2007'den Bugüne 83,570 Tavsiye, 26,250 Uzman ve 18,641 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Felsefeyi Atina’ya Getiren Filozof: Anaksagoras
MAKALE #21383 © Yazan Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA | Yayın YENİ Mayıs 2020 | 148 Okuyucu
“Ben, dünyaya güneşi hayran hayran seyretmek için geldim.”
Anaksagoras

M.Ö. 500-428 yılları arasında yaşamış olan Anaksagoras’ın doğduğu yer bugün İzmir-Urla yakınlarında bulunan Güladası'dır. Sokrates öncesi düşünürlerden olan Anaksagoras’ın zengin bir aileden geldiği ama bütün servetini bilimsel araştırmaları için tüketmiş olduğu söylenir. Anaksagoras genç yaşta doğduğu kenti terk edip felsefesini yaymak üzere Atina’ya gitmiş ve orada otuz yıl kadar kalmıştır.

Anaksagoras Atina’da kaldığı sürece Atina’nadaki yerel dini otoritelerin görüşleri ile ters düşmüştür. Örneğin Atina’daki yaygın inancın aksine Anaksagoras için güneş, tanrı falan değildi; kocaman, kor halinde bir taş parçasıydı. Anaksagoras, güneşin, dört atlı arabasının üstündeki Apolion tarafından yönetilmediğini ileri sürmeye cüret etmesiyle ateist ilan edilmiş ve Atina’dan kaçmak zorunda kalmıştır. Bu bağlamda Anaksagoras için görüşleri nedeniyle dinsizlikle suçlanan ilk filozof da denilebilir. Anaksagoras, kaçtıktan sonra Çanakkale Lapseki'ye gelmiş ve burada bir okul kurarak öğrenci yetiştirmiştir.

Felsefeyi Atina’ya getiren kişi olarak da bilinen Anaksagoras’ın felsefe tarihindeki bir diğer önemi ‘eklektizm’ temsil etmesidir, yani ona göre doğada gözlenen her şey aslında iç içedir ve “her şeyde her şey vardır". Anaksagoras’a göre dünyanın kaynağı birkaç unsurdan ziyade birçok unsurla açıklanabilir, Anaksagoras, maddeyi oluşturan bu unsurlara tohum anlamına gelen ‘spermata’ adını vermiştir. Ona göre evrendeki her şey sonsuz sayıdaki küçük tohumcuktan, yani Yunanca ifadesiyle ‘spermatalar’dan oluşmaktadır ve değişim denen olgu, bu sonsuz sayıdaki ‘spermata’nın bir araya gelmesi ve ayrışmasıyla meydana gelmektedir. Anaksagoras'a göre nasıl bir balçık yığını kendiliğinden heykel olamazsa ‘spermatalar’ da kendiliğinden varlıkları meydana getiremez. Bunun için düzenleyici, biçimlendirici, yönlendirici olan ve mutlak akıl ve irade anlamına da gelen ‘nous'un olması gerekmektedir. Bu bağlamda Anaksagoras’ın ‘nous’a bir tür tanrısallık atfettiği de görünmektedir ve burada kendisinden önceki bazı düşünürlerin izinden gittiği anlaşılmaktadır. Nitekim ‘nous’ kavramı, ontolojik açıdan bazı felsefe sistemleri içinde tümel akıl, kozmik zihin ya da dünya ruhu olarak tanrıyı göstermek için kullanılmıştır.

Anaksagoras farklı felsefi görüşleri ile bulunduğu çağa damga vurmuş filozoflar arasındadır. Onun bazı görüşleri şu şekildedir:

- Anaksagoras'a göre bir benzer başka bir benzeri algılayamaz, aynı olan şeyler birbirini idrak edemez. Algı, karşıtların meydana getirdiği uyarımın bir sonucu ortaya çıkmaktadır.

- “Hiçbir şey yoktan var olmaz, var olanlar yok olmaz, ancak şekil değiştirir.” düşüncesini ortaya atarak bin yıllar öncesinden bugünkü termodinamiğin birinci yasasını ifade etmiştir.

- Duyularımızın zayıflıkları nedeniyle gerçeği idrak edecek durumda değiliz.

- Varlıkların en son parçaları yoktur, sonsuza kadar bölünebilirler.

- Her şeyde her şeyden bir parça vardır. Bütün şeyler belli ölçüde her şeyde bulunurlar.

- Küçük olan şeyler içinde bir en son küçüklük derecesi yoktur, tersine daima bir daha küçük vardır. Var olanın bölme yoluyla varlıktan kesilmesi imkânsızdır. Aynı şekilde her zaman, büyük olandan daha büyük olan bir şey vardır ve o nicelik bakımından küçük olana eşittir. Her şey aynı zamanda hem küçüktür hem büyük.

- Önceleri her şey bir aradaydı, sonra Akıl gelip onları düzene soktu.

- Seyahat etmek, düşüncelerinizi değiştirmek, önyargılarınızdan kurtulmaktır.

- Anaksagoras'a, insanın neden doğmayı doğmamaya yeğlemesi gerektiği sorulduğunda: "Başka hiçbir şey değerli değilmişcesine, gökleri ve oradaki şeyleri, yıldızları, ayı ve güneşi seyretmek için" demiştir.

- Oğlunun ölüm haberi kendisine bildirildiğinde gayet sakin bir şekilde; "Ölümlü birisini dünyaya getirmiş olduğumu biliyordum zaten" demiştir.

- Son olarak Anaksagoras'a ölmeden önce son dileği sorulur ve cevabı söylentilere göre şu şekilde olur: “Öğrencilere özgür bir gün verin."

Faydalanılan Kaynaklar:

Ahmet Cevizci (2015). Felsefe Tarihi, Thales'ten Baudrillard'a. İstanbul: Say Yayınları.

Şengör Celal ( 2016). Bilgiyle Sohbet. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.

https://www.felsefe.gen.tr/anaksagorasin-nous-ve-spermata-anlayisi/

Ümit AKÇAKAYA
Uzm. Psikolojik Danışman & Online Terapist
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Felsefeyi Atina’ya Getiren Filozof: Anaksagoras" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA'nın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Ümit AKÇAKAYA Fotoğraf
Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA
İstanbul (Online hizmet de veriyor)
Uzman Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi83 kez tavsiye edildiTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA'nın Yazıları
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,641 uzman makalesi arasında 'Felsefeyi Atina’ya Getiren Filozof: Anaksagoras' başlığıyla benzeşen toplam 5 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► YENİErich Fromm ve 'olmak' Mayıs 2020
► YENİSokrates ve Felsefesi Mayıs 2020
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


13:08
Top