2007'den Bugüne 88,417 Tavsiye, 27,372 Uzman ve 19,489 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Nasıl ve Neden Hayır Deriz
MAKALE #22548 © Yazan Uzm.Psk.Feyza TOPÇU | Yayın Ekim 2021 | 221 Okuyucu
Hayır demek temel ve birçok kişinin mücadele ettiği psikolojik bir beceridir. Ahona Guha, DPsych

ANAHTAR NOKTALAR:
• Her istek ve davetin bir fırsat maliyeti taşıdığının farkında olmak önemlidir. • Birçok insan kendilerine gelen isteklere hayır demekte zorlanır. Zamanlarını daha iyi yönetmek için, onları hayır demekten alıkoyan şeyin ne olduğunu anlamaları gerekir.
• Sağlıklı ilişkileri sürdürürken saygılı bir şekilde hayır demenin bir dizi yolu vardır.

Hayır demek, çoğumuzun zorlandığı bir beceridir. Terapiye gelen birçok insan için kaygı ve streslerini, zorluklarla fazlaca uğraşmaya ya da hayır diyebilme becerilerinin olmadığına dayandırmaları çok yaygındır. İnsanlar bir dizi şeyin gereğinden fazla yükümlülüğünü alıyor ve çoğu zaman kendilerine gelebilecek her fırsata evet demek zorunda olduklarını hissediyorlar. Bununla birlikte, her yeni seçim bir fırsat maliyeti ile birlikte gelir (yani, diğer seçeneklere yatırım yapma kapasitesinin kaybı). Örnek olarak, oturup bu yazıyı yazmaya karar verdiğimde bunun yerine bir yoga seansını tamamlama, yürüyüşe çıkma, bir danışan görme, okuma, uyuma fırsatından vazgeçtim. Yaptığımız her seçimin bir mali, zaman ve enerjik maliyeti vardır ve bunu bizim zararımıza olacak şekilde unuturuz. İnsanlar, sosyalleşme ("insanlara hayır diyemezsin", "bencil olmamalısın"), arkadaşlardan ve aileden beklentiler, kaçırma korkusu ve yapısal yükümlülükler (iş ve çocuk bakımı gibi çeşitli rolleri devam ettirme zorunluluğu) dahil olmak üzere birçok nedenden dolayı hayır demekte sık sık zorluk yaşarlar. Bazen başkalarına hayır dememiz gerekir, ancak bazen önce kendimize hayır diyebilmemiz gerekir. Danışanlarım bir şeye hayır demeyi düşündüklerinde sıklıkla bir dizi endişe ifade ederler.

Bazı yaygın endişeler şunları içerir:
• Ne zaman hayır diyeceğinizi veya neye hayır diyeceğinizi bilememek
• Nasıl nazikçe hayır diyeceğinden emin olmamak
• Hayır'ın nasıl karşılanacağı konusunda endişelenmek (hayır aldıklarında insanların üzüleceğinden veya sinirleneceğinden endişe etmek) Sonuncusu ile insanları, sahip olunması gereken iyi bir sınırın, birinin bir şeye tepkisini kontrol edemeyeceğimizi bilmek ve sahip olduğumuz tek kontrolün bir hayır' ı dikkatlice değerlendirmek ve onu saygılı, kibarca sunmak olduğunu hatırlamaya teşvik ediyorum.
Başka insanların duygularının sorumluluğunu üstünüze almadan kendi duygularını deneyimlemelerine ve işlemelerine izin vermek, bir şeye hayır demeyi düşünürken anahtar bir yetkinliktir. Mantıklı insanların çoğunun ara sıra verilen hayırlara iyi yanıt vereceğini hatırlamak yardımcı olabilir. Ve eğer birisi mantıksızsa, o zaman daha sıkı sınırlar koymak ve daha sık hayır demek için daha da fazla sebebiniz var demektir. Genel olarak, ne zaman hayır diyeceklerini tasarlamaya çalışırken, fırsat maliyetlerini değerlendirmek için insanları bir dizi soru sormaya teşvik ediyorum.
Bu sorular:  Bunun için şu anda zamanım, enerjim ve param var mı?
 Bunu yapmak istiyor muyum?  Bu hayatıma değer katacak mı?  Bu benim değerlerimle uyumlu mu?
 Sadece hayır demekten korktuğum için mi evet diyorum? Bu sorulardan herhangi birinin cevabı hayır demeniz gerektiğini gösteriyorsa, nasıl hayır diyeceğinizi bilmeniz önemlidir. Hayır derken göz önünde bulundurulması gereken ana şeyler, ilişkinin bağlamı (ilişki ne kadar yakın?), yapılan talep veya sunulan fırsat ve neye hayır demek istediğimizdir (bir kısmına hayır demek ancak başka bir bölüme izin vermek isteyebiliriz). Bazı insanlar ne tür bir tepki alabileceklerini bildiklerinden kendilerine yakın insanlara hayır demeyi daha kolay bulurlar. Bazı insanlar yakın bir ilişki içinde olmanın özverili olmak ve her zaman bir başkasını desteklemek için orada olmak anlamına geldiğine inanabilir. Genel olarak, ilişki ne kadar yakınsa, birisi için orada olma olasılığımız o kadar artar. Ancak bu asla hayır demediğimiz anlamına gelmez. Bize en yakın insanlarla iyi sınırlara sahip olmak muhtemelen daha da önemlidir, böylece sağlıklı ve uzun süreli ilişkiler sürdürebiliriz.

