2007'den Bugüne 76,816 Tavsiye, 24,971 Uzman ve 17,174 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Eğitim - Seminer - Konuşma
■ Uzmanlık alanınızda çeşitli platformlarda konuşma yapıyor ya da eğitim mi veriyorsunuz?

■ İlgi duyduğunuz konu ile ilgili konuşmacı ya da eğitmen arayışında mısınız?

■ O zaman Makronot Ailesi’ne hoş geldiniz!..
Köpeklerde Kalça Displazisinde (Kalça Çıkığında) Uygulanan Tedavi Yöntemleri
MAKALE #5126 © Yazan Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA | Yayın Haziran 2010 | 10,615 Okuyucu
Köpeklerde Kalça Displazisinde Uygulanan Tedavi Yöntemleri

Dr. M. Alper ÇETİNKAYA, DVM, MS, PhD

Köpeklerde kalça displazisi doğum sonrası iskelet sisteminin gelişimi sırasında birçok faktöre bağlı ortaya çıkan, kalça eklemindeki gevşeklik şekillenmesi ve bunu takiben eklemi oluşturan unsurlar arasında uyumun bozulması devamında da kıkırdak ve kemik dokuda dejenerasyona neden olan bir hastalıktır. Bu hastalığa genellikle Golden Retriever, Labrador Retriever, Alman Çoban Köpeği, Kangal, Rotweiller, Doberman, Sn. Bernard ve daha birçok, saf ırk köpekte rastlanmaktadır; melez köpeklerde ise nadiren şekillenir.

Kilo Kontrolü:

Kalça displazisi de dahil eklem problemi olan her köpekte vücut ağırlığının düşük seviyelerde tutulması son derece önemlidir. Köpeğin aşırı kilo almasının önüne geçilemezse eklemi oluşturan yapılar (kıkırdak, eklem kapsülü, ligamentler, eklem çevresindeki kaslar ve tendonlar) üzerindeki stres de fazlalaşacaktır. Bunun sonucunda yangılanmanın, ağrının ve eklem dejenerasyonunun artması ile karakterize eklem ile ilgili her durum belirgin bir şekilde kötüye gidebilir. Aşırı bir şekilde gıdanın sınırlandırılması gerekli değildir, basitçe köpeğin yaşına göre iyi kaliteli bir mama ile beslenebilir ve uygun vücut ağırlığını (formda olmalı) korumak için gıdanın miktarı azaltılır. Yine köpeğin yaşına ve kondisyonuna göre bir egzersiz programı uygulanması da önemlidir.

Egzersiz:

Egzersiz eklem fonksiyonlarının iyi bir şekilde sürdürülebilmesi için oldukça önemlidir çünkü bu sayede eklemin hareketliliği ve esnekliği artar, ekleme ve çevre dokulara kan akımı artar ve uygun kas yapısı korunmuş olur. Köpeğin yaşına ve kondisyonuna ve eklemin durumuna göre egzersiz tipi ve yoğunluğu farklılık gösterir.

Genellikle, sık, düşük etkili, orta süreli egzersizler yüksek etkili egzersizlerin kısa etkilerine tercih edilir. Taşmalı yürüyüşler ve yüzme düşük etkili egzersizlere en iyi örneklerdir. Düzgün olmayan bir zeminde koşma, zıplama ve merdiven çıkmadan mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.

Ağrının Kontrolü:

Ağrı kalça displazisinde önemli bir unsurdur ve gerekli olduğunda azaltılabilmelidir. Non steroidal anti-enflamatuar ilaçların (NSAIDs) kullanımı artık yaygındır ve ağrı şiddetli ise narkotik ilaçlar ile birlikte kombine edilebilir. Her ne kadar bu ilaçlar nispeten güvenli olsa da bazı yan etkileri bulunmaktadır, bu nedenle sadece özel durumlar söz konusu olduğunda ve uzman veteriner hekimlerin rehberliğinde kullanılmalıdır.

