2007'den Bugüne 87,593 Tavsiye, 27,122 Uzman ve 19,365 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Çocuklarla Cinselliği Konuşmak
MAKALE #13397 © Yazan Psk.Başak TANRIVERDİ | Yayın Ekim 2014 | 2,882 Okuyucu
Çocuklara cinselliği anlatmak anne babaların en büyük problemi haline gelmiştir. Çoğu anne baba çocukların cinsellikle ilgili sordukları sorular karşısında tedirgin olur. Çocuk bu tedirginliği hissettiğinde cinsellik konuşmanın ayıp olduğunu düşünür ama merakı geçmez. Cinselliği dış kaynaklardan öğrenmeye başlar. Çocuğun cevapları başka yerde araması anne babası ile olan ilişkisini zedeler, yanlış bilgi öğrenmesine sebep olur ve yaptığı arayışın yanlış olduğunu sanması ve cinsellik hakkında ki şemaları iler ki yaşlardaki partner seçimini ve cinsel hayatını etkiler. Ailelerin çocuklarına verdikleri sağlıklı bilgiler çocuğun normal ve iyi hissetmesini sağlar. İhtiyaçları karşılanamamış çocuklar ise utanç ve suçluluk duygusunu içinde barındırır.

Anne babaların en zorlandıkları konu cinselliği nasıl açıklayacaklarını bilememeleridir. Sorular karşısında hazırlıksız yakalanırlar ve kaygı hissederler. Bu kaygı çocuğa da geçer. Kuşkusuz ki yetişkinlerin de cinsel bilgisi az olabilir, yanlış anlatacağıma hiç anlatmayayım diye çocuklarının sorularını geçiştirirler. Bazı yetişkinler ise çocuğun yaş grubuna uygun olarak nasıl anlatacağı hakkında endişelenirler. Sorun şu ki eğer çocuklarınızın sorularını sağlıklı biçimde yanıtlamazsanız ergenliğe girdiklerinde onlar size cinselliği anlatacak hale gelebilir. Çünkü bu merak ve çocuğun önce kendi bedeninin sonra karşı cinsi tanıması doğal ve yaşanması gereken bir süreçtir.
Çocuklarla cinsellik konuşmanın sınır ve kuralları:

En önemli kural çocuğun yaş grubuna, sorduğu zaman ve sorduğu soru kadar cevap vermektir. Çocuk kendi yaşına özgü soru sorar sorduğu sorudan fazlasını açıklarsanız henüz hazır olmadığı bir konuyu açıklamış ve kafa karıştırmış olursunuz.

İleriki yaşlarında çocuğunuzun sağlıklı bir cinsel hayatı ve partner ilişkisi olsun istiyorsanız cinselliğin sadece beden ile ilgili olmadığını; sevgi, saygı ve birlikteliği de beraberinde getirdiğini anlatmalısınız. Anne baba olarak çocuğunuzun yanında karşı cins ile ilgili eleştiri yapmamaya çalışın (kızın etiğine bak namussuz, kadın değil mi araba kullanmasından belli, erkek işte çalışsın para getirsin). Bu çocuğun kendi cinsiyetinden utanmasına ve karşı cinsiyet içinde önyargı geliştirmesine sebep olur.

Çocuğunuza dokunma türlerini öğretin: Çocuğunuz dokunma türlerini öğrenmeli; anne babaya nasıl sarılırım, partnere nasıl sarılırım, hangi tür sarılmaları taciz olarak anlamalıyım gibi. 4-5 yaşındaki çocuğunu dudağından öpen anne babalara sık rastlarız. Çocuk sevgiyi dudaktan öpmek olarak algıladığında doğabilecek sonuçları konuşalım: 1. Arkadaşlarını da dudağından öpeceği için muhtemelen okulda sorunlar yaşayacaksınız. 2. Her hangi bir yabancıdan ya da aileden birisinden (oranlar sandığınızdan fazla) taciz görmesi durumunda bunu sevgi olarak düşünecek ve göz yumacaktır. 3. Hem cinsi bir ebeveyn dudağından öpüyorsa kendi cinsiyetimle de öpüşmek normal gibi bir tavır sergilemesine sebep olunacaktır ve çok büyük problemleri beraberinde getirecektir. Çocuğunuzu korkutmadan uyarın, aileden birini, arkadaşları, öğretmeni ve ya tanımadığı biri çocuğunuzun vücuduna dokunduğunda bunu bilmeniz gerektiğini anlatın. Bu konuda baskıyı çok tutarsanız çocuk sizin dokunmalarınızı bile yanlış anlayacak hale gelebilir.
Çocuğunuzun sorularını tam anlayın: Çocuğunuz anne ben nasıl oldum diye sorduğunda,nasıl oldum derken dünyaya mı nasıl geldin yoksa nasıl mı oluştun diye sormanızda yarar var. Böylelikle merak ettiğinden fazlasını vermiş olmazsınız.
Çocuğunuza mahremiyeti anlatın: Çocuğunuza mahremiyeti anlatırken insanların özel zamana ihtiyacı olduklarını o yüzden odanıza kapıyı vurmadan girmemesi gerektiğini anlatın. Aynı şekilde sizde onun odasına kapıyı vurarak girin.

