VAJİNİSMUS NEDİR VE TEDAVİSİNDE NASIL BİR YOL İZLENİR?
|
Vajinismus kadında fizyolojik/bedensel bir neden olmadığı halde cinsel ilişkiye girmekten kaçınması, cinsel birleşme sırasında yoğun kaygı ve korku yaşamasıdır. Vajinismusun nedenleri konusunda kültürler arası karşılaştırmaya elveriş*li bir ölçek yoktur. Birçok araştırmacı, immatürite, nevrotiklik, çocukluktaki kötü koşullar ve çevresel faktörleri sorumlu tutmuştur. Masters ve Johnson; 1. eşte cinsel işlev bozukluğu 2. dinsel tutuculuk 3. cinsel taciz ve şiddete maruz kalmak 4. öncelikli eşcinsel özdeşleşme 5. ağrılı cinsel ilişkiye ikincil gelişen olmak üzere 5 özgün etken tanım*lamışlardır. Vajinismus hastaları genel olarak cinsel organlarına ve cinsellikle ilgili bilrgilere uzak kadınlardır. Cinsel arzu ve istek açısından genellikle sorun yaşamazlar. Önsevişme genellikle sorunsuzdur ve katılımları iyidir. Ama cinsel birleşme denemesi yapıldığında kaygı ve korkuları şiddetlenir. Bu hastalığın tedavisinde farklı yollar izelenebilirse de en çok kullanılan ve en kısa zamanda tedaviye yanıt alınan yaklaşımlardan birisi aşağıdaki gibidir. Vajinismusun tedavisinde duyarsızlaştırmayı, kaygıyla baş etmenin geliştirilmesini ve vajinismus hastasının cinsellikle ilgili yaklaşımının geliştirilmesini kullanırız. İlk görüşmede başka bir psikiyatrik rahatsızlık saptanmazsa kişinin genel öyküsü, cinsellikle ilgili öyküsü ve eşiyle ilişkisinin detayları değerlendirilir. Başka bir psikiyatrik rahatsızlık saptanırsa önce onun tedavisi yapılır. Eğer çift bu tedaviye başlamak isterse cinsel ilişkiye girmeleri yasaklanır. İkisinden de gerekli düzeye gelinmeden cinsel ilişkinin denenmemesi konusunda söz alınır. İkinci görüşmede cinsel organlar ve cinsel birliktelikle ilgili bilgilendirme yapılır. Ardından egzersizlere geçilir. Duyarsızlaştırma yaklaşımının temelinde egzersizlerle/alıştırmalarla kişinin cinsel organına girişle ilgili kaygılarının üzerine gidilir. Bu egzersizler parmak kullanılarak yapılır. Alıştırma sırasında tüm kontrol vajinismus hastasındadır. İstediği zaman bırakır, ara verir ya da devam edebilir. Cinsel birleşme alıştırmalarına geçilene kadar parmak alıştırmalarıyla kaygı azaltılır. Bu sırada kişi ilerlediğini gördükçe acı çekeceğiyle, vajinasına herhangi bir şeyin giremeyeceğiyle, çok kanaması olacağıyla ilgili düşünceleri de değişir. Zamanla kendisini cinsel birleşme için hazır hissetmeye başlar ve özgüveni artar. Parmak egzersizleri aşaması 2-3 görüşme sürer ve sıklıkları görüşmelerde belirlenir. İstenen düzeye gelindiğinde cinsel birleşme alıştırmalarına geçilir. Cinsel birleşme alıştırmaları da parmak alıştırmaları gibi aşama aşama ilerler ve kadının yaşadığı kaygılar ile düşünceleri üzerinde durulur. Eğer çiftin cinsel ilişkiyi yaşamada cinsel birleşme öncesine ait zorluklar varsa ön sevişme alıştırmaları da tedaviye eklenir. Vajinismusun tedavi başarısı yüksektir. Beraberinde başka bir psikiyatrik rahatsızlık yoksa yüksek oranda tedavi edilir. Tedavi yaklaşık olarak 2-4 ay sürer, 4-6 görüşme yapılır. Diğer yaklaşımlarla ilgili genel bilgiler de şöyledir: Modern yaklaşımlarda yapılan değişikliklerden biri terapinin uygulanma biçimi ile ilgili olmuştur. Örneğin Masters ve Johnson'un