid (Marcaine): Anesteziye yavaş giriş (30-40 dk.) ve 3-6 saat uzun etki; daha uzun süreli anestezi istendiğinde kullanışlıdır. · Steril disposabl iğne (18-25 gauge, 5/8 -3 inç) · 3-60 ml enjektör; her sinir blokajı için gerekli farklı enjektör ve iğne · İntrasynovial analjezi için steril eldiven · İntrasynovial analjezi için çamaşır pensleri (opsiyonel) PERİNÖURAL ANALJEZİ Genel bir kural olarak, distal sinirlerin yerleri kolay bir şekilde belirlenir ve düşük miktarda (2-5 ml) anestezik ile başarılı bir şekilde anesteziye edilebilir. Art. carpi ve tarsi’nin üzerinde yapılan sinir blokajları için daha fazla miktarda anestezik (10-15 ml) gereklidir çünkü ilgili sinirler kaslarla çevrilidir ve hissedilmesi zordur. Topallık belirgin bir şekilde düzelene kadar sinir blokajı en distal bölgeden proksimale doğru ilerletilerek yapılır. · Perinöural analjezi için enjeksiyon bölgeleri kontaminasyonu önlemek amacıyla antiseptikle temizlenir ve eller yıkanır. · Yavaşa yerleştirilir. Blokajın değerlendirilmesini etkileyeceği için sedasyon veya trankilizan uygulamaları önerilmemektedir. · Sinirin yeri belirlenir ve iğne istenilen bölgede deriye hızlı bir şekilde yerleştirilir. İğneden kan geldiği gözlemlenirse, iğnenin yönü değiştirilir. · Anestezik çekilmiş enjektör iğneye tutturulur ve sinir etrafına anestezik enjekte edilir. Bir dirençle karşılaşılması durumunda, iğnenin ligament, tendon ya da intradermal dokular arasında olabileceği düşüncesi ile iğnenin yeri değiştirilmelidir. · Anestezik etkinin değerlendirilmesinde uygulanan deri duyarlılık testi için 5-10 dk. beklenir. · Zamanı geldiğinde derin ağrı duyumu tırnak muayene pensi ile, eklem fleksiyonu ve derin palpasyon ile değerlendirilir. · Topallık muayenesini tekrarla ve her hangi bir değişikliği değerlendir (%0-100). İNTRASYNOVİAL ANALJEZİ İntrasynovial analjezi daha spesifik bir tekniktir ve ayaktan başlanması çok gerekli değildir. Genel bir kural olarak daha az hareketli eklemlerde (örn. Tarsometatarsal, distal intertarsal ve proksimal interfalangeal “pastern”) az miktarda lokal anestezik (3-5 ml) kullanılırken, daha hareketli eklemlerde tam bir analjezi için daha fazla miktarda lokal anestezik (10-50 ml) gereklidir. Uygulama aseptik teknikteki farklılıklar dışında perinöural anestezi ile benzerdir ve hastanın zapt edilmesi mecburidir. · İntrasynovial analjezi için uygulama alanları, önerilen iğne ölçüleri ve gerekli lokal anastezik miktarından bahsedilecektir. · Uygulama sınırları palpe edilir. · İlgili alan iğne yerleştirilmeden önce tıraşlanır (opsiyonel). · Enjeksiyon bölgeleri steril antiseptik ile temizlenir. · Enjektörü ve iğneyi tutmak için steril eldiven giyilir ve ilgili bölge palpe edilir. · Açılmamış bir şişe lokal anestazik kullanılır. Bir iğne enjektöre anestezik çekilmesi için kullanılırken başka bir enjektör ile ekleme girilip enjeksiyon yapılır. Bu sayede iğnelerin ve enjektörlerin steril kalması sağlanır. · Atın hareketlerini kısıtlamak için yavaşa kullanılır. · Synovial yapı belirlenir belirlenmez iğne deriye hızlı bir şekilde yerleştirilir. İğne başarılı bir şekilde yerleştirildiyse, bir çok olguda iğneden