2007'den Bugüne 89,675 Tavsiye, 27,648 Uzman ve 19,669 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Aşağılık Duygusu ve Üstünlük Arayışı
MAKALE #22668 © Yazan Psk.Dnş.İlayda ATICI | Yayın Şubat 2022 | 286 Okuyucu
İnsan dünyaya geldiği andan itibaren etrafındaki kişileri, olayları, davranışları ve tepkileri gözlemler haldedir. Bu gözlemlerle kendisine ve dünyaya bakış açısını etkileyecek yeni öğretiler edinir. Kişisel olarak edinilen bu öğretiler; işlevsel olup yaşamda karşılaşılan zor durumlarla baş etmeyi kolaylaştırdığı gibi, işlevsiz olup yaşama karşı genel olumsuz yargılar edinmeye de neden olabilir.
Bu gözlem süreci henüz yeni doğmuş bir bebeğin, ondan her yönden daha üstün yetişkinlerle teması ile başlar. Yenidoğan; beslenme, barınma, korunma gibi temel ihtiyaçlarının giderilmesi için bunları fark edebilen ve doğru geri dönütü veren, bilişsel ve duygusal gelişim açısından yeterince gelişmiş olan yetişkinlere ihtiyaç duyar.
İlerleyen zamanlarda da söz edilen ihtiyaçlar şekil değiştirerek varlığını sürdürür. Gerek eski gerekse yeni ihtiyaçlar doğru zamanda ve doğru şekilde karşılandığında ise iki durum ortaya çıkar. İlk olarak bebek onu anlayan, onun ihtiyaçlarına duyarlı insanlar olduğunu fark eder ve güven duygusu gelişir. Bir diğer yandan, ondan daha üstün olan bakım verenlerine muhtaç olmanın getirdiği yetersizlik, hayatı boyunca ona eşlik edecek aşağılık duygusuyla tanışmasına neden olur.
Çocukluk döneminde küçük, çaresiz ve ilgiye ve yardıma muhtaç bireyler olunması, sanki bu çaresizliğin ömür boyunca taşınmak zorunda kalınacağı ve yaşamla tek başına mücadele edilemeyeceği düşüncelerini pekiştirir. Bu durum, çocukluktan itibaren herkeste az ya da çok aşağılık duygusunun bulunduğunu gösterir niteliktedir (Adler, 1927/ 2018).
Yetişkinlik dönemine gelindiğinde ise, içinde bulunulan yetersizlik algılarıyla baş edebilmeye çalışılır. Bunun tek yolu başarıya ulaşmaktır ve gelinen noktada aşağılık duygusu bireyleri başarmaya doğru iten bir güç, bir güdü görevini üstlenir. Sağlıklı olan, kişinin diğer insanlara da faydalı olacak alanlarda kendini geliştirmesi ve başarıya ulaşmasıdır ancak bazı sağlıksız durumlarda hissedilen aşağılık duygusu çok yoğunlaşır ve kişi sadece kendi üstünlüğünü kanıtlamak için çaba harcamaya başlar (Feist & Feist, 2008).
Sağlıklı olmayan bu durumda, aşağılık duygusu çözümlenemez ve telafi edilemez hale gelerek ‘aşağılık kompleksi’ geliştirilir. Olması gereken yerde olamayacağı düşüncesi ve korkusu yoğunlaşarak bireyin hissettiği aşağılık duygusunu arttırır. Böylece tek odak noktası ‘üstünlük kurmak’ ve buna paralel olarak ‘daha fazla başarı’ olur ve zamanla sadece kendisini kanıtlayarak var olabildiğini düşünür (Shultz, 2013; akt. Selvi, 2018).
Bahsedildiği gibi aşağılık kompleksini yenebilmek daha fazla çaba gerektirir. Kişi çabaladıkça farklı yollar aramaya ve daha uyumsuz davranışlar sergilemeye meyilli olacaktır. Adler’e göre (1927) bu uyumsuz davranışlar ‘üstünlük çabası’ olarak tanımlanır ve genel hatlarıyla kişinin kendi yetenek ve başarılarını olduğundan daha fazla algılamasıdır.
Üstünlük çabası bir yandan kişinin iyileşmesini destekleyen savunma mekanizması görevi görürken, aynı zamanda yaşamdaki güdüleyici güçtür. Birey içinde bulunduğu aşağılık kompleksinin seviyesini düşürmek için kendisini diğerlerinden üstün görebileceği küçümseyici, saldırgan, hata kabul etmeyen davranışlar sergileyebilir (Topçu, 2018). Diğerlerinden daha farklı ve özel olduklarına inanma ihtiyaçları, diğer insanların onlara karşı daha ilgili olmaları ve farklı hissettirecek davranışlar sergilemeleri gibi beklentiler yaratmaktadır. Bu nedenle başkalarını sürekli kontrol etmek, eleştirmek; kendilerinin en iyi özelliklere sahip olduğunu göstermek gibi diğer insanlarla iletişim ve ilişkilerinde ‘üstün’ olduklarını görebilecekleri tutumlar sergilemeye ve kanıtlar toplamaya meyillidirler (Beck, Freeman & Davis, 2004; akt. Selvi, 2018).



KAYNAKÇA

Adler, A. (1927). İnsanı tanıma sanatı (19. Baskı). (K. Şipal, Çev.) Say Yayınları, 2018.
Feist, J. ve Feist, G. J. (2008). Theories of personality (7. baskı). United States America: The McGraw−Hill Companies, Inc.
Selvi, K. (2018). Narsisistik Kişilik Bozukluğunun Adler’in Aşağılık ve Üstünlük Kompleksleri Açısından Analizi: Bir Olgu Çalışması. Ayna Klinik Psikoloji Dergisi, 5(1), 1-20.
Topçu, H. (2018). Aşağılık karmaşasına hapsolmuş bir isim: Ahmet Haşim. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (Sefad), 2018 (40), 103-118.
[/center][/center][/center][/center]
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Aşağılık Duygusu ve Üstünlük Arayışı" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Dnş.İlayda ATICI'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Dnş.İlayda ATICI'nın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     1 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
İlayda ATICI Fotoğraf
Psk.Dnş.İlayda ATICI
İzmir (Online hizmet de veriyor)
Psikolojik Danışman
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi2 kez tavsiye edildi
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Dnş.İlayda ATICI'nın Makaleleri
► Mutluluk Arayışı Psk.Beria Bilge ŞENER
► Anlam Arayışı ve Acılar Psk.Emine ÖZDEMİR
► İdeal Partner Arayışı Psk.Şeyma KAMA
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,669 uzman makalesi arasında 'Aşağılık Duygusu ve Üstünlük Arayışı' başlığıyla benzeşen toplam 15 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Çocuklarda Cinsel Kimlik Gelişimi ÇOK OKUNUYOR Ağustos 2020
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


20:11
Top