2007'den Bugüne 80,886 Tavsiye, 25,753 Uzman ve 18,030 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Çocuklarda Özgüven Gelişimi: Okul Öncesi Gelişim Dönemlerine Uygun, Evde Oynanacak Oyunlar
MAKALE #5713 © Yazan Pdg.Nalan AZAKLI | Yayın Ekim 2010 | 28,771 Okuyucu
Hepinize Merhaba!
Bu yazımda sizlere ÖZGÜVEN gelişimi ile ilgili teorik ve pratik bilgilerden harmanlanmış bir özet bilgi iletmek istiyorum.
Evet... ÖZGÜVEN denen şey gerçekte ne olabilir?
Bence;
· “Kendini bilmek,
· Kendinin farkında olmak,
· Yeteneklerini, olumlu-olumsuz özelliklerini gerçekçi olarak değerlendirip olduğu kabul etmek,
· Kişiliğini ve hayatını etkileyen her unsurun farkında olmak,
· Kendinden EMİN olmak,
· Attığı adımların, duygu ve düşüncelerinin;
BAŞKALARINA – ÇEVRESİNE – ÜLKESİNE - DÜNYA’ ya ve hatta SEMA’ ya olan etkisinin farkında olmak”
demektir.
BEBEKLİKTEN (HATTA ÖNCESİ) İTİBAREN
BİR BİREYİN ÖZGÜVEN GELİŞİMİ


ÇOCUĞU GERÇEKTEN İSTEMEK :

Çocuğunun olmasını isteyen hatta planlayan anne ve babalar özgüven gelişimi için 1.adımı atmış oluyorlar. Çocuğu sevinç ve heyecan içinde bekliyorlar, onun için hazırlıklar yapıyorlar. Ceninin sağlıklı büyümesi için annenin aldığı besinler ne kadar önemliyse Özgüveninin gelişimi için Anne-Baba tarafından gerçekten istenmek de o kadar önemlidir.

BEBEKLİK YILLARI :

Çocuk yeni bir yaşama başlamıştır 9 ay birlikte olduğu annesi onun için çok önemlidir. Doğal olarak önce anneden ilgi, sevgi ve güven ihtiyacını karşılayacaktır. Baba ve diğer aile bireylerinin de çocuğun bu ihtiyacına dolu dolu karşılık vermesi özgüven gelişiminde önemli bir rol oynar.

ÇOCUKLUK YILLARI :

Bireyin özgüveninin gelişmesinde en etkili ve en uzun süren bir dönemdir.
Bu nedenle bu zamanı iyi değerlendirmek gerekir.

Çocuk için, ailesinin onu nasıl gördüğü çok önemlidir. Çocuklar ebeveynlerinden ve diğer aile üyelerinden olumlu sözler duymak isterler. Örnekler :

"Sen şu işi gerçekten iyi yapıyorsun."

"Geçenlerde şu davranışı yaptığını gördüm ve seninle gurur duydum."

"Bu kıyafetler sana ne kadar çok yakışıyor."

"Ne kadar temiz bir çocuksun."

"Sana ihtiyacımız var. Sen doğduğunda hepimiz çok sevinmiştik."

"Ödevlerini nasıl da özenle hazırlıyorsun, aferin sana."

"Seni sen olduğun (varlığın) için seviyorum."

Bu örnekler çoğaltılabilir. Her şeyden önce çocuk aile içinde önemli bir yeri olduğunu hissetmelidir.




ERGENLİK YILLARI :

Çocukluk yıllarında dikkat edilmesi gereken özellikler burada da geçerlidir. Yeterince ilgi, sevgi ve özen görmüş bir çocuk ergenliğini daha sağlıklı geçirecektir.

Bu yıllarda özgüven gelişiminde; kurulan arkadaşlıkların ve sosyal hayatın rolü büyüktür. O güne değin çocuk ve aile için önemli olan kavramlar arkadaşının bir sözüyle sarsıntıya uğrayabilir. Ailesi ile iletişimi iyi olan bir çocuk bunu mutlaka ailesiyle paylaşacaktır. Yapılacak en doğru şey çocukla şüpheye düştüğü konuları tartışmak ve onunla çocuğun içi rahat edene kadar konuşmaktır.

Ailesinin kendisine her koşulda, kayıtsız-şartsız güvendiğini gören gencin özgüveni asla sarsılmaz.


ADIM ADIM ÖZGÜVEN GELİŞİMİ :

· Çocuğunuzu size bir şey kanıtlamasına gerek olmadan sadece varlığı için sevdiğinizi hissettirin ve söyleyin.

· Herhangi bir konuda düşünceleriniz uyuşmasa bile onun şahsına ve düşüncelerine saygı
duyduğunuzu hissettirin ve söyleyin.

