KANSER VE BESLENME
|
KANSER NEDİR? Kanser 200 den fazla türü tanımlanan , kendine özgü belirtileri bulunan , kontrolsüz çoğalan hücrelerin normal işlevi olan hücreleri öldürmeleri sonucu ortya çıkan ciddi bir rahatsızlıktır. Kanser yaş ve cinsiyet gruplarına göre farklı şekillerde görülebilir. Erkeklerde sıklıkla görülen kanser türleri ; akciğer kanseri ,mide kanseri , kalın barsak kanseri, solunum yolu kanseri, özefagus (yemek borusu) kanseri ve prostattır. Kadınlarda sıklıkla görülen kansr çeşitleri ; akciğer kanseri , meme kanseri, rahim kanseri, yumurtalık kanseri, solunum yolu kanseri ve mide kanseridir. Çocuklarda en sık görülen kanser çeşitleri ise ; lösemi ve lenfomadır. KANSERİN SEBEPLERİ KANSER RİSKİNİ ARTTIRAN ETMENLER Sigara kullanımı ,uzun yaşama ,tuzlanmış tütsülenmiş dumanlanmış besinlerin sık tüketimi, posalı(lif oranı yüksek) besinlerin az tüketimi, uygunsuz çalışma koşulları , aşırı alkol alımı ,radyasyona maruz kalma, yüksek hızda bakteri ve virus enfeksiyonu ,pestisit ve yapay kimyasalların yüksek miktarda alımı ,çok eşililik, düzensiz yaşam tarzı , stress, taze sebze ve meyve tüketim oranının az olması, aşırı yağlı besinlerin fazla ve sık tüketilmesi. KANSER RİSKİNİ AZALTAN ETMENLER Sigarasız yaşam , uygun çalışma koşulları , yeterince posa alımı , taze sebze ve meyve tüketiminin artması , aşırı yağlı beslenmeden sakınma, bakteri ve virüs enfeksiyonlarının az görülmesi , pestirit ve yapay kimyasalların az alımı ,alkol almama veya cok az alma, radyasyondan korunma, tek eşlilik düzenli yaşam, stresten uzak durma yada stresle baş edebilmeyi bilme. BESLENME VE KANSER ARASINDAKİ İLİŞKİLER Fazla tüketim sonucu alınan fazla kalori harcanamadığı durumlarda bedende yağ kütlesini arttırmakta dolayısı ile şişmanlığa sebep olmaktadır. Şişman insanlarda kanser görülme oranı normal kiloda olanlara göre daha fazladır. Yağlı besinlerin çok fazla alınması beslenme programımızda taze sebze ve meyvelerin alınmasını azlatır. taze sebze ve meyveler doğal antioksıdanlarımızdır. Sonuç olarak yağlı besinler kanser yapıcı ve ilerletici maddelerin oluşumuna zemin hazırlamaktadır.Yağın çok alımı hormonların çalışma düzenini bozmaktadır.Çoklu doymamış yağ asitlerinden zengin olan bitkisel sıvı yağların kolay okside olması bağışıklık hücrelerinin yıpranmasına sebep olarak kanser riskini arttırmaktadır. Kepeği alınmamış tahıl ürünleri ,kurubaklagiller , taze sebze ve meyvelerin fazla tüketimi posa (lif) oranını artırarak barsakların düzenli çalışmasını sağlayacaktır ve sonuçta barsak kanserlerine karşı korunmada yardımcı olacaktır. Çok fazla et tüketimi olan dolayısı ile hayvansal proteini çok fazla alan insanlarda kanser oluşma riski bitkisel protein alanlara göre dahafazladır.Bu nedenle yağsız et, süt ve benzeri tüketimi kanser riskini arttırmaz. Genelde vitaminler kanser oluşumunu önlemektedir.Genellikle yeşil ve sarı renkli sebzelede ve meyvelerde bulunan A vitaminin ön maddesi karotendir ve A vitamini sigara içen kişilerde akciğer kanserine karşı koruyucudur.B vitamini yetersizliklerinde kanser riskide artmaktadır. B vitaminleri vücut savunma sistemimizi güçlendirmektedir. Taze sebze ve meyvelerde bulunan C vitamini kimyasal karsinojenleri etkisiz hale getirir.Fakat günlük sigara içimi C vitamininin etkisini inaktive edeceğinden dolayı sigara içenlerin C vitamini alımı daha fazla olmalıdır. Maydonoz , roka , tere , kuşburnu yeşil yapraklı sebzeler , biber , portakal , manadlina , greyfurt, limon , çilek C vitamini açısından zengin besinlerdir. E vitaminide c vitamini gibi toksik etkileri azaltarak kansere karşı koruyucudur. en çok ; bitkisel sıvı yağlar ,yeşil yapraklı