synovial sıvının geldiği gözlemlenir. Ayrıca eklem kapsülü çevresine el ile yapılan masaj da iğneden synovial sıvı akışını arttırır. Eklem kıkırdağında ve çevresindeki yumuşak dokularda travma yaratmamak için iğne yerleştirilmesinde çok dikkatli olunmalıdır. · Gerekirse synovial sıvı toplanır ve analiz edilir. · İğne yerinde ise enjektör iğneye takılır ve anestezik hızlı bir şekilde enjekte edilir; bu noktada çok az bir direnç olmalıdır. Eğer dirençle karşılaşılırsa, enjektör iğneden çıkartılır ve iğne deriden çıkartılmadan steril bir şekilde yönü değiştirilir. Bir elle iğnenin arkasından tutulup diğeri ile enjeksiyon yapılması enjektörün hızlı bir şekilde hasta …… Enjeksiyonu kolaylaştırmak için uygulanan alternatif bir yöntem de iğne ve enjektöre ekstensiyon seti tutturulmasıdır. · Anestezik etkinin değerlendirilmesi için 5-30 dk beklenir. · Topallık muayenesini tekrarla ve her hangi bir değişikliği değerlendir (%0-100). · Ekstremitenin distalinin analjezisi için enjeksiyon bölgesine alkol emdirilmiş pamuk ya da bez yerleştirilebilir (opsiyonel). LOKAL ANALJEZİNİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Tanısal analjezik işlemin etkinliğinin test edilmesi önemlidir. Yüzeysel ağrı, kalemin uç kısmının deriye bastırılması ya da hemostatikle kıstırılması ile değerlendirilir. Derin ağrı ise; tırnak muayene pensi, ekstremitenin fleksiyonu veya derin palpasyonla değerlendirilir. Lokal anesteziğin proksimale dağılması nedeniyle beklenenden daha fazla bir alanın duyarsız hale gelmesini belirlemek önemlidir. Az miktarda anestezik kullanımı ve sinir blokajının etkilerinin zamanında değerlendirilmesi bu ihtimali azaltır. Tanısal analjezinin etkin olduğu alanları tanımak da önemli bir faktördür. Kronik hastalıklar, subkondral kemik hastalığı ve karmaşık tabiattaki hastalıklarda (örn. Proksimal palmar metacarpal lezyon) tanısal analjezi %100 sonuç vermeyebilir; blokaj sonrasında kaydedilen %70-80 oranındaki bir düzelme tanıda yeterli olarak düşünülmelidir. Ek olarak, bir çok odaktan veya birden fazla ekstremiteden kaynaklanan topallığı olan atlarda çok sayıda sinir uzamına ve eklem içi enjeksiyonlar gerekebilir. Bu tür atlarda elde edilen her gelişme daha derin bir şekilde araştırılmalıdır. Dikkat: Ekstremitenin anestezisi özellikle de üst ekstremitenin perinöural analjezisi, motor faaliyetlerde kayba ve sendelemeye neden olur. Travmaları önlemek için ekstremitenin distal kısımları sarılmalıdır ve anestezik etki ortadan kalkana kadar hasta ahır istirahatına alınır. OLASI KOMPLİKASYONLAR Perinöural analjezi sonrasında şiddetli lokal doku hasarı nadir oluşur. Enjeksiyon sonrasında özelliklede ekstremitenin proksimalinin analjezisinden sonra hafif bir enflamasyon ya da şişkinlik gözlemlenebilir. Eğer periartiküler arter yanışlıkla perfore edildiyse, iğnenin batırıldığı bölgede hematom oluşumu yaygın olarak şekillenir. Bu tarz komplikasyonlar, işlem için derinin uygun olarak hazırlanmasıyla, doğru ve hızlı bir şekilde iğnenin yerleştirilmesiyle, minimum miktarda lokal anestezik kullanımıyla ve hastanın düzgün bir şekilde zapt edilmesiyle en aza indirgenebilir. İşlem