Vücudunu tanımaya başlarken; bu burnun bu gözün dediğiniz gibi. Bu senin penisin buda vajinan demeyi öğretin. Bu kelimeler size profesyonel gelebilir. Fakat pipi kuku gibi komik kelimeleri kullanmak çocuğun gerçek kelimeleri kullanmasını zorlaştırır ve onları söylerken kendini suçlu hissettirir. Bir çok yetişkin bile vajina ve penis kelimelerini kullanmayı tercih etmez oysa ki anatomik karşılığı bu kelimelerdir. Çocuklarınız vücudundan utanmasın.

Ergenlik dönemine yaklaşırken; çocuğunuzu cinsel hastalıklar hakkında mutlaka bilgilendirmelisiniz. Gerekirse sizlerde dış kaynaklarda tarama yapın. Böylece çocuğunuzu AİDS ya da istenmeyen gebeliklerden korumuş olursunuz.
Dönemlerine göre cinsellik anlatmak

1. Okul öncesi dönem: Çocuklar 3 yaşına geldiklerinde kız/erkek farklarını anlamaya başlarlar. Dolayısı ile soru sorma dönemleri başlamış olur. 8 yaşına gelene kadar çok detaylı açıklamalar yapmayın. Okul öncesi dönemde çocuklarınıza cinselliği şu şekilde anlatabilirsiniz: Kendi bedenini tanımak, karşı cinsi tanımak, sınırları anlatmak, karşı cinsle farklılıklarını anlatmak. Çocuklar anne ben dünyaya nasıl geldim ya da kardeşim senin karnına nasıl girdi soruları ile varlıklarına ilişkin bir açıklama beklerler. Cevap şu şekilde olabilir: Kadınların vücudunda yumurtalar erkeklerin vücudun da tohum hücreleri (spermler) vardır. Yumurta ve spermler bir araya geldiklerinde bebek oluşmaya başlar. Çocuklar kendi cinsel organı ile bir arkadaşının cinsel organının neden aynı olmadığını sorabilir. Cevap şu şekilde olabilir: Kızların ve erkeklerin cinsel organlarının farklı olması büyüdüklerinde anne baba olmaları içindir. Tıpkı annen ile baban gibi. Bu durum birbirinizden farklı olduğunuzu göstermez iki cinsiyette değerlidir. Hayvanlar aleminden örnek verip onlarında dişisi ve erkeğinin olduğunu böylece bebek yapabildiklerini anlatabilirsiniz.

Bu dönem doktorculuk, evcilik hemşirecilik gibi oyunlar sık oynanır. Oyunların amacı kendi bedenini ve karşı cinsi tanımak istemeleridir. Buradaki cinsellikten kastımız yetişkin cinselliğiyle aynı değildir. Çocuk bu oyunlarla cinsiyet rollerini de pekiştirir.
Çocuğunuz 2 yaşına geldiğinden itibaren ona banyo yaptırırken kendinizin çıplak olmamasına dikkat ediniz. Çünkü benim bedenim bana özel mesajını vermiş ve tacizlerden de korumuş olursunuz.

Masturbasyon: Okul öncesi dönem mastürbasyonları anne babaları çok korkutan bir durum haline gelmiştir. Kısaca değinmek gerekirse mastürbasyon çocukların kendini keşfetmek için kullandığı bir araçtır. Bebeklik döneminden başlayan mastürbasyonlar vardır. Bebeğin altı açıldığı sıraca bebek burada ki hazzı fark edebilir ve sürtünmelere başlar. Annelerin bebeklerin poposunu yukardan aşağı silmeleri haz duygularını uyarır, silinme işlemi tek yönden olmalıdır. Kaşıntı ve tahriş sonrasında çocuk rahatsız olup cinsel bölgesine dokunmaya başlar ve burada da hazzı keyfetmiş olur. Masturbasyon yapan çocuklarda anne babanın veya uzmanın üzerinde durması gereken bir diğer konusu da taciz olup olmadığıdır. Çocuk mastürbasyon davranışını her hangi bir tacizden sonra mı öğrenmiş irdelenmesi gerekir. Duygusal sebeplere gelince çocuğun kendisini yoksun hissettiği durumlar, az ilgi, meme eksikliği, kardeş doğumu aile içi sorunlardır. Çocuğunuzun mastürbasyon davranışı varsa sakinliğinizi koruyarak bir uzmana başvurmanız gerekir.

