2007'den Bugüne 75,561 Tavsiye, 24,796 Uzman ve 17,006 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Eğitim - Seminer - Konuşma
■ Uzmanlık alanınızda çeşitli platformlarda konuşma yapıyor ya da eğitim mi veriyorsunuz?

■ İlgi duyduğunuz konu ile ilgili konuşmacı ya da eğitmen arayışında mısınız?

■ O zaman Makronot Ailesi’ne hoş geldiniz!..
.
Aşılama - İnseminasyon
MAKALE #7610 © Yazan Op.Dr.Kutlugül YÜKSEL | Yayın Ekim 2011 | 4,227 Okuyucu
AŞILAMAİNTRAUTERİN İNSEMİNASYON(ARTİFİSYEL İNSEMİNASYON)

Aşılama nedir?

Aşılama, doğal yolla gebe kalamayan çiftlerde, partnerden (ülkemizde kocasından) alınan spermlerin labaratuvarda özel solüsyonlar ile yıkandıktan sonra servikse ya da rahim içine kateter yardımıyla verilmesi anlamına gelir.
Aşılama, artificial insemination, suni döllenme, intrauterin inseminasyon (İUİ), intraservikal inseminasyon (İCİ) gibi çeşitli terimlerle ifade edilir.Bu makalede intrauterin inseminasyondan ayrıntılı bir şekilde bahsettikten sonra makalenin sonunda intraservikal inseminasyondan da kısaca bahsedilecektir.

Aşılama Yapılabilmesi İçin Şartlar Nelerdir?

-Tüplerin açık olması ve tüplerde herhangi bir patolojik durumun olmaması,
-Uygun sayıda hareketli canlı sperm olması,
-Yumurtalıklarda doğal yolla aktif-çatlamış ya da ilaçlarla çatlatılmış follikül olması,
-Rahim içi endometrium tabakasının uygun kalınlıkta olması (en az 6 mm ya da daha kalın olması).
Aşılamadan önce aşılama yapılacak kadınların ilaçlı rahim filmi (HSG) ile tüplerin açık olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bazı çiftler bu HSG işleminden sonra doğal yolla gebe kalabilir.
Adetin 3. günü bakılan FSH yüksek çıkan genç kadınlarda başarı şansı oldukça düşüktür. Bu durumda over rezervlerinin değerlendirilmesi gerekir.

Kimler Aşılama İçin Uygundur?

Aşılama, çocuk sahibi olmak isteyen her infertil kadına uygulanacak bir metot değildir. Rahmi olmayan, rahim iç duvarı kalınlaşmayan (endometrial adezyon), tüpleri tıkalı olan, şiddetli erkek faktörü olup eşinin sperm sayısı çok düşük ya da hiç spermi olmayan, yumurtlaması olmayan (menopozda), şiddetli endometriozisi olan çiftler bu yöntemden faydalanamaz.
Poliksitik over (PCOS) olan kadınlar spontan gebe kalamadıkları takdirde ilaçlar ile yumurta sağlanması ve aşılama yapılması gerekir. Aşılama gerektiren faktörler kısaca sıralanacak olursa;
-Male faktör (erkek faktörü): Sperm sayı ve hareket yüzdesi düşüklüğü.
-Ovulatuar faktör:Yumurtlama olmaması.
-Açıklanamayan infertilite
-Servikal faktör: Servikal mukus kalitesinin bozuk olduğu ya da hiç olmadığı durumlar
-İmmünolojik faktör: Sperme karşı antikor varlığında (antisperm antikor mevcudiyetinde).
-Serviksin yapısal bozuklukları
-Çikolata kisti (endometriazis) varlığında
-Vaginismus, ereksiyon problemleri gibi çeşitli cinsel işlev bozukluklarında aşılama yapılmalıdır.
Aşılama 41 yaşın altındaki kadınlarda etkili olabilir.
İmmünolojik faktör nedeniyle infertil olduğu düşünülen bazı kadınların servikal mukusunda bulunan bir takım antikorlar (anti-sperm antikor) spermlerin rahim içine ulaşmasına engel olabilir.

