2007'den Bugüne 86,878 Tavsiye, 26,964 Uzman ve 19,242 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Brakiyal Pleksus
MAKALE #22065 © Yazan Fzt.Vedat ÜLKER | Yayın Ocak 2021 | 211 Okuyucu
Brakial Pleksus Yaralanması, normal doğum eylemi sırasında bebeğin, doğum eylemine katılamaması, omzunun tam çıkım esnasında takılması ve buradaki sinirlerin gerilerek kolu hareket ettiren ve kol kaslarına uyarı veren sinirlerin hasar görmesi sonucunda hafif veya daha ciddi düzeyde kol felci diyebileceğimiz bir durumu ifade eder. Sadece normal doğumda değil, sezeryan ile doğumlarda da doğumsal brakial yaralanmaları ile karşılaşılmaktadır.

Brakial Pleksus, üç büyük dal halinde seyrederek, skapula (kürek kemiği), omuz ve kol kaslarının innervasyonunu (sinirle donanmasını) ve duyu integrasyonunu (bütünleşmesini) sağlayan büyük bir sinir topluluğudur.

Brakial Pleksus (BP) Yaralanmalarının Nedenleri?

Brakial Pleksus yaralanması yeni doğanlarda ve çocuklarda görülen, hayat boyu, süren çok uzun süre takip ve rehabilitasyon gerektiren bir durumdur. Bu yaralanmaların çoğu doğum sırasında omuz ve boyundaki sıkışmalardan kaynaklanmaktadır.

Nedenleri?

Ters doğumlar sırasında boyun ve gövdenin aşırı yana bükülmesi

Baş gelişinde omuz çıkarılışı sırasında boyun ve başın yana doğru fazla çekilmesi.

Suprascapular sinir yaralanması

Köprücük kemiği kırıkları

Doğumda Forceps kullanımı

Aşırı kilolu bebekler (4 kg’dan fazla)

Anne pelvisinin darlığı

Enfeksiyon, İskemi

Prague Manevrası, Basınç

Not: Brakial Pleksus yaralanma riski açısından sezeryan ve normal doğum arasında fark bulunmamıştır.

BPY Görülme Sıklığı Nedir?

Ülkenin sosyal gelişmişlik düzeyine göre çeşitlilik göstermektedir.

Ülkemizde: Her 1000 canlı doğumda, 0,19 – 2,5 arasındadır.

Brakial Pleksus Yaralanması’nın Akut Döneminde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Doğumdan sonra ilk 10 gün dinlenme pozisyonu önerilmektedir. (köprücük kemiği kırığı ve benzeri komplikasyonlar yoksa)

Omuzun arkaya doğru gidişi (retraksiyonu) engellenmelidir.

90˚’yi aşan fleksiyon, abduksiyon; 45˚’yi aşan omuz rotasyonları önerilmez.

Bebeğin üzeri giydirilirken, önce zedelenmiş taraf giydirilir. Çıkarırken de ilk önce bu taraf çıkartılır.

Eklemler, normal eklem aralık açıklığı sınırlarında hareket ettirilmelidir.

BP Yaralanması’nın Tipleri?

Yaralanma şiddetine göre;

Hafif

Orta

Ağır

Plexusun tutulan bölümüne göre;

Erb Duchenne (C5 – C6)

Klumpke (C8 – T1)

Mixt tip (C5 – T1)

BPY’nin Seyri Nelerden Etkileniyor?

Suprascapular sinir yaralanması

Yaralanma şekli (avülsiyon, iskemi)

Yaralanma seviyesi

Horner sendromunun varlığı

Eşlik eden kemik kırıkları

Periscapular kas tutulumu

Phrenic sinir tutulumu

Kapsamlı bir çalışmaya göre; bebeklerde fonksiyonel geri dönüş %95 oranında ve bu iyileşme %90 oranında ilk 4 ay içerisinde gerçekleşiyor.

BPY’nin Bulguları ve Belirtileri Nelerdir?

İlk 1 Ay Görülebilecek Belirtiler:

Etkilenen kolun pozisyonu

Her iki kolun eşit hareket ettirilememesi

Kol kaslarında tonus azalması, kolu sabitlemede zorluk

Köprücük kemiğinin üzerinde kolda ödem ve/veya renk değişikliği

Giydirirken lezyon tarafındaki kolda zorluk

1. Aydan Sonra Görülebilecek Belirtiler

Elin ağza götürülememesi

Cisim ve oyuncakların hep tek elle kavranması

Yüzükoyun yatırıldığında lezyon tarafındaki kolunu dışarı çıkarmaması

Oturma dengesinin geç gelişmesi ve etkilenen kol tarafına düşme eğilimi

BPY’de Erken Tanı İçin Nelere Bakılır?

Köprücük kemiği / humerus / kaburga kemiği kırığı?