Hayır Demenin Bazı Basit Ama İlişkiyi Sürdürme Yolları:

Teşekkür ederim, ama bu benim için değil. / Teşekkür ederim, ama hayır.  Basit, anlaşılması kolay ve bu diğer kişilerle ilgili değil, senin bakışınla ilgili. Nedenini açıklamadan hayır demek de tamamen uygundur.
Bu çok hoş bir teklif, ancak kendimi fazla adadım ve şu anda buna uyamıyorum. Bunu önümüzdeki ay deneyebilir miyiz?
 Bir şeyi yapmak istediğinizde, ancak bunun için zamanınız, enerjiniz veya paranız olmadığında kullanabileceğiniz iyi bir şey. Bunu söylemenin başka bir yolu da, "Kırmak istemem ama kovam dolu ve bunu şu anda yapamam." olabilir. Şu anda X’i yapma kapasitem yok, ama Y’yi yapabilir miyim?
 Bir isteğin bir kısmına evet diyebileceğinizi veya bir uzlaşma teklif edebileceğinizi hissettiğiniz zaman kullanmak için iyi bir seçenek şöyle olabilir;  ("Fırın tezgahında görevli olamam ama bir pastayı bırakabilirim.")
Üzgünüm, yapmam gereken başka bir şey var.
 Bunu sadece doğru olduğunda dikkatli kullanmak önemlidir, hayır demekten kaçınmak için kolay bir sosyal beyaz yalan olarak değil. Bu istek konusunda yardımcı olamam ama X ile bunun hakkında konuşmayı denedin mi? Bazen rol için en iyi kişiler değilizdir veya istenen şeyi sunamayız. Başka bir profesyonelden terapi desteği almak yerine, insanların sınırlarımı aştığını ve benden tutarlı bir şekilde zihinsel sağlık desteği istediğini hissettiğimde kişisel ilişkilerimde sıklıkla bunun başka bir çeşidini kullanacağım (Arkadaşlarıma, meslektaşlarıma veya aile üyelerime asla bir psikolog olmaya çalışmam).
Üzgünüm. Sana bu konuda yardımcı olabilecek en iyi kişi olduğumu düşünmüyorum: Basit ve dürüstçe. Bu konuda yardımcı olamadığım için üzgünüm, ama bence sen de harika bir iş çıkaracaksın. Belki daha sonra bunu konuşabiliriz?
Bu yanıt, birinin fazla bağımlı olabileceğini düşündüğünüzde ve kendi başlarına yapabilecekleri şeyler için sizden destek istemeleri durumunda bir uzlaşma sunmanın iyi bir yolu. Hayır demenin püf noktası, neden hayır dediğinizi anlamak, neye hayır dediğinizi not etmek ve hayır diyerek sınırlarınızı anlamaktır. Fırsatı kaçırmaktan korkuyor musun? Suçlu mu hissediyorsun?
Cevap için endişeli misin? Fırsat maliyetlerini hatırlamak ve hedeflerimiz ve değerlerimizle uyuşmayan şeylere hayır demenin, değer verdiğimiz şeylere zaman açmaya yardımcı olabileceğini ve böylece daha mutlu ve daha tatmin edici bir yaşama katkıda bulunabileceğini hatırlamak yardımcı olabilir.


Çeviren: Klinik.Psikolog Feyza Topçu
Kaynak: https://www.psychologytoday.com/intl/blog/prisons-and- pathos/202105/how-and-why-say-no
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Nasıl ve Neden Hayır Deriz" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Feyza TOPÇU'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Feyza TOPÇU'nun izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Feyza TOPÇU Fotoğraf
Uzm.Psk.Feyza TOPÇU
İzmir (Online hizmet de veriyor)
Uzman Klinik Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesiİş Adresi KayıtlıTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Feyza TOPÇU'nun Makaleleri
► İnsan Neden Hayır Diyemez? Psk.Necdet DÖNMEZ
► Biz Ne Deriz Çocuğumuz Ne Anlar Psk.Nurhan MERİÇ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,489 uzman makalesi arasında 'Nasıl ve Neden Hayır Deriz' başlığıyla benzeşen toplam 47 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


09:50
Top