yaklaşımında tedavi bi*ri kadın, biri erkek olmak üzere çift terapist tarafından yapılmaktadır. Kuşkusuz böyle bir uygulamanın birçok yararları vardır. Ancak cinsel fonksiyon bozukluk*ları üzerinde çalışan bir çok tedavi merkezinde çift terapist kullanma imkanı ol*madığından, tedavi, tek terapist tarafından yürütülmektedir. Yapılan çeşitli araş*tırmalarda da, görüşmelerin tek veya çift terapist tarafından yapılmasının, teda*vinin başarısı açısından, önemli bir faktör olmadığı ortaya konmuştur. Dolayısıy*la modern yaklaşımlarda genel uygulama tedavinin tek terapist tarafından yapıl*masıdır. Uygulama biçimi ile ilgili olarak yapılan diğer bir değişiklik ise görüşmele*rin sıklığı konusundadır. Masters ve Johnson'un yaklaşımında çiftle her gün gö*rüşülmektedir. Oysa modern yaklaşımlarda genel uygulama görüşmelerin haf*tada bir veya iki kez olmasıdır. Clement ve Schmidt'de haftada bir veya iki kez yapılan terapilerle her gün yapılan terapileri karşılaştırdıkları çalışmalarında, da*ha uzun aralıklarla yapılan tedavilerle, daha başarılı sonuçlar elde edildiğini be*lirtmişlerdir. Masters ve Johson'un yaklaşımı ile modern terapi yaklaşımları arasında*ki en önemli farklılıklardan bir diğeri de tüm görüşmelere eşlerin birlikte katılma*ları zorunluluğunun kalkmasıdır. Her ne kadar tedavide genel yaklaşım, eşlerin görüşmelere birlikte gelmeleri ise de; eğer eşler arasında önemli ilişki ve iletişim sorunları yok ise, ev ödevleri aksatılmıyor ve konulan yasaklara uyuluyorsa, eşin tüm görüşmelere katılmasına gerek olmayabilir. Tedavi açısından önemli olan, her görüşmeye katılmasa bile, eşle işbirliğinin sürdürülebilmesidir. Yine yapılan bazı çalışmalarda tedavinin tek terapistle yürütüldüğü durumlarda, terapistin cin*siyeti ile hastanın cinsiyetinin aynı ya da ayrı olmasının tedavinin başarılı olma*sı açısından önemli bir faktör olup olmadığı incelenmiştir. Genel olarak terapist ile hastanın aynı ya da ayrı cinsiyette olmalarının tedavi açısından önemli bir fak*tör olmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, bizim kültürümüzde, kadın cinsel işlev bozukluklarının tedavisinin aynı cinsiyetten bir terapist tarafından ya*pılmasının daha uygun olduğunu düşünmekteyim. Birçok vajinismusu olan has*ta bu konudaki sorunlarını aynı cinsiyetten olan birine anlatmanın çok daha ko*lay olduğunu belirtmekte, kocaları da eşlerinin aynı cinsiyetten biri tarafından te*davi edilmeleri halinde daha rahat olduklarını dile getirmektedirler. Masters ve Johnson'un yaklaşımından farklı olarak modern yaklaşımlar*da, vajinismusun ortaya çıkmasında ve sürdürülmesinde rol oynayan faktörlere bağlı olarak, tedavinin çok yönlü ve bütünleştirici olması gerektiği düşünülmek*tedir. Başka bir deyişle, modern cinsel tedavilerde, eklektik bir yaklaşım kulla*nılmaktadır. Örneğin Havvton cinsel işlev bozukluklarının tedavisinde davranış*çı ve bilişsel terapi yöntemlerini, Kaplan ise davranışçı ve psikoanalitik terapi yöntemlerini birlikte uygulamaktadırlar. Cinsel işlev bozukluklarının tedavisinde kullanılabilecek diğer bir eklektik yaklaşım ise davranışçı-bilişsel ve Geştalt te*rapi yöntemlerinin birlikte uygulanmasıdır.
|
||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
||||
|
|