Aşılama işlemi ile spermler direk olarak rahim içine verildiği için bu engel (servikal faktör) aşılmış olur;böylece spermlerin gidiş yolu kısalır ve bu yolla tüplere daha kolay ulaşılacağı için gebelik şansı daha fazla artırılmış olur.

Sperm Yıkama İşlemi Nasıl Gerçekleştirilir?

Sperm yıkama işleminde, 2-3 günlük cinsel perhiz yapıldıktan sonra semen örneği mastürbasyon yoluyla alınır. Yıkama işleminde spermler özel bir işlemden geçirildiği zaman, spermler semenin diğer komponentlerinde ayrılır. Aşırı hızlı hareketli ve sağlıklı olan spermler seçilir. Aşılama için yıkamadan sonra en az bir milyon hareketli sperm olmalıdır. Sperm yıkama işlemi 30-60 dakika sürer. Yıkanmış ve seçilmiş olan spermler özel tüpler içinde ve belirli bir ısıda tutan termoslar aracılığıyla İUİ yapacak olan doktora ulaştırılır.

Aşılama İşlemi Nasıl Gerçekleştirilir?

-Aşılama işleminde önce infertil çiftlerin bilgilendirilmiş yazılı onayı alınmalıdır.
- Aşıla yapılacak infertil kadın jinekolojik masaya alınır.
-Vaginal spekulum takılır.
-Vagina ve servix serum fizyoloji ile temizlenir.
-Özel işlemden geçirilmiş ve sıcaklığı ayarlı termos içinde labaratuvardan gönderilmiş olan spermler özel bir kateter ve enjektör yardımıyla tüpten alındıktan ve içinde bulunan hava çıkartıldıktan sonra, bu kateter rahim ağzı servikal kanalından nazikçe, zorlamadan geçirilir ve uterin kaviteye girilir, enjektör yardımıyla yavaş yavaş spermler enjekte edilir. Bu işlem sırasında kateterin ucu mümkünse rahim duvarına dokundurulmamalıdır; eğer dokundurulacak olursa uterin kontraksiyonlar ortaya çıkar ve spermlerin çoğu servikal kanaldan dışarı çıkar.
-Kateter ve spekulum çıkartılır.
-Aşılama yapılan kadın 30-40 dakika sırtüstü yatırılır.
Bu işlem sırasında herhangi bir ağrı olmaz. Aşılama işleminden sonra rahim içini destekleyen ve gebelik olması halinde düşük olayını engelleyen çeşitli hormon tedavileri önerilir.
Aşılama işleminden sonra istirahate devam etmek sonucu değiştirmez. Günlük rutin aktivitelere dönebilir. Cinsel ilişkiye bir- iki gün sonra izin verilir.
Aşılama işleminden ortalama 10-12 gün sonra bir gebelik olup olmadığı kanda Beta HCG testi ile anlaşılabilir.

Aşılamanın Başarı Şansı Nedir?

Aşılamanın başarı şansı ortalama %10-%20 olmakla birlikte bu şans, infertilite nedenine ve kullanılan ilaçlara bağlı olarak oldukça değişkenlik gösterir.
Başarı oranı Klomifen sitrat + aşılama ile üç siklusa kadar tedavide her ay içi gebe kalma oranı %10
FSH (Gonodotropinler: Goral F, Puregon v.s.) + aşılama ile üç siklusa kadar gebe kalma olasılığı her ay için %15
Otuzbeş yaşın üstünde başarı oranı düşer. 40 yaşın üstünde ise bu şans çok düşük olur. Bazı durumlarda kadınların ilaçsız doğal olarak meydana gelen yumurtlamalardan sonra da aşılama yapılabilir. Fakat ilaçlar ile stimüle edilen yumurtlamadan sonra yapılan aşılamada gebelik şansı daha yüksektir.
Kırk yaşın üstünde ve ovulatuar rezervi düşük olan infertil kadınlara direk IVF düşünülmelidir.
İUİ, intraservikal inseminasyondan (İCİ) daha etkilidir.
Unutulmamalıdır ki aşılama doğru zamanda ve en uygun teknikle tüm faktörler göz önüne alınarak özenle yapılırsa gebelik şansı o kadar fazla olur.

