2007'den Bugüne 90,300 Tavsiye, 27,791 Uzman ve 19,731 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Selektif Mutizm
MAKALE #22705 © Yazan Psk.Mekselina ZEREYALP | Yayın Mart 2022 | 482 Okuyucu
Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı’nda(DSM-V) kaygı bozuklukları kategorisinde bulunan selektif mutizm (seçici konuşmazlık) çoğunlukla çocuklukta görülen bir ruhsal bozukluk olarak tanımlanmaktadır (APA, 2013). DSM-V’e göre selektif mutizm tanısı konulabilmesi için en az bir aydır kişinin, konuşma becerilerinin gelişmesine rağmen bazı ortamlarda konuşmada güçlük yaşaması, konuşmama durumunun eğitim veya iş hayatında sorunlara yol açarak başarısını etkilemesi ve konuşmamanın herhangi bir iletişim bozukluğuyla veya otizm gibi gelişimsel bir bozuklukla açıklanamaması gerekmektedir (APA, 2013). Bu yazıda, nadiren karşılaşılan bir bozukluk olması (APA, 2013) ve çalışmaların yetişkinler arasındaki dağılımının fazla olmaması sebebiyle selektif mutizm çocuklar açısından ele alınmıştır.

​Selektif mutizm tanısı almış çocukların konuşma becerilerinde herhangi bir sıkıntı olmamakla birlikte bazı ortam ve durumlarda konuşmadıkları görülmektedir. Seçici konuşmazlık ifadesinden de anlaşılacağı üzere bu tanıya sahip çocuklar konuşacakları yeri ve kimin yanında konuşacaklarını seçmektedir. Genellikle anne, baba ve kardeşlerin bulunduğu aile ortamında konuştukları halde arkadaşlarının, diğer öğrencilerin ve öğretmenlerin bulunduğu okul ortamında konuşmadıkları görülmektedir (APA, 2013). Özellikle konuşmalarının beklendiği ve aktif katılımlarının gerektiği sınıf ortamında konuşmamaları çocukların sosyal ilişkilerini ve akademik başarılarını olumsuz etkileyebilmektedir. Evde konuşabildikleri halde okulda konuşmamaları sosyal ortamlarda duydukları kaygıyla açıklanabilir. Nitekim araştırmalara göre selektif mutizm tanısı konan çocukların diğer kaygı bozuklukları özellikle de Sosyal Kaygı Bozukluğu (SKB) tanısı alma ihtimali çok yüksek bulunmuştur (Hua &Major, 2016). Buna ek olarak, yapılan araştırmalar bu çocukların aşırı derecede çekingen olmalarına, sosyal ortamlarda rezil olacaklarından kaygılanmalarına ve sosyal geri çekilmelerine dikkat çekmektedir (Krysanski, 2003).

​Okula yeni başlayan çocuklarda ilk bir ay çekingenlik görülebilir. Bu durumu dışlamak ve selektif mutizmden ayrımını yapabilmek amacıyla okula yeni başlayan çocuklar için ilk bir ay konuşmama normal olarak değerlendirilip selektif mutizm tanısı koymak için yeterli olmamaktadır (Karaman, 2018). Kızlarda erkeklerden daha yaygın olarak görülen selektif mutizm genellikle 5 yaşından önce başlama eğilimindedir fakat çocuk okula başlayana kadar fark edilememektedir (Krysanski, 2003). Bunun sebebi çocuğun aile ortamında konuşması ve yabancı kişilerin varlığında konuşmamasının normal kabul edilmesi ve çekingenliğe atfedilmesi olarak gösterilebilir. Dolayısıyla çocuk okula başladığında iletişimde bulunmadığı fark edilerek öğretmeni tarafından aile bilgilendirilene kadar selektif mutizmden şüphelenilmeyebilir. Çocukların konuşmamalarının nedeninin basitçe utangaçlığa atfedilmesi ve bu durumun bir sorun olarak görülmemesi tedavi için güçlükler olarak karşımıza çıkabilmektedir.

​Yapılan araştırmalar incelendiğinde selektif mutizmin nedenlerine yönelik açıklamaların çok çeşitli olduğu dikkati çekmektedir. Psikodinamik yaklaşım selektif mutizmi öfkenin ebeveynlere yöneltilmesi ve ebeveynleri cezalandırmak için bazı ortamlarda sessiz kalınması olarak kavramsallaştırırken, davranışçı yaklaşım çocuğun sessiz kalma davranışının negatif olarak pekiştirildiğini savunmaktadır (Krysanski, 2003).Genetik faktörlerin rolünün incelendiği araştırmalarda ise bu tanıya sahip çocukların ebeveynlerinde Soyal Kaygı Bozukluğu (SKB) (Hua & Major, 2016), panik bozukluk, utangaçlık, topluluk içinde konuşma kaygısı gibi belirtilerin görüldüğü sonucuna varılmıştır (Dow vd., 1995). Literatür incelendiğinde selektif mutizm ve SKB arasındaki ilişkiye vurgu yapıldığı görülmektedir. Öyle ki selektif mutizmin SKB belirtilerinden biri olduğuna dair görüşler de mevcuttur (Dow vd., 1995). Yapılan bir görüşmede sosyal kaygısı yoğun olan bir yetişkin erkek, çocukluğunda yanlış veya alaya alınacak bir şey söyleme kaygısıyla bazı ortamlarda konuşmadığını ve konuşmasının beklendiği ortamlarda paniklediğini ve baş dönmesi yaşadığını ifade etmiştir (Dow vd., 1995).

​Literatür incelendiğinde selektif mutizmin sağaltımında özellikle aile terapisi ve bilişsel davranışçı terapinin birlikte yürütüldüğü vakalarda başarı oranının daha fazla olduğu ve öğretmen, ebeveynler ve psikolog işbirliğinin pozitif sonucu artırdığı görülmektedir (Karaman, 2018). Selektif mutizm tedavisinde en çok kullanılan yaklaşımlardan olan davranışçı yaklaşımlar susma davranışının negatif pekiştireçlerini ortadan kaldırmaya ve kişide kendine güveni güçlendirmeye odaklanmaktadır (Dow vd., 1995). Ayrıca tedavi süresince çocuğa konuşması için hiçbir baskı yapılmaması, konuşmanın gerçekleştiği bir durumda ise tepki verilmemesi ve çocuğa aferin denilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır (Karaman, 2018). Terapi süresince ufak ufak konuşmaya başlayan çocuğa abartılı sevinme tepkileri vermek çocuk tarafından negatif karşılanabilir ve tedaviyi olumsuz etkileyebilir.

Kaynakça

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic andstatistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: Author.

Dow, S. P., Sonies, B. C., Scheib, D., Moss, S. E., & Leonard, H. L. (1995). Practical ​guidelines for the assessmentand treatment of selective mutism. Journal of the​American Academy of Child & AdolescentPsychiatry, 34(7), 836-846.

Hua, A., & Major, N. (2016). Selective mutism. Currentopinion in pediatrics, 28(1), 114-​120.

Karaman, Ö. (2018). Selektif Mutizm Olgusu. Klinik Tıp Aile Hekimliği, 10(2), 38-41.

Krysanski, V. L. (2003). A brief review of selective mutismliterature. The Journal of Psychology, 137(1), 29-40.
     2 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler  
► Selektif Mutizm Nedir? Veysel KIZILBOĞA
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,731 uzman makalesi arasında 'Selektif Mutizm' başlığıyla benzeşen toplam 6 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
 
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


14:55
Top