2007'den Bugüne 81,110 Tavsiye, 25,800 Uzman ve 18,058 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Yalan Söyleme Eğilimimiz Nereden Geliyor?
MAKALE #19814 © Yazan Uzm.Psk.Çağla Ebru AY | Yayın Eylül 2018 | 552 Okuyucu
“Az yalan söylenmez, yalan söyleyen her yalanı söyler.” Victor Hugo

Yalan günlük yaşamın bir parçasıdır. Hepimiz yaşam boyunca doğru olmadığını bildiğimiz halde yalanlar söyleme eğiliminde olabiliriz.
Yalanı yalan yapan şey de farkındalıktır. Niyete bakılmaksızın; farkında olduğumuz halde gerçeği çarpıtıyorsak, karşımızdakini yanlışa yönlendiriyorsak, hiç olmamış bir şeyi iddia ediyor ya da olanı gizliyorsak bu bir yalandır. Ayrıca kendimizi geçici bir süreliğine iyi hissetmek istediğimizde, eleştiri almaktan endişe ettiğimizde, cezalandırılmaktan çekindiğimizde, başkalarının onayına ihtiyaç duyduğumuzda, gerçeğin kabul edilmeyeceğini ya da karşımızdakine acı vereceğini düşündüğümüzde, bir çıkar sağlamaya çalıştığımızda yalan söylemek zorunda hissedebiliriz.
Temel ve Uygulamalı Psikoloji dergisinde yayınlanan bir makaleye göre, iki yabancı arasında geçen konuşmalarda insanların en az % 60’ı yalan söyler. Yani biriyle konuşurken mutlaka konuşmanın bir yerinde yalana başvurabiliyoruz. Kendimizi veya başkalarını, küçük düşmekten korumak için ortalama 10 dakikalık bir konuşmada yaklaşık 3 kez yalan söyleyebiliyoruz.
Ayrıca bazı araştırmacılar, yalanı, ilişki bağlılığının çöküşü olarak görürler. Örneğin, herhangi bir arkadaşımız o gün giydiği elbisenin güzel olup olmadığını sorduğunda, çoğumuz beğenmesek dahi güzel olduğunu söyleriz. Ancak bu çok yakın bir arkadaşımız ise doğruyu söyleme eğilimimiz daha fazla olur. Yani yakınlık derecemiz arttığında yalan söyleme durumumuz azalıyor, daha gerçekçi oluyoruz.
Ek olarak, en sık kullandığımız yalan ise “Bir şey yok, iyiyim.” cümlesidir.

Beyaz yalan gerçek yalan ayrımı var mı?
“Beyaz yalan; ama unutmamalı ki, en kolay kirlenen renkte beyazdır.” Tuğrul Şavkav

Karşısındakinin düşüncelerini değiştirmesi ve niyeti, yalan kavramında hep tartışılan bir konudur. İyi niyet varsa beyaz yalan, kötü niyet varsa kötü yalan diye ayrımlar yapılarak, yalan söyleyenler kategorileştirilmiştir. Eşinin yeni yaptırdığı saçlarını beğenmediği halde beğendiğini söyleyen eş ile işlediği cinayeti inkar eden suçlu arasında yalan söylemek anlamında bir fark yoktur. Fark yalnızca toplumun yalanlara verdiği isimler arasında vardır. Birisine beyaz yalan derken, diğerini gerçek yalan deriz. Birincisini, bir ilişkinin sağlıklı yürümesi için gerekli ve zararsız görürken, diğerini adaletin yerine getirilmesini engelleyici bir durum olarak görürüz. Belki de bir anlamda beyaz yalanı böyle tanımlayarak yani hafifleterek yaygınlaşmasına sebep oluyoruz. Ancak bilinmelidir ki, her ikisi de sonuç olarak bir yalandır.