Hastalığın Gidişatını Değiştiren İlaçlar:

Pentosan polysulfate (PPS) kullanımının kalça displazisinin klinik belirtilerini önemli derecede düşürdüğü ve osteoarthritis’in ilerlemesini yavaşlattığı yapılan çalışmalar ile gösterilmiştir. Eklem fonksiyonlarının iyi bir şekilde devam ettirilebilmesi için bir çok katkıları vardır: kıkırdak üreten hücreleri (kondrosit) uyararak kıkırdak yapıyı geliştirir; eklem sıvısının kalitesini arttırır; kıkırdak yapısını aşırı derecede bozan enzimleri baskılayarak kıkırdağı olası hasarlardan korur; ekleme kan akımını arttırır ve eklem yapılarını destekler; bir miktar anti-enflamatuar etki sağlar.

Beslenme Desteği:

Gıda destek maddeleri (Nutraceutical) eklem fonksiyonlarının daha iyi olması için ve kıkırdak yıkımlanmasını en aza indirmek için kullanılan besin takviyeleridir. Farklı amaçlar için ve dejenerasyonlu ekleme yardımcı olmak için farklı özelliklerde çok sayıda tipi mevcuttur. Köpeklerin onaylanmış dozlarda gıda destek maddelerine gereksinimleri (genellikle veteriner kullanıma özgü ürünlerdir) oldukları anlamak önemlidir, bazı ürünler iyi bir şekilde absorbe edilemezken diğerleri saf ürünler olmayabilir. Spesifik bir gıda destek maddesi kullanılırken her durumda veteriner hekimin tavsiyesi daha önemli olmalıdır.

Yeşil kabuklu midye ekstresi (Green-lipped muscle extract) (GLM) omega 3 yağ asitleri ETA yönünden benzersizdir; balık yağında bulunan aynı miktardaki omega 3’ten 200 kat daha fazla anti-enflamatuar etkiye sahiptir.
Glucosamine kıkırdak ve eklem sıvısı için yapıtaşları sağlar, kıkırdak üretimini uyarır.

Chondroitin kıkırdak ve eklem sıvısı için yapıtaşları sağlar buna ek olarak kıkırdak dejenerasyonunu engeller.

Seçilecek gıda destek maddesi ideal olarak bunların üçünü (Marine 3) emilime hazır miktarlarda yeterince içermelidir ki köpeğin eklemi bu uygulamalardan maksimum faydalanabilsin. Bunların uzun süreli günlük kullanımı osteoarthritis’in klinik bulgularını hafifletecektir.

Vitamin C, Vitamin E ve Selenyum’un kalça displazisine olumlu etki gösterdikleri söylense de bunu gösteren bilimsel bir çalışma yoktur. Ancak, bunların uygun miktarlarda kullanımının da bir zararı bulunmamaktadır.

Juvenile Pelvic Symphysiodesis:

Juvenile Pelvic Symphysiodesis (JPS) oldukça ufak bir cerrahi işlemdir, en ideal köpekler 12-16 haftalık iken uygulanır, pubik kemik bu işlem ile cerrahi olarak yakılarak büyümesi durdurulur. Kalça kemiğinin diğer kısımları büyümeye devam ettiğinden femur başını kavrayan acetabulumun (eklemin çukur kısmı; soket) dış yönde rotasyonuna neden olarak kalça eklemini oluşturan kemiklerin birbirini daha iyi bir şekilde kavramasını ve sıkılaşmasını sağlar.

Yavru köpekler 16 haftalık iken JPS işlemine uygun adaylar olup olmadıklarını görmek için (distraksiyon indeksi 0,4 – 0,8 arasında ise ya da LCEA [lateral merkez-kenar açısı] 12 dereceden düşükse) radyografileri alınabilir. Kalça eklemi 16 haftadan küçük köpeklerde kesin bir tanı için çok gevşektir ve köpeklerde 20 haftalık yaştan sonra (dev ırklarda 22 haftaya kadar) JPS işlemini yapmaya değecek düzeyde gerekli büyüme aktivitesi yoktur.

Akupunktur:

Geleneksel iğneler ya da enjeksiyon teknikleri ile uygulanan akupunkturun kalça displazisi bulunan birçok olguda yararlı olduğu yapılan çalışmalar ile gösterilmiştir. Ancak, sorunun kronik özellikte olması nedeniyle genellikle tedavinin devam ettirilmesi gereklidir. Alternatif bir yöntem olarak altın implant kalça eklemi etrafında çok sayıda özel akupunktur noktalarına uygulanabilir ve bu sayede hasta köpeklerin çoğunda ağrı azaltılabilir ve hareketlilik arttırılabilir. Bu tedavi genel anestezi ve steril cerrahi ortam gerektirir. Her ne kadar kalça eklemi ile ilgili her türlü durumda ve her yaştaki köpekte altın implant uygulanabilse de 7 yaşından küçük köpeklerde daha iyi sonuçlar elde edildiği görülmüştür.

