|
|
 |
İntertilite (Kısırlık) Tedavisine Genel Bakış
|
İnfertilite olgularının %10’unda hiçbir sebep bulunamaz(unexplained-açıklanamayan). Geriye kalanların 1/3’ünde erkekte,1/3’ünde kadında,1/3’ünde ise her ikisinde de problem vardır. Tedavinin şekli sebebe göre değişse de kadının yaşı ve çiftin infertilite süresi kullanılacak yöntemin belirlenmesinde büyük rol oynar.Yaşı özellikle 37 ve üzerinde olan veya daha genç olsa da yumurtalık zenginliği azalmış olan kadınlarda seri davranılmalı,yüzdesi düşük yöntemlerle vakit kaybedilmemelidir. Bu noktayı gözönüne alarak tedaviyi genel olarak 3 grupta inceleyebiliriz - ilaç tedavisi - cerrahi tedavi - yardımcı üreme teknikleri Tedaviye başlamadan önce gerekiyorsa kilo vermek veya almak, egzersiz yapmak veya aşırı yapılıyorsa azaltmak, sigara içiliyorsa bırakılması,alkol alınmaması önerilir.Kullanılan ilaçlar gözden geçirilip gerekiyorsa kesilir. -İLAÇ TEDAVİSİ en çok ovülasyon indüksiyonu amacı ile yani yumurtlamayı uyarmak üzere yapılır. İnfertilite polikliniklerine başvuran her 3 kadından biri polikistik over yapısına sahiptir.Burada gebe kalamama sebebi çok fazla sayıda yumurta olmasına rağmen düzenli yumurtlama olmamasıdır. Hemen hepsine metformin içeren ve şeker hastalarının da kullandığı bir ilacın başlanması büyük fayda sağlar. Yumurtlamayı uyarmada ilk seçenek klomifen sitrat etken maddeli klomen,gonafen gibi haplardır. İğneler ise daha pahalı olmasına karşın daha iyi sonuç verir. Menogon,püregon,gonal f bu tip iğnelerdir.Normal bir kadında her ay bir yumurta olurken bu yöntemlerle birden fazla yumurta gelişir.Böylece gebelik şansı artar ancak çoğul gebelik riskide yükselir. Ovülasyon indüksiyonunu takiben intrauterin inseminasyon( IUI- aşılama) yapılması gebelik şansını arttırabilir. Aşılama spermin yıkanmasından sonra hareketlilerin seçilip rahim içine bırakılmasıdır. Yumurtanın döllenmesi aynı doğal hayattaki gibi tüpler içinde kendiliğinden olur. Genellikle öncesinde yumurtalıklar uyarılarak birden fazla yumurtanın çatlaması sağlanır.Mantığı ortamdaki yumurta ve spermin çok olmasıyla gebelik şansının arttırılmasına dayanır.Yumurtlamanın ve zamanlamanın sağlanmış olması diğer artılarıdır.Ancak tüplerde sorun varsa veya sperm döllenme yapamayacak ölçüde zayıf ise sonuç alınamaz. Doğru bir çifte uygulandığında ovülasyon indüksiyonu+inseminasyon her ay % 18 civarında gebelik şansı doğurur ve bu yöntemle gebe kalabilecekler ortalama 3-6 uygulamada gebe kalırlar.. Esas sorun sperme bağlı ise başarı oranı %10’un altındadır. İleriye doğru hareketli sperm sayısı 5 milyonun altında ise veya hazırlandıktan sonra 500.000’in altında ise aşılama ile sonuç alma ihtimali çok düşük olduğundan tüp bebek düşünmek gerekir. Hiçbir sebep bulunamayan (unexplained ) çiftlerin, düzenli ilişkiye rağmen çocuk sahibi olamadıkları süre 3 yıldan fazla olduğunda da aşılama ile sonuç alma ihtimali çok düşüktür. -CERRAHİ TEDAVİLER en çok kadındaki myom ve poliplerin alınması için uygulanır. Myom her 4 kadından birinde olabilen ve rahim duvarından çıkan selim tabiatlı urdur. Rahim içine baskı yapmıyorsa gebelik üzerinde olumsuz etkileri olmayacağından operasyon gereksizdir. Polip ise endometriumdan kaynaklanan et parçasıdır (Endometrium rahim iç duvarını örten ve embriyonun tutunduğu önemli bir dokudur). 2 cm nin altındaki poliplerin gebelik üzerine önemli bir etkileri yoktur. Polipler ve eğer rahim içine doğru büyümüşse myomlar histeroskopi adını alan özel cerrahi yöntemle alınırlar. Tıkalı tüplerin ameliyatla açılması çok sık uygulanan bir yöntem değildir. Sebebi çok iyi sonuçlar vermemesi ve tüp bebek yönteminin çok gelişmiş olmasıdır. Tüpler içinde iltihabi sıvı birikmesine “Hydrosalpenks” adı verilir. Tüp bebekte başarı oranını %50 düşüren bir durumdur. Çünkü kanallar içindeki iltihaba ilişkin hücreler rahim içine ulaşıp embriyonun tutunmasını engellemektedirler. Bu tüplerin alınması veya kökünden kesilerek rahim ile ilişkisinin ortadan kaldırılması büyük fayda sağlar.Bu operasyon laparoskopik yöntemle yapılır. İnfertilite tedavisinde cerrahi yaklaşımın kullanıldığı bir başka hastalıkta endometriosisdir. Gebe kalamayan her 3 kadından birinde rastlanan bir problemdir. Endometriumun rahim içindeki normal yeri dışında bulunması demektir. -Yardımcı Üreme Teknikleri (Assisted reproductive Technologies-ART, tüp bebek ve benzeri yöntemler) Hem yumurta hem de spermin laboratuar ortamında işlem gördüğü yöntemleri içerir. Buna göre aşılama (inseminasyon-IUI) bu tanıma girmez. Başlıcaları IVF(İnvitrofertilizaston-klasik tüp bebek) ve ICSI(İntrastoplazmik sperm injeksiyonu-mikroenjejsiyon)dir. Sperm mastürbasyonla veya ilişki esnasında özel kondomla toplanır. Menide canlı sperm olmadığında testilerden veya kanallardan operasyonla almak gerekir(TESE-MESA).Yumurta vajinal yoldan ultrason rehberliğinde toplanır. Bu yöntemlerde yumurta döllendikten sonra oluşan embryo rahim içine transfer edilir.
|
||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
||||
|
|