Lezyon tarafında; baş boyun ve kolun hareket azlığı

Başı lezyon tarafının tersine çevirme eğilimi

Horner sendromu (özellikle total paraliziler)

Lezyon tarafındaki kolda ödem

Asimetrik solunum / diyafram elevasyonu (n. phrenicus etkilenimi)

Radyolojik görüntüleme

EMG

BPY’nin Ayrıcı Tanısı İçin Nelere Bakılır?

Humerus / clavicula fx.

Humerus proksimal epifiz seperasyonu

Humerus OM

Omuz septik artrit

Kord tümörleri

Serebral paralizi

Doğumsal Brakial Pleksus Yaralanmasının Tedavisi

Doğumdan hemen sonra teşhis konulabilen vakalarda kolu, sinirde ve çevre dokularda oluşan ödem ve olası kanama nedeniyle 1-2 hafta dinlendirmek gerekir. Eğer köprücük kemiğinde bir kırık ve zedelenme söz konusu ise dikkat edilmelidir.

İlk 2 hafta sinir üzerinde gerilimi önlemek amacıyla kol sarkık vaziyette tutulmamalı, kol hafif yanda ve dirsek hafif bükük tutulmalıdır. Bu dönemde cihaz önerilmemektedir. Eski yıllarda bu dönemde kol 90 derece yanda ve dışa dönük tam tespit yapılırdı. Son literatür çalışmaları, sıkı ve katı bir tespitin omuz ve kol eklemlerinde sertlikler ve omuz çıkıklarına yol açabileceğini vurgulamaktadır.

2 haftadan sonra ayrıntılı bir fizyoterapi değerlendirmesinden sonra egzersiz uygulamalarına başlanmalıdır.



FİZYOTERAPİ PROGRAMININ AMAÇLARI NELERDİR ?

Kasların zayıflaması ve uzun süreli hareketsizliğe bağlı kaslarda oluşacak bozuklukların önlenmesi,

Eklem açıklığının devamının sağlanması ve sertliklerin önlenmesi,

Bebeğin motor gelişim geriliklerinin önlenmesi,

Kol ve elin fonksiyonel kullanımın sağlanması

Omuz çıkıkları ve kas yaralanmasını önleyecek pozisyonlarının sağlanmasıdır.

BRAKİYAL PLEKSUSTA TAVSİYELER



Egzersizler ailelerin düzenli yapmaları amacıyla her alt değişimi sonrası olarak tavsiye edilir. Hareketler gün içinde her alt değişiminde yapılacak kadar fazla olmalıdır. Pozisyonlama, kol kas ve eklemlerine yönelik uygulanacak hareketler kadar önemlidir.

Bu dönemde bebeğin kucağa alınması, kıyafet değişimi ve yıkanması sırasında kolun sarkması önlenmeli, sırt üstü yatış bu devrede tercih edilmeli, yatış sırasında kol yukarda hafif yanda, dirsek biraz bükük tutulmalıdır. Bu pozisyon omuz ve kol altına konulacak ince ve küçük bir yastık ve bebeğin zıbınının kolunun göğüs üzerine tespiti ile sağlanabilir.

Bebeğin kıyafetlerinin giyiminde etkilenen kolu önce giydirilir, buna karşın sonra çıkarılır. Kol evi dar, sıkı, giyimi zor kıyafetlerden kaçınılmalıdır.



BRAKİYAL PLEKSUSTA FİZİK TEDAVİ

Eklem hareket açıklığının korunması ve limitasyonların önlenmesi

Omuzda addüksiyon ve internal rotasyon kontraktürünün oluşmasını engelleme

Dirsekte radiusun posterior sublüksasyonun önlenmesi(arka tarafa doğru çıkması)

Atrofinin ve kas zayıflığının önlenmesi

Erken dönemden itibaren üst ekstremitenin fonksiyonel kullanımı

Üst ekstremiteyi az kullanmaya bağlı olarak oluşabilecek motor geriliklerin önlenmesi

Kullanılmayan kolun unutulmaması için aileye öneriler

Yatağında,sinir zedelenmesi olan kolunu görecek şekilde yatırılması,

Kucakta taşıyış şekilleri

Eğitimleri verilerek erken dönemde terapiye başlanması gerekir.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Brakiyal Pleksus" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Fzt.Vedat ÜLKER'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Fzt.Vedat ÜLKER'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Fzt.Vedat ÜLKER'in Yazıları
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,242 uzman makalesi arasında 'Brakiyal Pleksus' başlığıyla benzeşen toplam 5 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Kalça Protez Ocak 2021
► Bel Fıtığı Ocak 2021
► Boyun Düzleşmesi Ocak 2021
► Bel Fıtığı Ocak 2021
► Kinezyolojik Bantlama Ocak 2021
◊ Teniçi Dirseği Mayıs 2020
◊ Ters Omuz Protezi Mayıs 2020
◊ Bel Kayması ve Tedavisi Mayıs 2020
◊ Boyun Fıtığı Tedavisi Mayıs 2020
◊ De Quervain Nedir ? Mayıs 2020
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


00:23
Top