· Yemek yeme, tuvalet temizliği, çantasını toplama, ödevlerini yapma, oyun oynama, zamanınıayarlama v.b. gibi otokontrol gerektiren konularda sadece sözel destek verin ve ona güvendiğinizi söyleyin. Ona ait görevleri sizin yapmanız özgüven gelişimini engeller ve regresyona (kendi yaş özelliklerinden daha küçük yaştaymış gibi davranma = gerileme) neden olur.

· Sadece anne ya da sadece baba ile geçirilen zamanlar çok önemlidir. Ebeveyn modelleri ve
çocukla etkileşimleri, çocuğun hem kişilik hem de cinsel kimliğinin gelişiminde rol oynar. Kadın ve erkek figürünü sağlıklı algılayıp, onlarla sağlıklı özdeşleşebilen (kız çocuk anne ile erkek çocuk baba ile) bir çocukta özgüven gelişimi de tam olur.

· Çocuktan başarı beklentisi dozunda olmalıdır. Yaşına, yeteneklerine ve ilgisine hitap eden
uğraşılarda
çocuk başarılı olur. Çocuğun başarıları sözel olarak ödüllendirilmelidir. Başarılı olma ve takdir edilme duygusu özgüveni geliştirir.

· Spor ve Sanat dallarından biriyle profesyonel olarak ilgilenmesi yararlıdır. Fiziksel güç ve
yaratıcılığını kullanmak
çocuğun psikolojik ve sosyal dengesini geliştirir.

· "Biz işe gidiyoruz ailemiz için çalışıyoruz, bizim ödevimiz bu. Senin de ödevin kendin için gerekli olan bilgileri öğrenmek." , "Sana güveniyorum, derslerini ve ödevlerini en güzel şekilde yapacağına inanıyorum." gibi sözler yararlıdır.

Her gün aile üyeleri kendi iş yaşamından örnekler verdikten sonra "Peki senin günün nasıl
geçti, bu gün yeni bir şey öğrendin mi?" gibi bir soru ile sohbetler başlatılabilir. Bu, hem ifade
zenginliğini
hem de sorumluluk bilincini geliştirir.

· Aile içinde herkesin bir görevi olduğu çocukla konuşulmalıdır. Aileningeçimi, evde işbölümü, önemli aile içinde alınacak ortak kararlarla ilgili konularda toplanıp konuşmak yani çocuğun etkin bir aile ferdi olarak gerçek yaşamı paylaşması (büyüklerin hayatında yer alabilme) görev bilincine ulaşabilmesi için önemlidir.

· Anne-Baba çocuğa karşı dürüst, tutarlı, adaletli, hoşgörülü olmalıdır. Çünkü aile sosyal yaşamın
küçük bir örneğidir. Çocuğun ilerde sosyal yaşamda insanlara ve olaylara yaklaşımında aile
içinde yaşadıkları
çok önemlidir.


ÖZGÜVEN GELİŞİMİNİ ENGELLEYEN DAVRANIŞ VE SÖZLER :

· Kardeş, arkadaş ve aile fertlerinden biriyle kıyaslamayın.

· " " " " " birine benzetmeyin.
("Aynı ......'ya benziyor/ benziyorsun.", "Aynı sen de onun gibi davranıyorsun." v.b. sözleri
asla söylemeyin.)

· "Senin için deli gibi çalışıyorum, sen de başarılı olmayamecbursun."
gibi sözler söylemeyin.

· Aile içinde bir bireye yada çocuğa karşı yapılan sözel veya fiziksel şiddet çocukta korku
yaratır, insanlara ve hayata karşı şüphe uyandırır.


Bir birey yetiştirmek DÜNYANIN EN ZOR ve EN ÇOK SORUMLULUK TAŞIYAN işidir.

Çocuk büyürken aile de onunla birlikte GELİŞİR ve HAYATI YENİDEN DEĞERLENDİRİR.

Ailenizle birlikte mutlu bir hayat geçirmenizi diliyorum.
.................

ÇOCUĞUNUZUN GELİŞİM DÖNEMİNE UYGUN; ÖĞRETİCİ – EĞİTİCİ - EĞLENDİRİCİ VE EBEVEYN-ÇOCUK İLETİŞİMİNİ KUVVETLENDİRECEK OYUNLAR

1,5-2-3 ve 4 yaşlardaki çocuğunuzla oynayabileceğiniz oyunlar: (El-göz koordinasyonu, görsel algı-analiz-sentez, alansal ilişkileri kavrama vb. yetenekleri geliştirir.)
Bu yaş çocukları özellikle eşyaların üst üste dizilip, sınıflandırılıp daha sonra da dağılması, yıkılması, düzeninin bir anda bozulması gibi oyunları çok severler. Hem hareket hem macera hem de ses ve görüntüdeki bir anda yaşanan karışıklık ve düzensizlik onlara çok eğlenceli gelir. (Örn: Bir sepete çamaşır katlayıp yerleştirme sonra aniden sepetin içindekileri havaya doğru atma. Yerlere saçılan çamaşırları toplama; tahta blokları üst üste dizip sonra yıkma vb.

