2007'den Bugüne 93,628 Tavsiye, 28,447 Uzman ve 20,229 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Üniversite Öğrencilerinin Öğretim Elemanı Algısına Dair Kullandıkları Metafor Örnekleri
MAKALE #23503 © Yazan Uzm.Psk.Dnş.Banu BEYAZ Şu anda TavsiyeEdiyorum.com\'da!Şu anda Sitemizde! | Yayın Aralık 2025 | 213 Okuyucu
Özet: Bu yazıda metafor nedir, metafor kullanımının yararları , öğretim elemanı algısına dair katılımcı öğrencilerin verdikleri metafor örnekleri tanıtılmıştır.

İÇERİK
Metaforlar, karşılaştırmalara izin vermesi ve sonrasında problemi doğrudan ifade etmeden bir anlayışa ulaşması nedeniyle psikoloji alanında zemin kazanan edebi araçlardır.

Köklerini Yunanca bir kelime olan metapherein'den (meta: öte, üst; pherein: taşımak) alan metafor, en genel tanımıyla dolaylı anlatım olarak düşünülebilir. Özünde "Bir yerden bir yere taşımak" anlamına gelen metafor, dinleyicide görsel ve belirgin bir tanımlama yaratarak; görsel ve yaşantısal bir tepki oluşturmaktadır. Metaforların içinde her zaman örtük bir düşünce gizlidir ve örtük düşünce psikoterapilerde çok değerlidir. Metaforlar aracılığıyla örtük düşüncelerin terapi sürecinde ele alınması daha mümkün hale gelir. (Karaırmak ve Güloğlu, 2012). Metafor, güzel ve anlamlı konuşma yaklaşımından etkilenilerek düşünceleri daha işlevsel ve estetik biçimde anlatabilmek için sosyal bilimler literatürüne girmiştir. Cambridge Sözlüğünde (2021) metafor, bir şeyi aynı niteliklerden bazılarına sahip başka bir şeyle karşılaştırarak tanımlamanın bir yolu olarak tanımlanmaktadır.

Metafor, bir kavramsal alanı başka bir kavramsal alan açısından anlamak olarak tanımlanır. Bir alanın diğer bir alan sayesinde anlaşılmasına yönelik, herhangi bir tutarlı deneyimler bütününü yeni ve farklı bir deneyimi açıklamada kullanma metafor olarak tanımlanmaktadır. (Kovecses, 2010).

Metafor kavramının Türkçedeki karşılığı olan eğretileme; bir kavramı başka türlü ifade etme anlamına gelmektedir. Ancak, Demir eğretileme ve istiare gibi kelimelerin metaforun anlamını tam karşlılayamadığını ifade etmektedir. O‟na göre, istiare, ödünç alınan şey; bir kelimenin anlamını geçici olarak başka bir kelime için kullanma; bir sözün gerçek anlamını kaldırarak, benzerliği olan diğer bir anlamı iğreti olarak verme; bir kelimenin anlamını geçici olarak başka bir kelime için kullanma gibi tanımlanabildiği için hem mecaz hem de benzetme özellikleri taşımaktadır. Eğretileme ise istiare kelimesinin Türkçeye aktarılmasıdır. Bu bağlamda eğretileme veya istiare daha çok edebiyatta teşbih, kinaye, benzetme gibi mecaz sanatların edebi ve sanatsal yönüne dem vururken, metafor ise daha çok insan zihninin ve düşüncesinin ortaya çıkardığı bir olgu olarak kullanılmaktadır. (Demir, 2015, s. 14-15).G. F. Beck'e göre de "metaforun özü soyut ilişkileri anlamak veya formüle etmek üzere somut bir imgenin kullanılmasında yatmaktadır"
Metaforlar insanın iç dünyasına tutulan aynalara benzetilebilir. Metafor sayesinde aynaya yansıyan görüntünün yanı sıra aynadaki görüntünün ötesinin de görülebileceği ifade edilmektedir. (Heston ve Kottman, 1997)

Metaforun işlevi, danışanın eski düşünce örüntülerini bozarak savunmaya geçmeden kendini keşfetmesine yardım etmek olarak ifade edilebilir.

"Fretzin (2001), metaforları kullanmanın avantajlarını şu şekilde açıklar:

1.Kavramsal değişim ile öğrenme için çok faydalı araçlardır.
2.Gerçek dünyadaki benzerliklere işaret ederek soyut şeylerin anlaşılmasını ve görselleştirilmesini sağlarlar.
3.Öğrencilerin ilgilerini çekerek motivasyon gerçekleştirirler
4.Öğretmenleri, öğrencilerin önceki bilgilerini dikkate almaya zorlarlar ve daha önceki konularla ilgili öğrencilerdeki yanlış anlamalarını ortaya çıkmasını sağlarlar." (Akt. Arslan ve Bayrakçı, 2006: 104).