Acaba yalanı nereden öğreniyoruz?
Ailemizden: Küçüklüğümüzden beri ailemiz tarafından "Çocuğum yaramazlık yapmazsan sana çikolata alacağım." "Akşam baban gelince seni birlikte parka götüreceğiz." denilerek yalana maruz kalırız. Belki çocuk ne anlar bundan diyebilirsiniz ancak, çocuğun bilinci anlamayabilir ama bilinçdışı zihni sizlerin bu yalanlarınızı otomatik olarak kaydeder. Zaman geçtikçe ve çocuk büyüdükçe daha başka yalanlara maruz kalır. Örneğin, beni soran olursa evde yok de oğlum, diyen bir babanın yalanına, 9 yaşındaki kızıyla minibüse binip üç-beş kuruş kâr yapabilmek için çocuğunun okula gitmediğini söyleyen bir annenin yalanına, evde çekiştirdiği komşusunu, mahallede görse güler yüz gösterip öven ailesinin yalanına şahit olur. Böyle bir ailede büyüyen çocuk, yalanın gayet doğal bir şey olduğunu düşünerek kendisi de yalan söylemeye başlar.
Televizyon, gazete gibi yerlerden: Bir gün televizyonunuzu sadece izlediğiniz programlardaki yalanları bulmak için izleyin. En masum çizgi filmlerde, romanlarda bile yalana maruz kalan bizlerin bilinçaltına yalan o kadar normal bir şey olarak kazınıyor ki, sonrasında onu hafızamızdan atmak oldukça güç bir hale gelerek yalanlardan sıyrılmamızı zorlaştırıyor.
Çevremizden: Ailemiz yalan söylemese, televizyon izlemesek de çevremizde yalan söyleyen o kadar kimse var ki… Arkadaşlarımız, komşularımız, akrabalarımız yeri geldiğinde gözümüzün içine baka baka yalan söyleyebiliyorlar. Bazen şaka bile olsa sonuç değişmiyor ve biz yine yalanla muhatap oluyoruz.

Yalan beden diliyle de anlaşılabiliyor!
Bazen günlük yaşamda ve iş görüşmeleri sırasında söylediğimiz yalanlar beden dilimiz ile kendini ele veriyor. Bir insanın gözünün içine bakarak yalan söylemek zordur. Bunu herkes yapamaz. Çoğumuz yalan söylerken belirli bir süre sonra farkında olmadan göz temasından kaçınırız, ses tonumuzda hissedilir ölçüde değişimlerin ortaya çıktığını görülür. Dudaklarda hafif oynamalar, hafiften gülümsemeler, kafa sallamalar, el ve kol hareketlerimizde normal dışı değişimler ve gözbebeklerimizin küçülmesi bizi ele verebilecek olgular olarak sıralanabilir. Beden dilinin yalancıyı ele verdiği diğer durumları da şöyle sıralayabiliriz: Yüzde aniden belirip kaybolan şaşkınlık, gücenme, öfke belirten ifadeler. 'Rahatlatıcı' jestleri fazlasıyla yapmak. Ayrıca yalan söyleyen kişi, yüzüne ya da bedenin üst kısmına dokunur. Saçlarıyla oynayabilir, kollarını kavuşturabilirler.

Dürüst bir dünya için…
Yalansız bir toplum yetiştirmek istiyorsak, başta yeni gelen nesilleri yalan ortamlarından uzak tutmalı, dürüst davranışlarını desteklemeli ve pekiştirmeli, yalan söylediklerinde onları uyarmalı, kıssalar ve öykülerle onlara katkıda bulunmalı, kişiliğin ve karakterin her şeyden önemli olduğunu vurgulamalı ve sevgi ile dürüstlük arasında onların zihninde bir bağ kurmalıyız. “Dünya yaşanmaz bir yer oldu herkes yalancı, herkes iki yüzlü” deyip yakınmak yerine öncelikle kendimizi değiştirelim ki sonra tüm toplumu değiştirebilelim.

UZMAN KLİNİK PSİKOLOG ÇAĞLA EBRU AY
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Yalan Söyleme Eğilimimiz Nereden Geliyor?" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Çağla Ebru AY'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Çağla Ebru AY'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     1 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Çağla Ebru AY Fotoğraf
Uzm.Psk.Çağla Ebru AY
İstanbul
Uzman Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi4 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Çağla Ebru AY'ın Yazıları
► Çocuklarda Yalan Söyleme Davranışı Psk.Gökçe NUHPAŞAOĞLU KAYALAR
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,058 uzman makalesi arasında 'Yalan Söyleme Eğilimimiz Nereden Geliyor?' başlığıyla benzeşen toplam 22 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Pedofili Nedir? Eylül 2018
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


17:24
Top