Örn: Evdeki bütün sakladığınız parfüm şişeleri (kapağı büyük olmalı), kavanoz, saklama kaplarını alıp bir masanın üzerine dizin. Çocuğunuza “Haydi, benzer olanları sıralayalım” diye söyleyin (büyük-küçük, geniş-dar, renkler vb. alansal ilişkiler). Sonra benzer nesnelerden kaç tane var, beraberce sayın. Daha sonra “Haydi, şimdi de kapaklarını çıkarıp, yerlerini karıştıralım; bakalım sonra eşlerini bulabilecek miyiz?” diye, heveslendirici bir yönerge verip, oyuna başlayın. (diğer yaş grupları için de faydalıdır)

Sözel algı – analiz – dikkat - hafızayı geliştiren oyunlar: kelimenin son harfi ile kelime türetme, sözlü olarak isim-şehir oyunu (“......” harfi ile başlayan hayvanları, eşyaları, oyuncak çeşitlerini, çizgi film kahramanlarını söyleyelim), nesi var vb. (4,5 – 5 - 6 yaş)

Yarışmanın eğlenceli yönünü algılama, kaybetme-kazanma duygularına aşina olmayı, dikkat-sabır-koordinasyon-parmak kaslarının gelişimi sağlayan oyunlar: eşini bul vb. (3-4-5-6 yaş);mikado, jenga, kızma birader vb. (4,5 –5-6 yaş) masa oyunları.

Beden algısını, alansal ilişkiler, sayı vb. kavramları geliştiren oyunlar: seksek, endetura-1-2-3, yakalamaca, don-ateş, elim sende, kukalı saklambaç, istop, ip atlama, lastik, körebe vb. ; voleybol, basketbol, masa tenisi (Bu oyunları evde ya da bahçede çok pratik bir düzenek oluşturarak da oynayabilirsiniz.) (basitten zora doğru öğretilerek-oynanarak 3-4-5-6 yaş)


Mutfakta paylaşılan etkili-önemli-değerli anlar: Çocuğunuzla birlikte basit yemekler, tatlılar, salatalar, içecekler hazırlayabilirsiniz. (basitten zora doğru- 3-4-5-6 yaş) Hatta ileriye dönük hatırası kalması için çocuğunuza bir yemek tarifi kitabı hediye edin. İlk sayfasına da “Annem ve Babamla Birlikte Hazırladığımız Yemekler” başlığını yazın. Tarihi, yemek tarifi ve hatta o ana ait fotoğraf da yapıştırarak harika bir yemek tarifi kitabı hazırlamış olursunuz. Düşünün çocuğunuz ergenlik çağında ya da yetişkin olmuş ve yıllar öncesinde birlikte yaptığınız yemek tarifine bakıp aynısından misafirlerine hazırlıyor. Çoluğunuz çocuğunuzla o mutlu günleri paylaşmanız, bu günleri de dolu dolu yaşamanız dileğiyle...


Nalan Azaklı (pedagog)

Kitap önerileri: Ev ve Sınıf Etkinlikleri Antolojisi (Anneler-Babalar-Öğretmenler ve 0-100 yaş arası çocuklar için), Mehmet Vural, Yakutiye yayıncılık

"İçimizdeki Çocuk" , "İnsan İnsana" , "İnsanı Anlamak" - Prof. Dr. Doğan Cüceloğlu




Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Çocuklarda Özgüven Gelişimi: Okul Öncesi Gelişim Dönemlerine Uygun, Evde Oynanacak Oyunlar" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Pdg.Nalan AZAKLI'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Pdg.Nalan AZAKLI'nın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Pdg.Nalan AZAKLI'nın Makaleleri
► Çocuklarda Özgüven Gelişimi Psk.Dnş.Nuray BAŞTAN AYDIN
► Gelişim Dönemlerine Göre Mutluluk Uzm.Psk.Dnş.Yelda YAVUZ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,030 uzman makalesi arasında 'Çocuklarda Özgüven Gelişimi: Okul Öncesi Gelişim Dönemlerine Uygun, Evde Oynanacak Oyunlar' başlığıyla benzeşen toplam 20 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


02:12
Top