Triple Pelvic Osteotomy (Kalça Kemiğinin Üçlü Osteotomisi):

Triple Pelvik Osteotomi (TPO)’de kalça kemiği üç bölgeden kesilir, eklemin çukur olan kısmı (acetabulum=soket) eklemin yuvarlak olan (caput femoris) kısmı üzerinde belirli bir derecede döndürülür ve özel kemik plakası ve vidaları ile kalça kemiği bu açıda sabitlenir. Bu sayede kalça eklemi üzerinde ek bir kemik destek sağlanmış olur. Kıkırdak hala iyi bir durumdaysa ve acetabulum (eklem çukuru) yeterince derin ise TPO operasyonu için hasta uygundur ve genellikle 8-12 aylık yaşlarda uygulanır.

Dorsal Acetabular Kenarın Arthroplastisi:

Dorsal Acetabular Kenarın Arthroplastisi’nde [Dorsal Acetabular Rim Arthroplasty (DARthroplasty)] özel bir kemik grefti kalça ekleminin yuvarlak kısmı (caput femoris) üzerine destek sağlaması amacıyla eklemin çukur kısmı üzerine (acetabulum) sabitlenir. DARthroplasti, bir miktar kıkırdak hasarı, osteoarthritis bulunan kalça ekleminde ve sığ bir acetabulumu (eklem çukuru) olan köpeklerde uygulanabilir. Uygulama için belirgin bir yaş sınırlandırması yoktur ama şiddetli dejeneratif eklem hastalığı bulunan hastalarda çok başarılı sonuçlar elde edilemeyebilir. DARthroplasti ile ilgili komplikasyon oranı çok düşüktür ve bu operasyon uygulanan köpeklerin çoğu bir daha başka bir operasyon uygulamasına ve daha fazla ağrı kesici kullanımına gereksinim duymazlar.

Femur Proksimalinde Kama Osteotomisi:

Femur proksimalinde kama osteotomisi düzgün yapıda olmayan femur boynu ve gövdesi arasındaki açıyı (FNSangle) düzeltmek için uygulanır.

Total Kalça Protezi:

Total Kalça Protezi’nde (TKP) eklemi oluşturan yuvarlak (caput femoris) ve çukur (acetabulum) kısımlar operasyon ile uzaklaştırılarak yerine yapay bir eklem (protez) yerleştirilir. TKP dejeneratif eklem hastalığının derecesi dikkate alınarak her türlü kalça probleminde kullanılabilir ama genellikle 16kg’ın üzerindeki köpeklerde uygulanır (implantın boyutları nedeniyle ancak bazı firmalar kediler için kullanılabilecek mini implant sistemleri geliştirmişlerdir). Diğer cerrahi seçeneklere göre komplikasyon oranı fazla gibi görünse de yeni geliştirilen bazı farklı protez teknikleri bu komplikasyon oranını en aza düşürerek bu uygulamayı popüler hale getirmiştir. Pahalı bir uygulama olmakla birlikte hastaların normal fonksiyonlarını kazanmaları ve hayatlarını ağrısız bir şekilde sürdürebilmeleri için çoğu zaman tek yöntemdir.
Köpeklerde Total Kalça Protezi (TKP) uygulamalarında İlk kullanılan sistemler modüler olmayıp tek parça halindeydi, daha sonradan modüler sistemler geliştirilerek (eklemin baş kısmı, uyluk kemiğine yerleştirilen kısmı ve kalça çukurluğuna yerleştirilen kısımları ayrı ayrı ve köpeğin yapısına göre farklı ölçülerde) uygulamalarda köpeklerin ölçülerine göre alternatifler getirerek işlemin başarı oranını arttırdı. Köpeklerde modüler Total Kalça Protezi (TKP) sistemlerini değerlendirecek olursak günümüzde 4 farklı sistemin kullanıldığını görürüz. Bunlardan sementli (kemik çimentosu ile sabitlenir) ve anatomik (implantın yapısına göre kemiklerde uygun bölgeler açılarak implantın tam uyumlu bir şekilde buralara oturtturulması) sistemler köpeklerde yıllardan beri kullanılmaktadır. Daha sonra bu anatomik sistemlerin kemik ile bağlantılarını (osseointegrasyon) kolaylaştıracak ve arttıracak implant üzerinde bazı pürüzlendirmeler yapıldı. Son yıllarda ise protez ve kemik vidalarının birlikte kullanımı ile protezi kemiğe vidalanmasıyla sabitleyen bir teknik “Zürih sementsiz kalça protezi” dünyada yaygın bir kullanım ve başarı oranı elde etti. Bu teknikler uzun bir operasyon süresi gerektirmekte ve bununla ilgili komplikasyonlar yaşanabilmektedir. Operasyon süresinin oldukça kısa olduğu çok yeni bir sistem ise dünyada yeni yeni kullanılmaya başlanmıştır. Bu tekniğin yakın zaman çalışmaları komplikasyon oranının diğer tekniklere göre oldukça düşük olduğunu göstermiştir. Bu uygulama ülkemizde şimdilik sadece tarafımdan yapılmaktadır ve sonuçlar umut vericidir.

