FARKINDALIK - BEN ve YAŞAM DÖNGÜSÜ
|
“Kendin” olmadan yaşanmış, başkalarının beklentilerini karşılamak üzere kurgulanmış ve harcanmış bir yaşam.. Ben nasıl bir insanım? Kişilik özelliklerim, mizacım, zeka alanlarım ve sahip olduğum potansiyelim nedir? Yetişme ortamım, aldığım eğitimler, yaşadığım deneyimlerimle kazandığım yaşam felsefem, değerlerim neler? Kişilerarası ilişkilerdeki tarzım ve bunun oluşmasında rol oynayan modellerim kim/kimler? Karşılaştığım güçlüklere atfettiğim anlamlar ve baş etme yöntemlerim neler?... Bu ve benzeri soruları kendine sormadan, cevaplarını bulmaya çalışmadan yaşamak, “yeniden doğmak” sızın, bu dünyadan geçip gitmek olsa gerek.. Farkındalık; Gestalt felsefesinin temel kavramlarından biridir. Farkındalık Gestalt terapinin uygulama ve kuramının çekirdeğini oluşturmaktadır. Farkındalık “şimdi ve burada” ya ait bir kavramdır. Öncelikle insan, kendisinin neye ihtiyacı olduğuna, sonra da çevredeki kaynaklarla ihtiyacını nasıl giderebileceğine odaklanır. Davranışın, beliren ihtiyacın giderilmesini sağlayamadığı durumlarda şekil tamamlanmamış olur. Günlük yaşamımızda, bir çok kez ihtiyaç içinde olan bir tarafımız uyarılır ve bizi onu tatmine yönelik hareketlendirir. Bazı ihtiyaçlar tatmin edilir, bazıları edilemez. Zeminimiz birçok tamamlanmış ve tamamlanmamış şekilden oluşur. Her şekil tatmin edilebiliyor olsaydı, teorik olarak, zemin tamamlanmış şekillerden oluşurdu. Ancak, her şekil tamamlanamadığı, her beliren ihtiyaç giderilemediği için, zemin tamamlanmış şekillerin yanı sıra tamamlanmamış şekilleri de kapsar ( Scherler, 2003 ). Farkındalık seçimlerimizi arttırır, seçenekleri çoğaltır ve bizlere esneklik sağlar. Eğer birey farkındalık kazanırsa ihtiyaçlarının, isteklerinin ne olduğunu, nasıl işlev gördüğünü bilir. Farkındalık iki şekilde olabilir. Odak alanının geniş tutulduğu farkındalık ( odadaki tablolar gibi ) ve aktif, odaklanmış farkındalık (odada bulunan bir tablodaki renkler gibi ).Duyu organlarının pasif ve aktif farkındalıkta kullanımı ise; bakmak/görmek; duymak/işitmek; dokunmak/hissetmek; koklamak/koku almak; tatmak/tad almak şeklindedir. Kişinin bilinçli bir farkındalık düzeyi edinebilmesi için hem kendisini organize etmesi hem de izlediği alanı organize etmesini gerektirir. Kendini organize etmek neleri içerir? Kaslar, enerji, duruş, nefes alma, düşünce, değer yargıları, duyu organlarından hangisine odaklanılacağı: görme, duyma, koklama, tatma, dokunma kişinin kendini organize etmesinde büyük rol oynar. Farkındalık; yeniden doğmak, alışılmış, tekrarlanan kalıpların dışına çıkmak, hergün taktığımız maskelerimizden kurtulmak, içedönüşle başlayıp; iç ve dış çatışmalarla geçen, yorucu, canımızı, içimizi yakan zorlu bir süreçtir. Farkındalık Başlangıçtır! YAŞAM DÖNGÜSÜ Yaşam döngüsü, insan olgusunu anlatan bir süreçtir. Yaşam döngüsü birçok düzeyde görülebilir. Bunlar; kişisel, ikili, grup, daha geniş sistemlerdir. Yaşam döngüsü işlevsel olduğunda, akıcıdır, çevre ile temas o anki ihtiyacın giderilmesine hizmet eder, kişi hür iradesini kullanarak seçimleri doğrultusunda hareket eder, döngü tamamlanır. Yaşam döngüsü işlevselliğini yitirdiğinde, tıkanmışlık vardır, kişi hür iradesini kullanarak seçim yapamaz, davranışları alışkanlık şeklinde geçmişteki ihtiyaçları tatmin etmeye yöneliktir, döngü tamamlanamaz. YAŞAM DÖNGÜSÜ Yaşam döngüsü, insan olgusunu anlatan bir süreçtir. Yaşam döngüsü birçok düzeyde görülebilir. Bunlar; kişisel, ikili, grup, daha geniş sistemlerdir. Yaşam döngüsü işlevsel olduğunda, akıcıdır, çevre ile temas o anki ihtiyacın giderilmesine hizmet eder, kişi hür iradesini kullanarak seçimleri doğrultusunda hareket eder, döngü tamamlanır. Yaşam döngüsü işlevselliğini yitirdiğinde, tıkanmışlık vardır, kişi hür iradesini kullanarak seçim yapamaz, davranışları alışkanlık şeklinde geçmişteki ihtiyaçları tatmin etmeye yöneliktir, döngü tamamlanamaz. Sezgi → Farkındalık → Güdü → Hareket → Temas → Geri Çekilme Yaşam döngüsü ne işe yarar? İşlevi nedir? Yaşam döngüsü süreci tanımlar, iletişimi kolaylaştırır ve değerlendirmede kullanılır. Yaşam döngüsü değerlendirmede kullanıldığında, önce takılmışlığın döngü üzerinde nerede olduğu belirlenir. Takılmışlık, aslında geçmişte yaratıcı ve işlevsel olan ancak artık işlevselliğini yitirmiş olan “çözüm”dür. Kişinin şimdiki ihtiyacını tatmine yardım etmemektedir. Yaşam döngüsü, işlevselliğin yitirildiği, tıkanmışlık yaşanan durumlarda, tıkanmışlığın teşhis edilerek, kişinin buna ilişkin farkındalığın arttırılması ve işlevsel hale dönüştürülmesine hizmet eder ( Scherler, 2004 ).
|
|||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
|||||
|
|