Metaforların kullanımında birden fazla amaç söz konusudur. Nesterova bu işlevleri şöyle sıralar: adlandırma, soyut kavramlar oluşturma, yönlendirme, yeni bilginin üretimi, psikolojik etki, paradigmaların çeşitlendirilmesi, iletişimsel ve eğitsel işlev (Aslan, 2019: 26).

Şimdi öğretim elemanı algısına dair katılımcı öğrencilerin verdikleri metafor örneklerine geçebiliriz.

Araştırma Iğdır’da bir üniversitede yapılmıştır.Veri toplama aracı olarak “Öğretim Elemanı ..................gibidir. Çünkü…. .” gibi istemleri içeren formlar veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Katılımcıların, öğretim elemanını en iyi şekilde tarif eden metaforlara uygun olarak istemleri tamamlamaları talep edildi. Üniversite öğrencilerine uygulanmış olan ve sonrasında onlardan elde edilmiş metaforlar kategorilere ayrılıp başlıklar altında toplanmıştır. (Yıldırım;2019)

Üniversite Öğrencilerinin (188 kişi) Oluşturduğu Kavramsal Kategoriler ve Yüzdeleri

Bir Cansız Nesne/Soyut Kavram olarak Öğretim Elemanı ………. %14,89
Bir Yakın Kişi Olarak Öğretim Elemanı…………………………………… %13,29
Bir Bitki Olarak Öğretim Elemanı………………………………………….. .%13,29
Bir Bilgi Kaynağı Olarak Öğretim Elemanı ……………………………… %10,63
Bir Yol Gösterici/Eğitici Olarak Öğretim Elemanı……………………. %10,63
Bir Işık Kaynağı Olarak Öğretim Elemanı ……………………………… %10,63
Bir Yaşam Kaynağı Olarak Öğretim Elemanı ………………………… %7,44
İyi İnsan Olarak Öğretim Eleman………………………………………… % 7,44
Bir Hayvan Olarak Öğretim Elemanı………………………………….. %6,38
Kötü İnsan Olarak Öğretim Elemanı …………………………………… %4,78
İstenmeyen Bir Kişi Olarak Öğretim Elemanı ……………………. %3,72

1.Cansız Nesne/Soyut Kavram Olarak Öğretim Elemanı

Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

“Öğretim Elemanı Toprak gibidir. Çünkü; Öğretim Elemanı, toprak olmadan bitki yetişmediği gibi öğretim elemanı da olmadan öğrenci yetişmez.

” “Öğretim Elemanı Hayat gibidir. Çünkü; içindeki tüm olumlu ve olumsuzlukları yansıtıyorlar.”

“Öğretim Elemanı Bulut gibidir. Çünkü; bulutlar yeryüzündeki kirli havayı alıp onu kendi bünyelerinde yağmura dönüştürür ve gökyüzündeki canlılara yararlı olmak adına kullanırlar. Öğretim Elemanı da böyledir. Kötü davranışların farkına vararak onları iyi davranış haline getirip çevresine yansıtır.”
“Öğretim Elemanı Tabiat gibidir. Çünkü; tabiatın ortama, her duruma el attığı gibi öğretim elemanı da her öğrenciye hitap eder ve onu değerlendirir.”

2.Yakın Kişi Olarak Öğretim Elemanı

Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

“Öğretim Elemanı bir arkadaş gibidir. Çünkü; yeri geldiğinde arkadaş misali yardımda bulunur. İyi bir şekilde dinler ve çözüm üretir. Her derdinde, bir sıkıntında yanında bulunur.”

“Öğretim Elemanı bir anne gibidir. Çünkü; hem eğitir hem öğretir, sabır eder.”

“Öğretim Elemanı aile gibidir. Çünkü; Üniversite, evimi gibidir onlar da evimizin ailesinin bir üyesi gibidir, bize her konuda destek olabilirler.”

3.Bitki Olarak Öğretim Elemanı

Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

Öğretim Elemanı Ağaç gibidir. Çünkü; yıllarca bir fidan gibi gelişir, olgunluk zamanına geldiğinde çiçekler açar ve meyveler verir. Bize verdiği bilgiler meyveler gibidir. Bazen karnımız doyar bazen gölgesinde dinlendirir, bazen de bizi gövdesinin altında saklar ama hep korur.”