tamamlandıktan sonra bölgenin alkol ile silinmesi ve 24 saat süre ile distal ekstremitenin bandaja alınması da komplikasyon olasılığını azaltır. Akut synovitis (“flare”) ve synovial enfeksiyon nadir olsa da intrasynovial analjezi sonrasında olası ciddi bir sekeldir. İğne kesinlikle kontamine yaradan yerleştirilmemelidir ve eğer eklem çevresinde flegmon varsa işlem ertelenmelidir. Tanısal işlemden sonra 2 hafta boyunca hasta ağrı ve/veya şişkinlik yönünden izlenmelidir. Sinir blokajıyla alakalı bir synovitis ya da topallık belirlenirse, muhtemel bir iatrojenik enfeksiyona karşı tedavi ve eklemin lavajı ısrarla önerilmektedir. İğnenin kırılma durumu, özellikle uzun iğne kullanılan ekstremitenin proksimal kısımlarında uygulanan işlemlerde daha olasıdır. Bu nedenle mümkünse, kırılmaktan ziyade esneme özelliği olan daha kalın iğne veya esnek özelliği olan (spinal) iğneler kullanılır. Hastanın doğru bir şekilde zaptı raptı da bu komplikasyonları azaltır. Sistemik yan etkiler yok denecek kadar azdır ve kas seyrimeleri, ataksi ve kollaps gibi merkezi sinir sistemi bulgularını içerir. 500 kg’lık bir ata maksimum lokal anestezik dozu %2’lik lidokainden 300 ml’dir. - Distal ekstremitnin perinöural analjezisi için ilgili bölgeler: a. Palmar digital analjezi: Gerekenler: 25 gauge kalınlığında, 5/8 inç uzunluğunda iğne ve her bölge için 1-2 ml lokal anestezik. İşlem: Lateral ve medial palmar digital sinirler, aynı dizide yer alan arter ve vena’ların hemen palmar kısmında bulunur, ve m. flexor digitalis profundus tendosunun abaksiyal kısmı boyunca seyreder. Ekstemite yerden kaldırılarak iğne collateral kıkırdakların hemen proksimalinden direk sinirin üzerinden yerleştirilir. Daha sonra iğne distal pozisyonda yönlendirilir. b. Abaksiyal sesamoid sinir blokajı: Gerekenler: 22-25 gauge kalınlığında, 5/8-1 inç uzunluğunda iğne ve her bölge için 1-3 ml lokal anestezik. İşlem: Bu sinir blokajı at dört ayağı üzerinde dururken ya da ilgili ekstremite yerden kaldırılarak gerçekleştirilebilir. Palmar sinirler proksimal susam kemiklerinin abaksiyal kısmı boyunca seyreder. İğne ile distal ya da proksimal yönde girilebilir. c. Aşağı palmar bölgenin analjezisi: Gerekenler: 20-22 gauge kalınlığında, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve her bölge için 2-4 ml lokal anastezik. İşlem: Palmar metacarpal sinirler – iğne ile medial ve lateral splint kemiklerin boyun kısmının hemen distalinden 1-2 cm derine girilir. Palmar sinirler – splint kemiklerin boyun kısmının hemen proksimal seviyesinden m. flexor digitalis profundus ve suspensor ligament arasındaki oluktan subcutan olarak iğne ile girilir. Enjeksiyon bölgesi distal digital tendon kılıfının hemen proksimalidir. Aşağı plantar analjezi – ek olarak, lateral splint kemiğin boyun kısmından başlayarak dorsal yönde iğne ilerletilerek dorsal metatarsal sinir bloke edilir. Digital ekstensor tendonun dorsalinden çember şekilde deri altı anestezik enjeksiyonu yapılır. 