sebzeler , sert kabuklu meyveler ( fındık , fıstık) ve kurubaklagillerde bulunmaktadır.Fakat bitkisel yağlarda E vitamini olduğu için çok fazla tüketilmemesi gerekir yukarıdada açıkladığım gibi fazla yağ alımı kanser oluşturucu etkidedir. Bu nedenle E vitaminimizi diğer saydığım besinlerden çok rahat bi şekilde alınabilmektedir. En iyi kaynağının balık yağ olduğu D vitamini menopoz sonrası kadınlarda meme kanseri riskini azaltmaktadır. Kansere sebep olan mineraller : Nikel , kurşun ,kadmiyum , arsenik , amyant(absest)'tir. Kanserden koruyucu mineraller : Selenyum , çinko , kalsiyum ,iyot ,demir ve molibden KANSER RİSKİNİ ARTTIRAN BESİNLER : Domuz eti ,hamburger tarzı fast food beslenme ,sosis , salam , sucuk gibi nitrit ve nitrat eklenmiş besinler ,yaşlı koyun -sığır - tavuk - keçi eti , tereyağı , iç yağı ,tuzlanmış ve tütsülenmiş besinler , derin yağda kızartılmış kızartmalar , yağlı etlerden yapılan yemekler , doğrudan ateşte pişirilen etler , KANSER RİSKİNİ AZALTAN BESİNLER HAYVANSAL ÜRÜNLER : yağsız yada az yağlı süt , yoğurt , peynir, çökelek ,yumurta ,karaciğer , böbrek KURU BAKLAGİLLER : Yeşil - kırmızı mercimek , nohut , kuru fasülye, barbunya , soya fasulyesı KURU YEMİŞLER : Fındık , fıstık , badem , leblebi, ceviz TAHILLAR : çavdar ekmeği, yulaf ekmeği, keğekli ekmek , tam buğday ekmeği , bulgur MEYVELER : Portakal , geryfurt , çilek, mandalına , limon , kuşburnu , böğürtlen ,elma, armut , ayva, erik,üzüm, incir, yenidünya, hurma, nar, dut,kiraz, vişne,kavun, karpuz SEBZELER : Kuru - yeşil soğan, sarımsak ,lahana, domates , bamya , pancar ,karnabahar, pırasa, turp ,marul ,maydonuz, biber, taze fasülye, bezelye,bakla, mantar, enginar, patlıcan,kabak,tere, nane, roka, havuç, ıspanak, pazı, asma yaprağı. DOĞRU PİŞİRME-SAKLAMA YÖNTEMLERİ 1.Besinlerin saflaştırılması örneğin buğdayın kepeğinin alınması posa oranını düşürmekte yani kanser koruyucu etkisini kaybettırmektedir. 2.Besinlere çok fazla baharat eklenmesi sindirim sisteminde tahrişlere sebep olabilir. örneğin acı biberi aşırı tüketenlerde mide kanseri riski tüketmeyenlere göre daha fazladır. 3.Nemli ortamda saklanan besinler küflenir. bazı küf türleri toksin üreterel kanser riskini arttırır. 4. Hatalı pişirme ile kanserden koruyucu vitamin kayıpları oluşabilir. örneğin: sebzelerin pişirme suyunu dökme , pişirdikten sonra bekletme sonucu C vitamini kaybı oluşabilir , yüksek sıcaklıkta direk ateşte pişirilen etlerde nitrozamin denilen kimyasal karsinojenler oluşmaktadır, Etler hafıf sıcaklıkta uzun süre de pişirilmelidir. 5.turşu , salamura, konserve yaparken aşırı tuz kullanımı kanser riskini arttırmaktadır. 6. pirinç , makarna vs haşalyıp suyunu dökme sonucu vitamin kaybı oluşmaktadır. iyi yıkanmzsa ilaç kalıntıları vücuda alınmaktadır. 7.kurubaklagiller ıslatmadan pişirildiğinde pişirme süresi uzar ve fazla ateşte maruz kalacağından dolayı prıtein kaybı sonucta besin dğeri kaybı oluşacaktır. 8. Hamur tatlıları : yağda kızartma ve fazla yağ ekleme sonucu aşırı yağ alınacağından dolayı kanser riskini arttıraktadır 9.Börekler : aşırı miktarda yağ eklenmesi yada fırın yerine yağda kızartma yönteminin kullanılması sonucu vücuda tekrar tekrar kullanılan yağda oluşan karsinojenler alınbilir. bu da bir risk faktörüdür. 10.Yumurta yağda pişirme değil haşlama yöntemi ile pişirilmelidir. yağda pişen yumurtada ısıya direk maruz kalma sonucu protein kayıpları oluşmakta ve yağın yanan kısımları ile kansirojenler oluşmaktadır Besinlerin pişirilmesi ve saklanmasında yapılan dikkatler kanser önlemede büyük önem taşımaktadır. HERKESE SAĞLIKLI GÜNLER DİLERİM
|
||||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
||||||
|
|
