Yeni Yıl, Aynı Ben? Kendini Yeniden Kurmak
Hepimiz yılın başında benzer bir cümle kurarız:
“Bu yıl farklı olacak.”
Fakat araştırmalar şunu gösteriyor:
Yeni yıl hedeflerinin %80’i daha Şubat ayı gelmeden bırakılıyor.
Kalanların büyük kısmı da sürdürülemiyor.
Yani gerçek şu:
Takvim değişiyor… ama biz çoğu zaman değişmiyoruz.
Bugün konuşacağımız şey tam olarak bu:
Yeni yıl gerçekten yeni bir “ben” yaratabilir mi?
Yoksa “yeni yıl, aynı ben” döngüsünde kalmaya devam mı ederiz?
Bir Hikâye ile Başlayalım;
Danışanım “A”, çocukluğunu ve gençliğini donmuş bir gölün üzerinde yürümeye çalışmaya benzetmişti.
Attığı her adımda buz çatlıyormuş.
Bu yüzden hep sahilde kalmış.
Yıllar sonra bana şöyle dedi:
“Hayallerim o gölün öteki yanında…
Ama buz kırılır diye yürüyemiyorum.”
Geçmişte bir kez çatlayan buz,
yıllarca onu durdurmuştu.
Bir görüşmede şu cümleyi kurdu:
“Artık buzun çatlamasından değil,
ömrümün sahilde geçmesinden korkuyorum.”
İşte bu farkındalık, değişimin başladığı andır.
Neden “Aynı Ben” Olarak Kalıyoruz?
Şimdi soralım:
Değişmek neden bu kadar zor?
1) Beynin konfor alanı
Beyin için bilinmezlik = tehdit
Alışkanlık = güven
Yeni bir davranış, beynin alarm sistemini aktive eder.
Bu yüzden değişim zor, tekrar kolaydır.
2) İç konuşmalar
Zihnimizde tekrar eden cümleler:
• “Ben böyleyim”
• “Ben yapamam”
• “Yine olmayacak”
Bunlar sadece düşünce değil,
yıllar içinde oluşmuş şemalar ve inançlardır.
Ve bu şemalar bizi aynı “ben” içinde tutar.
3) Geçmişin gölgesi
Geçmişte başarısız olduysak, beyin şöyle der:
“Yine olmaz.”
Bu yüzden geçmişi bırakmak zordur.
Ama mümkündür.
Kendini Yeniden Kurmak Ne Demek?
Değişim çoğu zaman yanlış anlaşılır.
• Kendini silmek değildir
• Kendini zorla düzeltmek değildir
Değişim bir güncellemedir.
Tıpkı bir telefon gibi:
Atmayız, güncelleriz.
Bilimsel Temel: Nöroplastisite
Nöroplastisite, beynin kendini yeniden yapılandırma kapasitesidir.
En basit haliyle:
Beyin, tekrar ettiğin şeyi güçlendirir.
• Kaygıyı tekrar edersen → güçlenir
• Ertelemeyi tekrar edersen → alışkanlık olur
• Yeni davranışı tekrar edersen → yeni yollar oluşur
Yani gerçek şu:
“Değişemiyorum” değil…
“Henüz yeterince tekrar etmedim.”
4 Adımda Kendini Yeniden Kurmak
1) DUR – FARK ET
Her değişim farkındalıkla başlar.
Öncelikle kendine sor:
• “Bunu neden yapıyorum?”
• “Bu otomatik mi?”
Fark etmek bile değişimi başlatır.
2) ÇERÇEVEYİ DEĞİŞTİR
Düşünce → Duygu → Davranış
Kendine şu soruları sor:
• “Bu düşünce doğru mu?”
• “Bu davranış olmak istediğim kişiye hizmet ediyor mu?”
3) MİKRO DEĞİŞİM
Büyük hedefler korkutur.
Küçük adımlar birikir.
• 2 dakika hareket
• 1 nefes egzersizi
• 1 küçük düzenleme
Mikro değişim = kalıcı değişim.
4) GELECEĞİ TASARLA
Şimdi 6 ay sonraki halini düşün:
• O yeni sen nasıl biri?
• O yeni sen ne yapıyor?
• O yeni sen nasıl hissediyor?
Bu egzersiz,
imkansızı ihtimale dönüştürür.
Başarısızlık Korkusu
Şunu bilmek gerçekten çok önemli:
Tökezlemek normaldir.
Bu, sistemin bozulması demek değil;
yeniden yapılanmasıdır.
Son Söz: Yeni Yıl, Yeni Sen mi?
Danışan A’nın metaforunu hatırlayın:
Buzun çatlama ihtimaline odaklanıyoruz.
Ama asıl tehlike çoğu zaman sahilde kalmak.
Çünkü güvenli…
Ama gelişim yok.
Kendinize şu soruyu sorun:
“Hayallerime doğru yürümek için kaç çatırdamayı göze alıyorum?”
Not
Bu yazıda yer alan “Danışan A” hikâyesi, kişinin açık rızası ile, kimlik bilgileri değiştirilerek paylaşılmıştır.
“Bu yıl farklı olacak.”
Fakat araştırmalar şunu gösteriyor:
Yeni yıl hedeflerinin %80’i daha Şubat ayı gelmeden bırakılıyor.