Caput Femoris’in Ostektomisi (eksizyon arthroplasti):

Caput femoris’in ostektomisinde (eksizyon arthroplasti), kalça ekleminin yuvarlak kısmı kesilerek uzaklaştırılır ve sonrasında yerinde kaslardan destek alan yalancı fibröz bir eklem şekillenir. Buradaki amaç köpeğin ağrıya neden olan eklem kısımlarının uzaklaştırılarak ağrının giderilmesidir. Bu operasyon ufak ve orta ırk köpeklerde çok başarılı olmakla birlikte daha ağır köpeklerde ise başarı oranı nispeten düşük olmakla birlikte 3-6 ay gibi bir sürede bu köpekler de yeni eklemlerine alışırlar. Diğer tekniklerin çok daha pahalı olması nedeni ile maddi koşullar göz önünde bulundurulduğunda çoğunlukla tercih edilen bir tekniktir. Bu operasyondan sonra bacak kısalır ve normal biyomekanik yapısı değişir. Caput femoris’in ostektomisinden (eksizyon arthroplasti) sonra bazı kalça protezi uygulamalarının yapılamayacağı da unutulmamalıdır, bu nedenle maddi koşullar elveriyor ise total kalça protezi uygulaması hasta köpekler için daha olumlu sonuçlar doğuracaktır.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Köpeklerde Kalça Displazisinde (Kalça Çıkığında) Uygulanan Tedavi Yöntemleri" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA'nın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Eğitim - Seminer - Konuşma
■ Uzmanlık alanınızda çeşitli platformlarda konuşma yapıyor ya da eğitim mi veriyorsunuz?

■ İlgi duyduğunuz konu ile ilgili konuşmacı ya da eğitmen arayışında mısınız?

■ O zaman Makronot Ailesi’ne hoş geldiniz!..
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA'nın Makaleleri
► Köpeklerde Total Kalça Eklemi Protezi Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA
► Köpeğim Kalça Displazisi mi? Vet.Hek.Doç.Dr.Güçlü GÜLANBER
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,174 uzman makalesi arasında 'Köpeklerde Kalça Displazisinde (Kalça Çıkığında) Uygulanan Tedavi Yöntemleri' başlığıyla benzeşen toplam 66 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
alman kurt german sybill shepherd kalça displazisi kalça çıkığı hastalık, uzman veteriner golden labrador retriever kalça displazisi kalça çıkığı hastalık, uzman veteriner rottweiler kalça displazisi kalça çıkığı hastalık, uzman veteriner kangal akbaş kalça displazisi kalça çıkığı hastalık, uzman veteriner boxer bokser kalça displazisi kalça çıkığı hastalık, uzman veteriner danua great dane kalça displazisi kalça çıkığı hastalık, uzman veteriner setter pointer kalça displazisi kalça çıkığı hastalık, uzman veteriner chow chow kalça displazisi kalça çıkığı hastalık, kedi köpek veteriner ortopedi, veteriner kedi köpek kırık çıkık, veteriner kedi köpek operasyon ameliyat, triple pelvik osteotomi, pubik symphysiodesis, dartoplasty, kalça protezi
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


13:13
Top