22 gauge kalınlığında, 1,5 inç uzunluğunda iğne ile 2-6 ml lokal anestezik yapılır. - Proksimal metacarpal bölgenin perinöural analjezi bölgeleri: I: Lateral palmar sinir blokajı Gerekenler: 22-25 gauge kalınlığında, 5/8-1 inç uzunluğunda iğne ve 5-6 ml lokal anestezik. İşlemler: Aksesor carpal kemiğin hemen distalinden deriye dik olarak iğne ile girilir ve yoğun bağdoku içine anestezik enjekte edilir. II: Proksimal suspensor blokaj Gerekenler: 22 gauge kalınlığında, 1,5 inç uzunluğunda iğne ve 8-10 ml lokal anestezik. İşlemler: Dördüncü metacarpal kemiğe aksiyal yönde iğne ile girilir. Anestezik yelpaze şeklinde enjeksiyonu ile suspensor orijine dağıtılır. III: Üst palmar sinir blokajı Gerekenler: 20-22 gauge kalınlığında, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve her kısma 3-5 ml lokal anestezik. İşlemler: Palmar metacarpal sinirler – iğne ile splint kemiklerine aksiyal yönde, suspensor ligamente abaksiyal yönde ve üçüncü metacarpal kemiğin palmar koteksi boyunca girilir. Palmar sinirler – m.flexor digitalis profundus’un tendosu ile suspensor ligament arasındaki oluktan iğne ile deri altı girilir. DİKKAT: Carpal kılıf ya da orta carpal eklemin palmar dış keseleri yanlışlıkla analjezisi yapılabilir. Önlem olarak bu blokajları gerçekleştirirken derinin asepsi antisepsisi yapılmalı ve işlem yapılırken steril olarak çalışılmalıdır. Bölgenin analjezisi ile topallık başarılı bir şekilde ortadan kalkmışsa, orta carpal eklemin anestezisi carpal eklem hastalıklarının elimine edilmesi için gereklidir. - Antebrachium’da perinöural analjezi yerleri: a. Median Gerekenler: 20-22 gauge kalınlığında, 1,5 inç uzunluğunda iğne ve 10 ml lokal anestezik. İşlem: Dirsek ekleminin 5 cm distalinden medial olarak iğne ile girilir. Sinir radius’un caudal yüzü boyunca ilerlemektedir. b. Ulnar sinir blokajı Gerekenler: 20-22 gauge kalınlığında, 1,5 inç uzunluğunda iğne ve 10 ml lokal anestezik. İşlem: İğne ile aksesor carpal kemiğin 10 cm üzerinden, m.flexor carpi ulnaris ve ulnaris lateralis arasındaki oluktan girilir. c. Musculocutaneous Gerekenler: 20-22 gauge kalınlığında, 1,5 inç uzunluğunda iğne ve 3-5 ml lokal anestezik. İşlem: Carpal eklem ile dirsek ekleminin yaklaşık tam ortasından, vena cephalica’nın her iki yanından İğne ile deri altı olarak girilir. (c1 ve c2 musculocutaneous sinirin cranial ve caudal kollarıdır.) - Arka ekstremitenin proksimal kısımlarının perinöural analjezisi: A, Proksimal metatarsus’un plantar lateral görünümü; üst plantar analjezi. Gerekenler: 20-22 gauge kalınlığında, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve her bölge için 3-5 ml lokal anestezik. İşlem: Plantar sinirler – iğne ile m.flexor digitalis profundus tendosu ile suspensor ligament arasından subkutan olarak girilir. Plantar metatarsal sinirler – iğne splint kemiklerin aksiyalinden, suspensor ligamentin abaksiyalinden ve 3. matatarsus’un plantar korteksi boyunca ilerletilir. Dorsal metatarsal sinir – dorsal proksimal metatarsus’un etrafından daire şeklinde derialtı girilir. B, Ossa cruralis’in lateral görünümü; tibial ve peroneal analjezi. Gerekenler: 20-22 gauge kalınlığında, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve her bölge için 10-15 ml lokal anestezik. İşlem: Tibial sinir – iğne ile m.flexor digitalis profundus tendosu ile calcaneal tendonlar