2007'den Bugüne 83,912 Tavsiye, 26,333 Uzman ve 18,777 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Bağımlılık ve Bağlanma İlişkisi
MAKALE #21199 © Yazan Uzm.Psk.İpek EROL | Yayın Mart 2020 | 289 Okuyucu
Bağımlılığın Tanımı

Bağımlılık kavramı günümüzde oldukça yaygınlaşmış olan biyopsikososyal bir kavramdır. Yani tek bir nedene bağlı olmayan psikolojik, fizyolojik ve çevresel nedenlerden kaynaklanabilen ve pek çok bireyi tehdit eden bir rahatsızlıktır. Bağımlılık genellikle tek başına beliren bir rahatsızlık değildir. Psikolojik, fizyolojik ya da sosyal çevreyle alakalı bir durumun nedeni veya sonucu olarak da gelişebilir. Bağımlılık; kullanma, yoksunluk ve aşerme sırasıyla üç aşamada ilerler (Ögel, 2013). Bağımlılık dendiği zaman zihinde genellikle alkol, madde, sigara gibi bağımlılık yapıcı maddeler canlanır. Ancak son zamanlarda yaygınlaşan davranışsal bağımlılıklar da beyinde alkol ve madde bağımlılığının yarattığı etkiyi yaratırlar (Grant ve Ark., 2006).

Bağlanmanın Tanımı

Bağlanma; bireyin başka bir bireyle kurduğu duygusal bağdır. Bireyin ait olma ve güven duyma duygularıyla ilişkilidir. Bağlanma süreci bebeklikte temeli atılan ve yetişkinliğe uzana bir süreçtir. Bağlanma teorisine göre bağlanma tarzlarının oluşumunda içsel süreçler de etkilidir. Bu içsel süreçler hem genetik hem de çevresel etkenlerin birleşmesiyle şekillenir. Bebekler bakım verenle ilişkisine dayanarak kendileri ve başkaları hakkında içsel çalışan bağlanma modelleri geliştirirler (Kantarcı, 2009).
Bowlby’in içsel çalışma modellerinden temel alarak Ainworth ve Main güvenli, kaygılı ve kaçıngan olmak üzere üç çeşit bağlanma stili geliştirmiştir


Güvenli bağlanma: Bu tip bağlanma stili en sağlıklı olanıdır. Güvenli bağlanan bireylerde içsel nesne temsilleri ve kendileriyle ilişkileri olumludur. Yani içsel çalışan modelleri olumlu başkaları ve olumlu kendilik algısıyla şekillenmiştir. Erken çocukluk döneminde bakım verenleri tarafından duygusal ve fiziksel ihtiyaçları tatmine ulaştığı için yetişkinlik döneminde içsel olarak daha konforlu ve sağlıklı ilişkiler kurmaya yatkındırlar (Kesebir, Kavzoğlu ve Üstündağ, 2011). Psikolojik rahatsızlıklara yakalanma riskinde, somatizasyonlarda ve ölüm kaygısında da güvenli bağlanma koruyucu kalkan işlevi görür.



Kaygılı Bağlanma: Bu bağlanma örüntüsüne sahip bireylerin olumlu çevre fakat olumsuz kendilik algıları vardır. Yani kendilerini sürekli değersizleştirir ve başkalarını gözünde büyütürler. Bu tarz bağlanan bebekler yetişkinlik sürecinde partnerleri tarafından terk edilmekten çok fazla korkup partnerlerine yapışma eğilimi gösterirler
Kaçıngan Bağlanma: Bu bağlanma stilini geliştiren bebeklerin bakım verenleri bebeğin ihtiyaçlarına duyarsız kalmıştır. Genellikle bebeği reddeden ebeveynlerin, ya da doğum sonrası depresyon geçiren annelerin bebeklerinde bu bağlanma stili görülür.
Bağlanma ve Bağımlılık