“Öğretim Elemanı Çiçek gibidir. Çünkü; çiçek güzel kokulu bir bitkidir, aynı zamanda etrafı güzelleştiren ve etrafa renk katan bir bitkidir. Öğretim Elemanları da çiçeğe benzer, insanlara verdiği eğitimle bireylerin kendini yetiştirmesini ve topluma örnek bireyler olmasını sağlar ve böylece çiçek gibi yetiştirdiği bireylerle etrafı güzelleştirir.”

“Öğretim Elemanı Bir Gül gibidir. Çünkü; ne kadar dikenli olsa da kalpleri iyidir, hiçbir zaman dışarıdan göründükleri gibi değildirler, belki dışarıdan sert görünebilirler ama konuşunca gerçekten samimi olabilir.”

4.Bilgi Kaynağı Olarak Öğretim Elemanı

Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

Öğretim Elemanı Ansiklopedi gibidir. Çünkü; bütün bilgiler önce ansiklopedide toplanır sonra da onu okuyan kişiye aktarılır. Öğretim Elemanı da önce bütün doğru bilgileri kendinde toplar sonra da bu bilgileri öğrencilerine aktarır.”

“Öğretim Elemanı Kitap gibidir. Çünkü; İçinde barındırdığı bilgileri bize aktarmaya yardımcı olur.”

“Öğretim Elemanı Bilgi Deposu gibidir. Çünkü; Onlar ilk önce bilgiyi dolu dolu alırlar ve o bilgiler onlarda hep taze kalır ve sürekli yeni bilgi alırlar/ edinirler. Sürekli öğrenmeye ve anlatmaya çalışırlar. Bilgiyi bize aktarırlar.”

5.Yol Gösterici/Eğitici Olarak Öğretim Elemanı

Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

“Öğretim Elemanı Pusula gibidir. Çünkü; pusula nasıl ki yönümüzü kaybettiğimiz zaman bize yönümüzü bulmada yardımcı oluyorsa öğretim elemanı da pusula gibidir. Her zaman yönümüzü kaybettiğimizde bize doğru yolu gösterir.”

“Öğretim Elemanı Teknik Direktör gibidir. Çünkü; nerede ve ne zaman hangi hamleyi yapacağını iyi bilir.”

“Öğretim Elemanı Rehber gibidir. Çünkü; rehber nereye gideceğini, yolunu kaybettiğinde nasıl bulacağına dair yol gösterir. Hiç duymadıklarını öğrenmene ve yanlış bildiklerini düzeltmene yardım eder.”

6.Işık Kaynağı Olarak Öğretim Eleman

Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

“Öğretim Elemanı Yıldız gibidir. Çünkü; dört yıl eğittikten sonra hayatımızdan kayıp giderler.”

“Öğretim Elemanı mum gibidir. Çünkü; hocalarımız kendi aydınlığını ve ışığını bize yansıtır. Onlar bizim doğru yolda yürümemiz için bir yol sunar aksi takdirde karanlıkta kalır ve sadece bir noktada dururuz.”

“Öğretim Elemanı Yıldız gibidir. Çünkü; yıldızlar gökyüzünü nasıl parlatırsa öğretim elemanları da öğrencilere verdikleri bilgilerle onların aydınlanmasını ve gelecek olan hayatlarında onlara yardımcı olurlar.

7.Yaşam Kaynağı Olarak Öğretim Elemanı

Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

“Öğretim Elemanı Oksijen gibidir. Çünkü; oksijen nasıl yaşam için şartsa öğretim elemanı da yaşam için ve yaşam kalitesi için şarttır.”

“Öğretim Elemanı Ekmek gibidir. Çünkü; ekmek nimettir. Öğretim Elemanları da bizlere sundukları bilgilerden dolayı ekmek gibi değerli birer nimettirler.

8.İyi İnsan Olarak Öğretim Elemanı

Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

“Öğretim Elemanı Bahçıvan gibidir. Çünkü; Öğretim Elemanı aldığı eğitimle bu günlere bu seviyeye gelip bizleri aldığı bilgilerle sular, budar, bilgilendirir.

” “Öğretim Elemanı Bordo Bereli gibidir. Çünkü; çok ağır eğitimlerden geçip topluma en iyi şekilde hizmet etmek için vardırlar. Öğrencilerin can kurtaranlarıdırlar. Ama çok havalıdırlar.”

.9.Hayvan Olarak Öğretim Elemanı
Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

“Öğretim Elemanı Arı gibidir. Çünkü; çok bilgilidir, çok şey bilir ve faydalıdır ama bilgilerini paylaşırken, yansıtırken acı verirler ama verdiği acıda fayda vardır.”

“Öğretim Elemanı Karınca gibidir. Çünkü; onlar da çok çalışırlar ve öğrencilerinin gelişmesini sağlarlar.”