arasından tarsal eklemin 10 cm üstünden iğne ile girilir. Peroneal sinir – m.extensor digitalis longus ve lateralis tendonlarının arasındaki oluktan, tarsal eklemin 10 cm üstünden iğne ile girilir. İğne tibia’ya temas edene kadar ilerletilir. İğne yavaşça geri çekilirken bir yandan da lokal anestezik enjekte edilir. - Ekstremitenin distalinin intrasynovial analjezisi: a. Art. interphalangea distalis (coffin eklemi): Gerekenler: 20 gauge kalınlığında, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve 6-10 ml lokal anestezik. İşlem: Orta hatta koroner bandın 5/8 inç dorsalindeki çöküntü hissedilir. İğne m.extensor digitalis communis (ön bacak) veya m.extensor digitalis longus (arka bacak) tendolarının lateral ya da medialinden yerleştirilebildiği gibi, direk tendon üzerinden de yerleştirilebilir. Ekstremite yere basar durumdayken distal ve palmar yönde iğne ile 1 inç derinliğe girilir. b. Art. interphalangea proximalis (pastern eklemi): Gerekenler: 20-22 gauge kalınlığında, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve 4-6 ml lokal anestezik. İşlem: Enjeksiyon yeri dorsalde m.extensor digitalis communis (ön bacak) veya m.extensor digitalis longus’un (arka bacak) hemen lateralinde ve phalanx proximalis’in processus palmaris’i ile aynı seviyede veya hemen distalindedir. Ekstremite yere basar durumdayken iğne ile distal ve medial yönde girilir. c. Art. matacarpophalangea (fetlock eklemi): Gerekenler: 20 gauge kalınlığında, 1 inç uzunluğunda iğne ve 10 ml lokal anestezik. İşlem: Metacarpal kemiğin (cannon bone) distalinin palmar yüzeyi ile suspensor ligament kollarının dorsal kısmı arasından palmar/plantar boşluk belirlenir. Ekstremite yere basar durumdayken, ekstremite eksenine dik olarak ya da hafif aşağı yönde iğne ile 0,5-1 inç derine girilir. - Carpal eklemin (diz eklemi) intraartiküler analjezisi: Gerekenler: 20 gauge kalınlığında, 1 inç uzunluğunda iğne ve her ekleme 10 ml lokal anestezik. İşlem: Eklem fleksiyon pozisyonundayken enjeksiyon bölgeleri kolayca hissedilebilir. Radiocarpal eklem (a) için radius ile carpal kemiklerin üst sırası arasındaki çöküntü hissedilir. Orta carpal eklem için (b) carpal kemiklerin üst ve alt sırası arasındaki çöküntü hissedilir. Her iki eklem için, m. extensor carpi radialis tendosunun medial’inden ya da m. extensor carpi radialis tendosu ile m. extensor digitorum communis tendosu arasından 1 inç derine iğne ile girilir. - Diksek ekleminin intraartiküler analjezisi: Gerekenler: 18-20 gauge kalınlığında, 1,5 - 3 inç uzunluğunda iğne ve 20 ml lokal anestezik. İşlem: dirsek eklemi humerus’un lateral epikondilüsü ile radius’un lateral çıkıntısı arasından hissedilir. Lateral kollateral ligamentin cranial ya da caudalinden horizontal pozisyonda iğne ile 1,5-2,5 inç derinliğe girilir. - Omuz ekleminin intraartiküler analjezisi: Gerekenler: 18-20 gauge kalınlığında, 3 inç uzunluğunda iğne ve 20-30 ml lokal anestezik. İşlem: Humerus’un tuberculum major’unun cranial ve caudal çıkıntıları arasındaki bölgeden ekleme girilir. İğne horizontal ve hafif caudomedial yönde 2-3 inç içeriye ilerletilir. - Articulatio tarsi’nin intraartiküler