Bağımlılık ve bağlanma çok iç içe geçmiş ancak bir o kadar da birbirlerinden ayrı kavramlardır. İnsan yavrusu doğduğu anda annesi olmadan yaşayamaz, yani annesine hem bağlıdır hem de bağımlıdır. Ancak zaman geçtikçe bağımsız bir birey olması gerekmektedir. Bağımlılık zarar verici sonuçları olsa bile bir nesneyi kontrol edilemez bir şekilde arzulamak, aramak ve o nesneye patolojik bir şekilde bağlanmaktır. Bu yüzden bağımlılığı bir bağlanma bozukluğu olarak nitelendiren pek çok araştırmacı vardır (Reading, 2002). Bağımlılıklar ve bağlanma arasındaki ilişki literatürde gün geçtikçe daha çok yer edinmektedir. Bu alanda yapılan ilk çalışmalardan biri alkol kullanımı ve güvensiz bağlanma arasındaki ilişkinin varlığını kanıtlar niteliktedir. Alkol kullanımı yoğun olan erkek bireylerde güvensiz bağlanmanın gelişmiş olduğu saptanmıştır(Brennan ve Shaver, 1995). Ayrıca yine güvensiz bağlanma ve madde bağımlılığı arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. Eroin bağımlılığı ve esrar kötüye kullanımı tanısıyla hastanede yatanlarda güvensiz bağlanma stilinin yaygın olduğu belirlenmiştir (Thorberg ve Lyvers, 2006). Güvensiz bağlanmada görülen duygu düzenleme ve yakınlıkla ilgili yaşanan zorluklar, bireyi madde kullanmaya itmiştir. Yapılan çoğu araştırma benzer sonucu vermiştir. Yani güvensiz bağlanma (kaygılı, kaçıngan) geliştiren bireylerde yetişkinlik döneminde bağımlılık gelişme oranı daha fazladır.

KAYNAKLAR

BRENNAN K. A. ve SHAVER P. R. (1995). Dimensions of Adult Attachment, Affect Regulation, and Romantic Relationship Functioning. Personality and Social Psychology Bulletin, 21(3), 267-283.
GRANT J.E., JUDSON A., BREWER M. POTENZA N. (2006). The Neurobiology of Substance and Behavioral Addictions. Published online by Cambridge University Press: 07 November 2014
KANTARCI D.(2009). Evli Bireylerin Bağlanma Stillerine Göre Adatma Eğilimleri Ve Çatışma Yönetim Biçimlerinin İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
KESEBİR S., KAVZOĞLU S. VE ÜSTÜNDAĞ M. (2011). Bağlanma ve Psikopatoloji. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 3,(2), 321-342.
ÖGEL K. (2013). Bağlanmak mı, Kopamamak mı? Psikeart: Bağlanma. 26: 34
READING B. (2002) The Application of Bowlby's Attachment Theory to the Psychotherapy of the Addictions, in The Psychodynamics of Addiction (eds M.Weegmann and R. Cohen), Whurr Publishers Ltd, London, England.
THORBERG, F. A., & LYVERS, M. (2006). Attachment, Fear Of Intimacy and Differentiation Of Self Among Clients In Substance Disorder Treatment Facilities. Addictive Behaviors, 31(4), 732-737. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2005.05.050
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Bağımlılık ve Bağlanma İlişkisi" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.İpek EROL'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.İpek EROL'un izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
İpek EROL Fotoğraf
Uzm.Psk.İpek EROL
İstanbul (Online hizmet de veriyor)
Uzman Klinik Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi7 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.İpek EROL'un Yazıları
► Bağlanma - Çocuklarda ve Yetişkinlerde Bağlanma ÇOK OKUNUYOR Psk.Mehmet Enver BAYATLI
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,777 uzman makalesi arasında 'Bağımlılık ve Bağlanma İlişkisi' başlığıyla benzeşen toplam 18 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
◊ Kış Depresyonu Kasım 2018
◊ Depresyon Nedir? Ocak 2018
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


16:51
Top