2007'den Bugüne 81,121 Tavsiye, 25,802 Uzman ve 18,059 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Ebeveynlik
MAKALE #20756 © Yazan Uzm.Psk.Şule ÜZÜMCÜ | Yayın YENİ Eylül 2019
Çocuğun kişilik özelliklerinin oluşmaya başladığı okul öncesi dönemde ailenin çocuğa karşı olan tutum ve davranışları büyük önem taşır. Çünkü çocuklar ilk aylardan itibaren yaşadıkları deneyimlerle, ebeveynin rolünü fark etmeyi ve yavaş yavaş ayırt etmeyi öğrenir. Çocuğun birinci yaşından itibaren, artık bakımının yanı sıra eğitimi, kurallar, disiplin ve sınırları oluşturma gibi başka noktalar yerini alır.
Her anne babanın doğruları birbirinden farklı olduğu için, çocuklara karşı tutum ve davranışları da farklılık gösterir. Ebeveynlik becerilerinin bir kısmı genetiktir, bir kısmını da toplumsal değer ve ihtiyaçlar ile ebeveynlerin kişilik özellikleri şekillendirir.
Ebeveynlik tarzları genel olarak 4 başlık altında toplanabilir:
1) Otoriter Ebeveynlik Tarzı:
Bu ebeveynlik tarzında, anne-babalar ebeveyn merkezli ve kurallıdır. Çocuğun katı kurallara uymasını beklerler. Çocuğun kurallara uymaması durumunda, çocuk cezalandırılır. Çünkü anne-babalar, bu sınırları koymazlarsa çocuğun kötü bir çocuk olacağını düşünürler. Kuralların konulma sebepleri çocuğa gerekçesiyle birlikte açıklanmaz. Genellikle “Ben öyle istediğim için” şeklinde kısıtlı açıklamalarda bulunulur. Ebeveyn istediklerini çocuğunun sorgulamadan uygulamasını ister. Otoriter ebeveynlerin çocuklarından beklentileri çocuğun gelişimine uygun değildir. Bu anne-babalar, çocuğun ihtiyaçlarına cevap vermeyi erteleyebilir.
Çocuklar, büyümek ve olgunlaşmak için içdisiplin geliştirmek yerine, dışsal bir etken olan anne-baba istediği için ve onları memnun etmek için böyle davranmaları gerektiğini düşünürler. Bu tarzla yetiştirilen çocuğun bağımlı, özgüvenin ve benlik saygısının düşük olduğu gözlenebilir.
2) Demokratik Ebeveynlik Tarzı
Bu tarzı benimseyen anne-babalar, çocuk merkezli, çocuğa karşı duyarlı ve kabul edici tutumlar sergiler. Demokratik ebeveynler de otoriter ebeveynler gibi çocuğun uyması gereken kuralları belirler. Ancak, çocuğa kuralların ne işe yaradığını mantıklı bir şekilde anlatır. Çocuğun ihtiyaçlarına yönelik duyarlıdır ve çocuktan beklentileri çocuğun gelişimine uygundur. Çocuk beklentileri karşılayamadığında, onu cezalandırmak yerine anlamaya çalışır ve çözüm arayışına girer. Çocuğa müdahale etmekten çok yönlendirmeyi tercih ederler ve destekleyicidirler. Yani, çocuğun bireyselliğine, gelişimine ve seçimlerine saygı gösterirken, kural ve sınırları koymakta da tutarlı davranırlar.
Bu ailelerde anne-baba ve çocuk saygıdeğerlik bakımından eşittir, fakat sorumluluk ve karar alma bakımından eşit değildir. Karar alırken, evdeki herkesin fikri sorulur, ancak çocuklarla anne-babaların verebileceği kararlar farklıdır. Örneğin, 7 yaşındaki bir çocuk ne giyeceği veya ödevini sabah ya da akşam yapacağı konusunda seçim yapabilirken, tatilde nereye gidileceği gibi bir karar konusunda söz sahibi değildir.
Demokratik ebeveyn tarzıyla yetişen çocuklar, sorumluluk sahibi, sınırlarını bilen ve duygularını yönetebilen çocuklardır. Anne-babanın tutarlı ve kararlı tutumu çocukta güven duygusunun gelişmesine yardım eder.
3) İhmalkâr/İlgisiz Ebeveynlik Tarzı
İhmalkâr ebeveynler, ebeveyn merkezli, kuralsız ve talepsiz tutumlar gösteren anne babalardır. Çocuklarının fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarını fark etmez ve ihmal ederler. Çocuklarından beklentileri düşüktür ve çocuklarıyla iletişimleri zayıftır. Genellikle çocuklarının sadece minimum düzeyde fiziksel ihtiyaçlarını karşılarlar.
Bu tip ebeveyne sahip olan çocukların öz kontrolleri ve özgüvenleri düşüktür. Yapılan araştırmalara göre, ilgisiz ve kayıtsız anne-baba tutumu çocuğun saldırganlık eğilimini yükseltebilir.
4) İzin Verici Ebeveynlik Tarzı
Bu ebeveynlik tarzındaki anne-babalar çocuk merkezlidir, çocuğa karşı kabul edicidir. Bu anne-babaların çocuklarından sorumluluk beklentileri düşük olduğu için çocuklarına kural koymamayı tercih ederler. Kural koymanın, çocukla aralarındaki ilişkiyi bozmasından korkarlar. İzin verici ebeveynlerin çocuklarından beklentileri düşük olmasına rağmen, sorumluluk düzeyleri yüksektir. Çocuklarına karşı duyarlıdırlar, fakat onlarla iletişim ve ilişkileri ebeveynden çok arkadaş gibidir.
İzin verici ebeveyne sahip çocuklar, kuralların olduğu ve otoritenin bulunduğu ortamlarda zorluk çekerler. Bu sebeple sosyal ilişkilerde ve okula uyum sağlamada sorun yaşayabilirler.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Ebeveynlik" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Şule ÜZÜMCÜ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Şule ÜZÜMCÜ'nün izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Şule ÜZÜMCÜ'nün Makaleleri
► Farkında Ebeveynlik Uzm.Psk.Damla ARDACOŞKUN
► Çocuk Yetiştirmek ve Ebeveynlik Uzm.Psk.Harun ÇOLAK
► İnternet Çağında Ebeveynlik Uzm.Psk.Dnş.Fatma ZENGİN
► YENİMindful Ebeveynlik ve Çocuklarda Mindfulness Psk.Dnş.Yasemin ŞAHİN
► Ebeveynlik, Otomatik Değil Manueldir. Uzm.Psk.Ebru ZORLUTUNA
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,059 uzman makalesi arasında 'Ebeveynlik' başlığıyla benzeşen toplam 13 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► YENİKayıp ve Yas Eylül 2019
► Çocuklarda Saldırganlık Aralık 2013
► Tek Çocuk Olmak Aralık 2013
► Doğru Karar Vermek Aralık 2013
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


16:55
Top