2. Okul dönemi cinselliği: 7-11 yaşı kapsayan bu dönemde arkadaşlık ilişkileri, sosyal yaşam ön plandadır. Çocuk için arkadaşları ve öğretmeni önemli hale gelir. Cinsiyet ayrımcılığının belirgin olduğu dönemlerdir. Çocuklar kendi cinslerinden arkadaş edinirler, karşı cinse karşı aşağılayıcı, dalga geçici bir tutum sergilerler. Karma oyunları birbirlerini kızdırmaya dayanır. Bu yaşlarda cinsel terimler sık kullanılır. Çocuklar arkadaşlarına ne bildiklerini göstermek isterler ve paylaşımda bulunurlar. Okul dönemi çağında çocuğu olan anne babalarda gizlilik sınırları hakkında çocukları ile konuşmalıdırlar. Bu dönem çocukları soyutlama yapabildiği için anne babanın vereceği cinsel eğitime hazırdırlar. Aksi taktirde arkadaşlarından öğrendikleri yanlış bilgileri öğrenirler. Çocuğunuzun anlattıklarını dinleyin, arkadaş ortamları hakkında paylaşımda bulunuyorlarsa konuşmalara tarafsız kalmayın onların dünyalarına girmeye çalışın. Çocuğunuzun ergenlik döneminde yaşayacakları değişimleri bu yaşlarda anlatmanızda yarar vardır. Böylece ergenliğe girdiklerinde karşılaştıkları değişimden korkmayacak ve sizinle paylaşacak çocuklar yetiştirmiş olursunuz.

3. Ergenlik dönemi cinselliği: 12- 21 yaş grubunu kapsayan bu dönemde çocuklarınıza temel bilgilerden çok sosyal ve davranışsal konularda destek olmalısınız. Çünkü bu dönemler cinselliği yavaş yavaş uygulamaya başladığı dönemlerdir. Çocuğunuzu kaygılandırmayacak derecede cinsellik sonrasında yaşayacağı ruhsal ve bedensel sıkıntılar, cinsel yolla bulaşan hastalıklardan veya hamile kalma yollarından konuşmanız gerekir. Bu dönemdeki çocuklar daha çok cinselliğin haz tarafı ile ilgilenir ve büyüklerin söylediklerini kulak arkasına atabilirler. Çocuğunuzu çok fazla kontrol altında gibi hissettirmeden arkadaş grubuyla ilgili bilgi edinebilirsiniz. Bu yaşlar alkol, içki, sigara ve uyuşturucuya başlama dönemleridir. Hayır demeyi öğretin; sevişmeden sonra daha fazla ileriye gitmektense dur demenin daha yararlı olacağını öğretin. Özellikle bekarete önem veren kız çocuklarında dur denilmese yaşayacağı travma ağır olacaktır. Kendi kültürel inançlarınız doğrusunda çocuğunuzu bilgilendirmek sizin hakkınız ama bunu katı bir şekilde aktarmayın, sadece fikrinizi ve neden buna inandığınızı anlatın. Size flörtünden bahsediyorsa sakın duygularını hor görmeyin. Bu yaştakilere yasakları kırmak macera gibi gelir. Sizin çocuğunuzu sınırlandırmanız onu flörtünden ayırmak yerine sizde uzaklaştırıp, o kişiye yaklaştırır. Cinsellik sadece beden değil duyguları da yansıtır. Çocuğunuza onu anladığınızı hissettirin.

Yapılması ve yapılmaması gereken bazı davranışları sıraladım. Unutmayınız önemli olan yaşanan sorunlar değil bu sorunları iletişimi iyi kullanarak çözebilmek… Böylece aileniz daha güçlenecektir. Saygı ve sevgilerimle.

Uzm. Psk. Başak Tanrıverdi

Not: Bu yazı Prof. Dr. Z. Bengi Semerci’nin Çocuklarımızla cinsellik hakkında nasıl konuşalım? adlı kitabından yararlanılarak yazılmıştır.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Çocuklarla Cinselliği Konuşmak" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Başak TANRIVERDİ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Başak TANRIVERDİ'nin izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Başak TANRIVERDİ'nin Makaleleri
► Cinselliği Konuşmak Dr.Psk.Dilek AKGÜL
► Çocuklarla Ölümü Konuşmak Psk.Nihan ARDA
► Cinsel Problemleri Konuşmak Psk.Burcu ATATÜR
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,365 uzman makalesi arasında 'Çocuklarla Cinselliği Konuşmak' başlığıyla benzeşen toplam 14 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


19:06
Top