Kalanların büyük kısmı da sürdürülemiyor.
Yani gerçek şu:
Takvim değişiyor… ama biz çoğu zaman değişmiyoruz.
Bugün konuşacağımız şey tam olarak bu:
Yeni yıl gerçekten yeni bir “ben” yaratabilir mi?
Yoksa “yeni yıl, aynı ben” döngüsünde kalmaya devam mı ederiz?
Bir Hikâye ile Başlayalım;
Danışanım “A”, çocukluğunu ve gençliğini donmuş bir gölün üzerinde yürümeye çalışmaya benzetmişti.
Attığı her adımda buz çatlıyormuş.
Bu yüzden hep sahilde kalmış.
Yıllar sonra bana şöyle dedi:
“Hayallerim o gölün öteki yanında…
Ama buz kırılır diye yürüyemiyorum.”
Geçmişte bir kez çatlayan buz,
yıllarca onu durdurmuştu.
Bir görüşmede şu cümleyi kurdu:
“Artık buzun çatlamasından değil,
ömrümün sahilde geçmesinden korkuyorum.”
İşte bu farkındalık, değişimin başladığı andır.
Neden “Aynı Ben” Olarak Kalıyoruz?
Şimdi soralım:
Değişmek neden bu kadar zor?
1) Beynin konfor alanı
Beyin için bilinmezlik = tehdit
Alışkanlık = güven
Yeni bir davranış, beynin alarm sistemini aktive eder.
Bu yüzden değişim zor, tekrar kolaydır.
2) İç konuşmalar
Zihnimizde tekrar eden cümleler:
• “Ben böyleyim”
• “Ben yapamam”
• “Yine olmayacak”
Bunlar sadece düşünce değil,
yıllar içinde oluşmuş şemalar ve inançlardır.
Ve bu şemalar bizi aynı “ben” içinde tutar.
3) Geçmişin gölgesi
Geçmişte başarısız olduysak, beyin şöyle der:
“Yine olmaz.”
Bu yüzden geçmişi bırakmak zordur.
Ama mümkündür.
Kendini Yeniden Kurmak Ne Demek?
Değişim çoğu zaman yanlış anlaşılır.
• Kendini silmek değildir
• Kendini zorla düzeltmek değildir
Değişim bir güncellemedir.
Tıpkı bir telefon gibi:
Atmayız, güncelleriz.
Bilimsel Temel: Nöroplastisite
Nöroplastisite, beynin kendini yeniden yapılandırma kapasitesidir.
En basit haliyle:
Beyin, tekrar ettiğin şeyi güçlendirir.
• Kaygıyı tekrar edersen → güçlenir
• Ertelemeyi tekrar edersen → alışkanlık olur
• Yeni davranışı tekrar edersen → yeni yollar oluşur
Yani gerçek şu:
“Değişemiyorum” değil…
“Henüz yeterince tekrar etmedim.”
4 Adımda Kendini Yeniden Kurmak
1) DUR – FARK ET
Her değişim farkındalıkla başlar.
Öncelikle kendine sor:
• “Bunu neden yapıyorum?”
• “Bu otomatik mi?”
Fark etmek bile değişimi başlatır.
2) ÇERÇEVEYİ DEĞİŞTİR
Düşünce → Duygu → Davranış
Kendine şu soruları sor:
• “Bu düşünce doğru mu?”
• “Bu davranış olmak istediğim kişiye hizmet ediyor mu?”
3) MİKRO DEĞİŞİM
Büyük hedefler korkutur.
Küçük adımlar birikir.
• 2 dakika hareket
• 1 nefes egzersizi
• 1 küçük düzenleme
Mikro değişim = kalıcı değişim.
4) GELECEĞİ TASARLA
Şimdi 6 ay sonraki halini düşün:
• O yeni sen nasıl biri?
• O yeni sen ne yapıyor?
• O yeni sen nasıl hissediyor?
Bu egzersiz,
imkansızı ihtimale dönüştürür.
Başarısızlık Korkusu
Şunu bilmek gerçekten çok önemli:
Tökezlemek normaldir.
Bu, sistemin bozulması demek değil;
yeniden yapılanmasıdır.
Son Söz: Yeni Yıl, Yeni Sen mi?
Danışan A’nın metaforunu hatırlayın:
Buzun çatlama ihtimaline odaklanıyoruz.
Ama asıl tehlike çoğu zaman sahilde kalmak.
Çünkü güvenli…
Ama gelişim yok.
Kendinize şu soruyu sorun:
“Hayallerime doğru yürümek için kaç çatırdamayı göze alıyorum?”
Not
Bu yazıda yer alan “Danışan A” hikâyesi, kişinin açık rızası ile, kimlik bilgileri değiştirilerek paylaşılmıştır.
|
Yazan
|
Bu makaleden alıntı yapmak
için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir: "Yeni Yıl, Aynı Ben? Kendini Yeniden Kurmak" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Berken GÜNDÜZ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır. Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Berken GÜNDÜZ'ün izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz. |
Beğenin 
Yazan Uzman
|
| Makale Kütüphanemizden | ||||
|
yeni yılda değişim, nöroplastisite, içsel konuşmalar, mikro değişim, kendini yeniden kurmak, yeni ben, kendini değiştirmek, nöroplastisite, nöroplastisite nedir
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak
hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir
yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.