analjezisi: A, Eklemin lateralden görünümü. a. Tarsometatarsal eklem: Gerekenler: 20-22 gauge kalınlığında, 1 inç uzunluğunda iğne ve 4-6 ml lokal anestezik. İşlem: Lateral splint kemiğinin baş kısmının proksimalindeki ufak çöküntü palpe edilir. İğne horizontal pozisyonda, hafif aşağı yönden ve cranial yönde iğne ucu 1 inç uzunluğunda girecek kadar ilerletilir. B, Eklemin medial görünümü. b. Distal intertarsal eklem: Gerekenler: 22-25 gauge kalınlığında, 1 inç uzunluğunda iğne ve 2-3 ml lokal anestezik. İşlem: Cunean tendonun proksimal sınırının hemen distalinden tarsal eklemin medial yüzeyi üzerinden, iğne ile 3. ve orta tarsal kemikler arasından lateral ve horizontal pozisyonda girilir. c. Tarsocrural eklem: Gerekenler: 20 gauge uzunluğunda, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve 20-30 ml lokal anestezik. İşlem: Medial malleolus’un hemen distalinden vena saphena’nın sağ veya solundan iğne ile girilir. Tarsocrural eklem proksimal intertarsal eklem ile bağlantılıdır. - Diz ekleminin intraartiküler analjezisi: a. Femoropatellar eklem: Gerekenler: 18-20 gauge kalınlığında, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve 40-50 ml lokal anestezik. İşlem: Tuberositas tibia’nın proksimalinden, orta patellar ligamentin lateral veya medialinden iğne ile girilir ve iğne proksimale yönlendirilir. b. Lateral femorotibial eklem: Gerekenler: 18-20 gauge kalınlığında, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve 20-30 ml lokal anestezik. İşlem: Tibia proksimalinden, extensor digitalis longus tendosunun caudalinden ve lateral collateral ligamentin cranialinden iğne ile girilir. c. Medial femorotibial eklem: Gerekenler: 18-20 gauge kalınlığında, 1-1,5 inç uzunluğunda iğne ve 20-30 ml lokal anestezik. İşlem: Tibia proksimalinden, medial patellar ligament ile medial collateral ligament arasından iğne ile girilir. - Coxofemoral eklemin (hip) intraartiküler analjezisi: Gerekenler: 18-20 gauge kalınlığında, 6 inç uzunluğunda stileli iğne ve 25-30 ml lokal anestezik. İşlem: Femur’da trochanter major’un cranial ve caudal çıkıntıları arasından iğne ile girilir. İğne hafifçe cranial, medial ve distal pozisyonda yönlendirilir. Eklemi çevreleyen kas doksunun yoğunluğu nedeni ile bölgenin palpasyonu zordur. SACROİLİAC ENJEKSİYONLAR Sacroiliac ağrı zayıf bir performansa ve arka ekstremitelerde topallığa neden olur. Klinik ve fiziksel muayene bulguları değişkendir ve tanı güçtür. Sacroiliac eklemin eklem içi enjeksiyonları, derin anatomik lokalizasyonundan dolayı zordur. Sacroiliac eklemin periartiküler enjeksiyonu gerçekleştirilebilir ve medial yaklaşım tercih edilen metottur. Sacroiliac eklemin infiltrasyon anestezisi, bu eklemle ilgili problemlerin tanı ve müdahalesinde yardımcı olabilir. Gerekli Ekipman: · Yavaşa · Sterilizasyon için antiseptik · Steril eldiven · Steril 3 ml’lik enjektör · Tanısal analjezi için steril 20 ml’lik enjektör · 18 gauge kalınlığında ve 6 inç uzunluğunda disposibl spinal iğne · Sedasyon: 0,3-0,5 mg/kg ksilazin veya 0,005-0,01 mg/kg detomidine · %2 mepivakaine (Carbocaine) Yapılacak İşlemler: · Atın zaptı-rapt yapılır. · Hasta