2007'den Bugüne 76,197 Tavsiye, 24,874 Uzman ve 17,101 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Bilişsel - Davranışçı Terapi Yaklaşımı
MAKALE #8282 © Yazan Psk.İlkten ÇETİN | Yayın Şubat 2012 | 3,557 Okuyucu
BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI TERAPİ YAKLAŞIMI

Bilişsel–Davranışçı Terapi, sorun çözmeye yönelik, kısa süreli, ekonomik bir terapi yaklaşımıdır. Tedavide ana hedef kişinin psikopatoloji geliştirmesine neden olan düşünce biçimini ve davranışlarını değiştirmektir.

Depresyonun tedavisi için geliştirilen, kısa süreli, şimdi-burada yönelimli, yapılandırılmış bu psikoterapi yaklaşımında, danışanın terapiste başvurduğu sıralarda yaşamakta olduğu problemleri üzerinde durulup, işlevsel olmayan düşünce ve davranışları değiştirilmeye çalışılır. Tüm psikolojik bozuklukların altında yatan ortak mekanizmanın, kişinin ruhsal durumunu ve davranışlarını etkileyen çarpıtılmış ya da işlevsel olmayan düşüncelerinin olduğu varsayılır. Bu düşüncelerin gerçekçi bir şekilde yeniden değerlendirilip, değiştirilmesi, duygularda ve davranışlarda düzelmelere (iyileşmelere) yol açar. Daha kalıcı düzelmeler ise, danışanın işlevsel olmayan temel inançlarının değiştirilebilmesine bağlıdır.

Bilişsel-davranışçı psikoterapiler bilgi işleme modeline dayanır. Bu terapilerde psikolojik sorunlarda bilişsel işlevler üzerinde durulur. Bilişsel işlevle kastedilen şey klinik anlamda kişinin kendisi, çevresi, yaşantıları ve geleceğiyle ilgili algıları, anlamlandırılmaları, yorumları, düşünceleri ve değerlendirmeleridir. Başka bir deyişle, olayların kendisinden çok algılanma ve yorumlanma tarzına önem verir. Bu bağlamda, duygularımızın ve davranışlarımızın gerçekçi nedenleri, çevremizde oluşan olaylarla ilgili “ürettiğimiz” düşüncelerimiz ve yorumlarımızdır. Davranış ve duygularımızın nedenleri düşünce dünyamızın içinde yatmaktadır; davranış ve duygularımızın değişebilmesi, düşüncelerin (bakış açısının) değişiminden geçmektedir.

Değerlendirme aşamasında danışan, “Bilişsel-Davranışçı yaklaşımın” büyük ölçüde bir kendine yardım yaklaşımı olduğu ve terapistin ona sadece şu andaki problemleri değil, gelecekteki benzer problemlerinin üstesinden gelmesini sağlayacak becerileri geliştirmesinde yardımcı olmayı amaçladığı konusunda bilgilendirilir. Bu beceriler çarpık düşünceleri saptamak, inançlarını değiştirmek, çevreyle yeni ilişkiler kurmak ve davranış değişikliğidir.

Tedavide danışan kişi ile terapist çeşitli sorunları belirlemek ve anlamak için, iyileşmeyi hedef alan bir işbirliği içinde düşünce, duygu ve davranışlar arasındaki ilişkiler konusunda çalışırlar.

Terapist ve danışanın birlikte çalışarak saptadığı hedeflere ulaşmak ve değişim yaratabilmek için seanslar sırasında öğrenilenler seanslar arasında uygulamaya geçirilir. Seans içinde öğrenilen bilginin beceriye dönüştürülebilmesi için uygulamada “Ev ödevleri” ya da “Egzersizler” den yararlanılır.

Bilişsel-davranışçı kurama göre, bilişsel yapı üç ana katmandan oluşur. En yüzeyde bireyin gündelik zihinsel akışı içinde yer alan ve daha çok duygusal sıkıntı anlarına eşlik eden ortama, duruma özgü bilişler olan “otomatik düşünceler” bulunur. Bunlar kendiliğinden ortaya çıkarlar, çoğunlukla fark edilmezler, sadece eşlik eden duygu fark edilir.

Otomatik düşüncelerden daha derinde bunların oluşmasına zemin hazırlayan “ara inançlar, tutumlar ve sayıltılar” yer alır. Bunlar kişinin dile getirmemekle birlikte inanmakta olduğu inançları, kuralları ve sayıltılarıdır. Söze dökülmeseler bile davranışın soyut düzenleyicileridir.

İşlevsel olmayan sayıltılar ve kurallar en derinde yer alan “temel inançlar” ın anlaşılmasına olanak tanır. Temel inançlar, bireyin kişisel ve çevresel bilgiyi nasıl düzenleyeceğini belirleyen bireyin kendisi, diğerleri ve dünyayla ilgili temel varsayımlarını içeren geçmiş yaşantı ve deneyimler sonucunda oluşmuş bilişsel yapılardır.
Terapi sürecinde, kişinin otomatik düşüncelerini, ara inançlarını ve temel inançlarını saptamayı ve geçerliliklerini ve/veya faydalarını incelemeyi öğrenebilmesi hedeflenir.
Bilişsel-davranışçı terapiler, günümüzde tüm dünyada pek çok soruna yönelik olarak tek başına ya da destekleyici terapi olarak değişik eğitim, gelir ve kültür düzeyinde olan kişilerde etkili olabilmektedir. Anaokulundan başlayarak, yaşlılara kadar her yaştan kişiyle uygulanabilmektedir. Bilişsel-davranışçı terapilerin uygulama alanları arasında;

Depresyon,
Obsesif-kompulsif bozukluk,
Panik bozukluk,
Trauma sonrası stres bozukluğu,
Yaygın anksiyete bozukluğu,
Özgül fobiler,
Agorafobi,
Sosyal fobi,
Hipokondriasis,
Beden dismorfik bozukluğu,
Somatizasyon bozukluğu,
Ağrı bozuklukları,
Cinsel işlev bozuklukları,
Cinsel kimlik bozuklukları,
Evlilik sorunları,
Yeme bozuklukları,
Uyku bozuklukları,
Uyum bozuklukları,
Dürtü kontrol bozuklukları,
Kişilik bozuklukları,
Alkol-sigara ve madde kullanım bozuklukları,
Şizofreni,
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu,
Enürezis, gibi çocukluk/ergenlik çağında görülen bozukluklar sayılabilir.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Bilişsel - Davranışçı Terapi Yaklaşımı" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.İlkten ÇETİN'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.İlkten ÇETİN'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.İlkten ÇETİN'in Makaleleri
► Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımı Psk.Dnş.Doğancan GÖKÇE
► Bilişsel Davranışçı Terapi Psk.Dnş.İnci AYDIN
► Bilişsel Davranışçı Terapi Ne İşe Yarar? Uzm.Psk.Romina KUYUMCUOĞLU
► Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir? Uzm.Psk.Tamer Numan DUMAN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,101 uzman makalesi arasında 'Bilişsel - Davranışçı Terapi Yaklaşımı' başlığıyla benzeşen toplam 24 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Kendini Açma Haziran 2013
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


12:38
Top