“Öğretim Elemanı Fil gibidir. Çünkü; bilgilidir. İçinde birçok konu barındırır fakat geçtiği yollarda ezdiği çiçeklerin bir önemi yoktur onun için, o sadece kat ettiği mesafeye bakar.”

10.Kötü İnsan/Kibirli bir Kişi Olarak Öğretim Eleman

Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

“Öğretim Elemanı Gardiyan gibidir. Çünkü; bazı hocalar bizi çok fazla sıkıyorlar.”

“Öğretim Elemanı Patron gibidir. Çünkü; Kendisini hep üstte görür, öğrencileri kendileri için gönderilmiş köleler gibi görür.”

“Öğretim Elemanı Vezir gibidir. Çünkü; mesela öğretmen müdürü görünce öğrencilere iyi davranır ama müdür gittikten sonra öğrencilere kötü davranır. Yani Vezir de Padişahı görünce halka iyi davrandığını hissettirir halbuki tersine kötü davranır yani belli ettirmezler.

11.İstenmeyen Kişi Olarak Öğretim Elemanı
Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlardan bazıları şu şekildedir;

“Öğretim Elemanı Diktatör gibidir. Çünkü; başa gelen iyiyse sınıf mükemmelleşir, kötü olursa sınıf kötüleşir.

“Öğretim Elemanı Padişah gibidir. Çünkü; padişah halkı için nasıl düşünüyorsa öğretmen de öğrencileri için öyle düşünür.”

“Öğretim Elemanı Bir zalim gibidir. Çünkü; her zaman FF vermek ister.”



Sonuçta katılımcı öğrencilerin büyük bir çoğunluğunun/yüzdesinin öğretim elemanlarına ilişkin olumlu yargı ve izlenim oluşturdukları saptanmıştır.


Kaynakça
Aslan, H. (2019). Yolcu Filmi Bağlamında Sinemada Yol ve Yolcu Metaforu.
(Yüksek Lisans Tezi). Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi. (Erişim no: 553196).

Arslan, M. ve Bayrakçı, M. (2006). "Metaforik Düşünme ve Öğrenme Yaklaşımının Eğitim-Öğretim Açısından İncelenmesi", Milli Eğitim, Sayı:171, ss100-108.

Demir, G. Y. (2015). Çevirenin Ön Sözü G. L. johnson içinde Metaforlar: Hayat, Anlam ve Dil (s. 14-15). içinde İstanbul: Ġthaki Yayınları.

Heston, M. L. ve Kottman, T. (1997). Movies as metaphors:
A counseling intervention. Journal of Humanistic
Education and Development, 36(2), 9

Karaırmak, Ö. ve Güloğlu, B. (2012). Metafor: Danışan ve psikolojik danışman arasındaki köprü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(37), 122-135

Karaırmak, Ö. (2015). Çocukla Psikolojik Danışmada Metaforik Süreç
( Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi 2015, 5 (43) 115-127


Yıldırım, G. (2019) Ünİversite Öğrencileri ve Öğretim Elemanlarının Öğretim Elemanlarına İlişkin Metafor Algıları. Yüksek Lisans Tezi. Iğdır Üniversitesi
Yazan
Şu anda TavsiyeEdiyorum.com\'da!Şu anda Sitemizde!
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Üniversite Öğrencilerinin Öğretim Elemanı Algısına Dair Kullandıkları Metafor Örnekleri" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Dnş.Banu BEYAZ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Dnş.Banu BEYAZ'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Uzm.Psk.Dnş.Banu BEYAZ
İstanbul
Uzman Psikolojik Danışman
TavsiyeEdiyorum.com ÜyesiTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Şu anda TavsiyeEdiyorum.com'da! Şu anda Sitemizde!
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Dnş.Banu BEYAZ'ın Makaleleri
► Kaygılı İnsanların Sık Kullandıkları İfadeler ÇOK OKUNUYOR Dr.Psk.Fatih SÖNMEZ
► Medyanın Beden Algısına Etkisi Psk.Mine Didem ARULAT
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 20,229 uzman makalesi arasında 'Üniversite Öğrencilerinin Öğretim Elemanı Algısına Dair Kullandıkları Metafor Örnekleri' başlığıyla benzeşen toplam 20 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► YENİEbeveynin Yalan Söylemesi Ocak 2026
► YENİNlpde Temsil Sistemleri PDF Ocak 2026
► YENİHayvan Destekli Terapi Aralık 2025
► YENİÜçlü Bağlanma Modeli Aralık 2025
► YENİMesleki İyilik Algısı PDF Aralık 2025
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


00:57
Top