sakinleştirilir. · At · Tuber sacrale bölgesine steril antiseptik sürülür. · Spinal iğne ve enjektörü tutmak için steril eldiven giyilir. · Ata yavaşa uygulanır. · İğnenin gireceği yerin infiltrasyon anastezisi için %2’lik mepivacain solüsyonundan 1,5 ml uygulanır. · Antiseptik teknik uygulanarak bölge antiseptik solüsyonla tekrar steril edilir. · Sağ sacroiliac eklem bölgesine enjeksiyon amacıyla (Fig. 15.17 ve 15.18) aşağıdakiler uygulanır: ¨ İğne ile hafif aksiyal yönde ve sol tuber sacrale’nin 2 cm önünden girilir. ¨ Orta hattı kesecek şekilde vertikal eksene 45-60 derece açıyla, sağ sacroiliac eklem doğrultusunda iğne yönlendirilir. ¨ İğne hafif caudal yönde, sağ trochanter major’un cranial kenarı doğrultusunda ve sağ ala ossis ilium’un medial kısmı boyunca ilerletilir. ¨ Sağ sacroiliac eklem bölgesinin caudomedial kısmında kemiğe gelene kadar iğne ilerletilir. ¨ Tanısal amaçlı olarak %2’lik mepivacain solüsyonundan 20 ml sağ sacroiliac eklem bölgesine enjekte edilir. ¨ Sağaltım amaçlı olarak sağ sacroiliac eklem bölgesine uygulanacak ilaçlar enjekte edilir. · Sol sacroiliac ekleme enjeksiyon için iğne hafif aksiyal yönde ve sağ tuber sacrale’nin cranial kısmından ilerletilir. İğne sol ala ossis ilium’um medial kısmında seyreden kemik dokuya gelene kadar daha önceden bahsedildiği gibi aynı şekilde yönlendirilmelidir. Dikkat Edilmesi Gerekenler İğnenin büyük bir kısmı enjeksiyon için doğru bölgeye gelene kadar ilerletilir. İğnenin yerleştirilmesinden hemen sonra kemiğe denk gelinirse, iğne geri çekilir ve pozisyonu tekrar ayarlanır. İğne aşırı derecede ventral pozisyonda gönderilirse, sakral arter ve sinirlerin dorsal köklerine denk gelebilir. Bu durumda da iğne hafif geri çekilerek yönü dik eksenle daha fazla açı yapacak şekilde ayarlanır. İğne aşırı derecede horizontal düzlemde ilerletilirse, bu durumda da ala ossis ilium’la karşılaşılabilir. İğnenin pozisyonunun düzeltilmesi için dik eksene az açıyla ve ala ossis ilium’um medial kısmı boyunca ilerleyecek şekilde tekrar gönderilir. Ayrıca nervus ischiadicus’a ve eklemin caudal kısmında seyreden cranial arter ve sinirlere dikkat edilmelidir. Önlem: Bazı atlarda 6. lumbar vertebra’nın processus spinosus’u caudal doğrultuda ve ilk sacral vertebra’nın processus spinosus’u da cranial doğrultuda açılandığından processus spinosus’lar arasındaki aralık çok daha ufaktır. Eğer bu normal anatomik oluşumlarla karşılaşılırsa, ikinci iğne giriş yeri iğnenin ilk yerleştirildiği yerin hemen cranial veya caudal kısmından yapılmalıdır. OLASI KOMPLİKASYONLAR İğnenin uzunluğu ve eklem etrafındaki ligamentler nedeniyle iğne kırılabilir. Doğru sedasyon ve atın zaptı-raptı ile bu komplikasyonlar en aza indirgenir. Tanısal analjezi sonrasında arka ekstremite ataksileri ya da zayıflığı, özellikle caudal olarak uygulanan enjeksiyonlarda muhtemeldir.
ATLARDA TOPALLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİNDE TANISAL ANALJEZİ ile İlgili Kavramlar : topallık, enjeksiyon, eklem içi enjeksiyon, sinir uzamına enjeksiyon, topallık tanısı, tanısal analjezi, atlarda topallık
|
|||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
|||||
|
|