Aşılamada Zamanlama Niçin Önemlidir?

Aşılama ovulasyondan hemen önce ya da ovulasyon zamanı yapılmalıdır. Çünkü spermler beş güne kadar yaşadığı halde yumurtlamadan sonra ovum ancak 12-24 saat fertilize kalabilir.

Kadınlarda Aşılama Riskleri Nelerdir?

Aşılama sırasında riskler oldukça nadirdir.Buna rağmen semen örneğinden ya da işlem sırasında steril kateterin vagina ve servikal alana dokunmasından ileri gelen bakteriel kontaminasyonda uterus ve tüplere enfeksiyon yayılabilir. Serviksin işlemden önce dikkatli temizliği ve işlemi yapan hekimin tekniği kullanmakta titizliği oldukça önemlidir.

Aşılama Kaç Seans Yapılmalıdır?

Yumurtlaması olan kadınlarda maximum üç ay İUİ yapılması makul bir süredir. Aşılama 5-6 seans yapılabilir. Daha değişik ilaçlar deneyerek bu sayı artırılabilir. Fakat uygulamada genellikle üç seans aşılamadan sonra gebelik gerçekleşmezse tüp bebek önerilmektedir.

İntraservikal İnseminasyon Nedir ve Nasıl Yapılır?

İntraservikal inseminasyon, aşılamanın en kolay şeklidir. Bu işlem intravajinal inseminasyon olarak da bilinir. İğnesiz bir enjektör yardımıyla spermler servikse enjekte edilir. Tıpkı doğal ilişkide olduğu gibi serviksin üstüne enjekte edilerek spermler bırakılır. Bu yolla sperm serviksi daha kolay geçerek tüplere ulaşır. Yumurtlama gerçekleştiği taktirde verilen sperm tüplerde ovum ile birleşirse bir gebelik olabilir. Bu yol inseminasyonun en basit yoludur, spermler yıkanmadan doğal hali ile de verilebilir. Özellikle cinsel işlev bozukluğu olan çiftlerde kullanılan en pratik, en popüler yoldur. Bunda da aşılama zamanı oldukça önemli olup, intraservikal inseminasyon doğal siklusta olduğu gibi yumurtlamadan sonra 12 saat içinde yapılmalıdır.

Ovulasyon zamanı bazal vücut ısısı ölçümü ile de anlaşılabilir. Ovulasyon zamanına yakın vücut ısısında bir düşme ve ovulasyon zamanında hızlı yükselme olur. Ayrıca vaginal mukusun rengi ve kıvamı da dikkatle gözlenmelidir. Yumurtlama zamanı vaginal akıntı yumurta beyazı renginde olur ve viskozitesi azalarak uzar. Bu sırada parmakla dokunmakla serviksin yumuşadığı hissedilir. İşte intraservikal inseminasyon işlemi bir profesyonel olmaksızın tam ovulasyon zamanında evde bile yapılabilir.

Op. Dr. Kutlugül Yüksel

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Aşılama - İnseminasyon" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Op.Dr.Kutlugül YÜKSEL'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Op.Dr.Kutlugül YÜKSEL'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Kutlugül YÜKSEL Fotoğraf
Op.Dr.Kutlugül YÜKSEL
Ankara
Doktor "Kadın Hastalıkları ve Doğum - Jinekoloji"
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi27 kez tavsiye edildiİş Adresi KayıtlıTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Eğitim - Seminer - Konuşma
■ Uzmanlık alanınızda çeşitli platformlarda konuşma yapıyor ya da eğitim mi veriyorsunuz?

■ İlgi duyduğunuz konu ile ilgili konuşmacı ya da eğitmen arayışında mısınız?

■ O zaman Makronot Ailesi’ne hoş geldiniz!..
.
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Op.Dr.Kutlugül YÜKSEL'in Makaleleri
► Aşılama Yöntemi Nedir? Prof.Dr.Ercan Mustafa AYGEN
► Genital Siğil ve Aşılama Dr.Nuray ATACAN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,006 uzman makalesi arasında 'Aşılama - İnseminasyon' başlığıyla benzeşen toplam 17 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


11:51
Top