2007'den Bugüne 83,077 Tavsiye, 26,198 Uzman ve 18,430 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
.
Tik Bozuklukları ve Tedavisi
MAKALE #11242 © Yazan Psk.Zümrüt GEDİK | Yayın Ağustos 2013 | 21,754 Okuyucu
Ahmet bir sınavın ortasındaydı ve dikkatlerin kendi üzerine çekilmesini istemiyordu, ama ters bir şey olacağını hissediyordu. Bu şeyi kontrol etmeye çalışıyordu ama maalesef çabası boşunaydı, çünkü sınav stresi onu iyiden iyiye etkilemeye başlamıştı. Tikini geride tutmaya çalıştıkça onun içinde büyüdüğünü hissedebiliyordu. Sonunda tek seçeneği tiki serbest bırakmak oldu: Ahmet'in omuzları hafifçe sıçradı. Çok şükür o anda sınıftaki kimse bu durumu fark etmedi.

Ahmet'in yaşadığı yukarıdaki durumu geçici tik bozukluğu olarak adlandırıyoruz. Geçici tik bozukluğu, 18 yaşın altındaki çocuk ve ergenlerin yaklaşık %25'ini etkileyen bir olgudur. Geçici tikler yaklaşık 3 ay boyunca devam eder. Bir insanın bazen tek bir tiki olur, bu tik bir süre devam edip sonra kendiliğinden kaybolabilir. Ancak bazen buna başka bir tik daha eklenebilir.

Tikler erkek çocuklarda daha sık olarak görülür. Bunun nedeni henüz tespit edilememiştir ancak bu alanda yapılan araştırmalar, erkek çocukların kız çocuklardan birkaç kat daha sık olarak tik bozuklukları sergilediklerini ortaya koymuş bulunmaktadır.

Tikler, kontrol edilmesi oldukça zor olan ani ve tekrarlayıcı hareketler veya sesler şeklinde ortaya çıkar. Hareket formundaki tiklere motor tikler, ses çıkarma formunda olanlara ise vokal tikler adı verilir. Tikler basit veya karmaşık olabilirler. Basit motor tikler, tek bir kas grubunu etkilerken, karmaşık tiklerde işin içine birden çok kas grubu dahil olur. Öte yandan, karmaşık vokal tiklerde anlamlı sesler (mesela bir kelime) çıkarılır. Tik bozukluklarına çocuklarda Dikkat Eksikliği/Hiperaktivite Bozukluğu eşlik edebilmektedir. Yetişkin tik bozuklukları ise anksiyete bozuklukları özellikle de obsesif kompulsif bozukluk ile birlikte görülebilmektedir.

Omuz silkme, en yaygın görülen basit motor tikler arasındadır. Diğer basit motor tikler aşağıda sıralanmıştır:
  • Burun kırıştırma
  • Baş sallama
  • Göz kırpma
  • Dudak kemirme
  • Yüzü buruşturma
  • Tekrarlayıcı dokunma hareketleri
  • Tekmeleme
  • Sıçrama

Yaygın biçimde görülen vokal tikler aşağıdadır:
  • Öksürme
  • Boğaz temizleme
  • Homurdanma
  • Burun çekme
  • Tıslama
Tiklerin tedavisi, bozukluğun şiddetine ve yaşanma sıklığına göre değişkenlik gösterir. Bazı vakalarda varolan tikler kendi kendine geçebilmektedir. Diğer durumlarda, ilaç tedavisi ve davranışçı terapi önerilmektedir. Tiklerin tedavisinde ve nöropsikiyatrik bir bozukluk olan Tourette sendromunda ruh sağlığı hekimleri tarafından ilaç tedavisi de uygulanabilmektedir.Davranışçı terapi, kişinin davranış örüntülerini değiştirmek için tasarlanmış bir psikoterapi türüdür. Tik tedavisinde başvurulan davranışçı terapi, kişinin tikleri üzerinde kontrol sahibi olmasına ve tiklerin ortaya çıkış sıklığını azaltmasına yardımcı olur. Tiklere yönelik davranışçı terapide en yaygın kullanılan yönteme "alışkanlığı tersine çevirme" adı verilmektedir. Alışkanlığı tersine çevirme yönteminin hedefleri aşağıdadır:
  • Kişiye yaşadığı rahatsızlık ve tedavisi hakkında psikoeğitim sunmak,
  • Tiklerin hangi zamanlarda ortaya çıktığının farkına varılması ve kişinin tikin ortaya çıkışından önce yaşadığı zorlama hislerinin belirlenmesi,
  • Tik öncesi hissedilen zorlamaya farklı şekillerde tepki vermeyi öğrenmek – örneğin, kişinin omuz silkme tiki varsa, bu kişiye tik öncesi zorlanma duygusunu hissettiğinde, bu duygu yok olana kadar kollarını uzatma ve germeyi öğrenmesi.

Tiklere yönelik davranışçı terapide kullanılan bir diğer yöntem ise maruz bırakma ve tepki önleme olarak adlandırılır. Yapılan araştırmalar, tik bozukluğu olan kişilerin çoğunluğunun hem alışkanlığı tersine çevirme, hem de maruz bırakma ve tepki önleme yöntemlerinden faydalandığını ortaya koymuştur. Bu yöntemlerin öğrenilmesi ve kullanımında davranışçı terapi alanında yetkin klinik psikologlardan yardım alınabilir.

Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Tik Bozuklukları ve Tedavisi" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Zümrüt GEDİK'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Zümrüt GEDİK'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     7 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
.
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Zümrüt GEDİK'in Makaleleri
► Duygudurum Bozuklukları ve Tedavisi ÇOK OKUNUYOR Psk.Nur GEZEK
► Konuşma Bozuklukları Tedavisi ÇOK OKUNUYOR Uzm.Psk.Asım EREN
► Yaygın Kaygı Bozuklukları ve Tedavisi Uzm.Psk.Melis TUNCAY NEÇARE
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,430 uzman makalesi arasında 'Tik Bozuklukları ve Tedavisi' başlığıyla benzeşen toplam 36 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Grup Psikoterapisi Haziran 2013
► Sosyal Fobi Haziran 2013
► Öfke Kontrolü Kasım 2012
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


11:37
Top