Kedi Köpek Kemik Kırıklarında Ne Zaman Ameliyat Yapılmalı.
Kedi köpek kemik kırıklarında ne zaman ameliyat yapılmalı.
Kedi–köpek kemik kırıklarında ameliyat ne zaman yapılmalı.
ACİL AMELİYAT GEREKTİREN DURUMLAR:
Bu grupta beklemek ciddi kalıcı hasar demektir:
Açık kırık (kemik deriyi delmişse)
Nörovasküler hasar
(soğuk ekstremite, nabız yok, felç, şiddetli ağrı)
Omurga kırığı + nörolojik defisit
Eklem içi kırıklar (dirsek, diz, kalça)
Pelvis kırığı + idrar yapamama
Şiddetli deplasmanlı kırıklar
Yavru hayvanda büyüme plağı (fizis) kırığı
Zamanlama:
İdeal olarak ilk 12–48 saat
KISA SÜRE BEKLETİLEN KIRIKLAR:
Genel durumu stabilize etmek için bilinçli olarak beklenebilir:
Kapalı, yumuşak doku hasarı az olan kırıklar
Hayvanın şokta olması, akciğer kontüzyonu, iç kanama vb. eşlik eden durumlar
Aşırı ödem varsa (özellikle distal ekstremite)
Bekleme süresi:
Genelde 3–5 gün, nadiren 7 güne kadar
Ama:
2 haftayı geçen bekleme = kaynamayı bozma + zor cerrahi
Klinik pratikte altın cümle:
“Stabilize et – değerlendir – doğru zamanda opere et.”
OMURGA TRAVMALARI VE KIRIKLARINDA NE ZAMAN AMELİYAT YAPILMALI.
Omurga travma ve kırıkları veteriner ortopedinin en kritik acil konularından biridir. Burada karar “ameliyat mı, konservatif mi?” sorusundan önce nörolojik tabloya göre verilir.
Omurga travmalarında altın kural
Nörolojik durum = prognoz + tedavi seçimi
Röntgen kırığı gösterir ama kararı nörolojik muayene verir.
ACİL cerrahi endikasyonları
Aşağıdaki durumlarda beklemek kontrendikedir,BEKLETİLMEMELİ.
Derin ağrı duyusu kaybı
❌ Hızla ilerleyen paralizi
❌ Omurilik kompresyonu (BT / MR ile)
❌ Instabil vertebra kırığı veya luksasyon
❌ Disk + kırık birlikte
❌ Açık omurga yaralanması
❌ Servikal kırık + solunum riski
İdeal zaman:
İlk 12–24 saat
48 saatten sonra nörolojik geri dönüş ihtimali hızla düşer.
Kedi köpek kemik kırıkları.
Kırıklar, kemikteki kırılmalardır. Tekil olarak yani kemiğin bir kısmında görülebilir veya kemikte ya da birden fazla kemik çok kısımlı kırılmalar olabilir. Kırıkların düz(pürüzsüz), temiz yüzeylere olabildiği gibi kıymıklar ve kırık parçalarda bulunabilir. Kırıklar, ciddiyet açısından aşağıdakilere bağlı olarak değerlendirilir:
—Kırığın yeri.
—Temiz bir kırık olup olmadığı .(Küçük parçalar ya da kıymıklar bulunabilir.)
—Kırığın bir açıda veya düz olup olmadığı.
—Bir eklemin dahil olup olmadığı.
—Yavruların durumunda, kemiğin gelişim bölgelerinin etkilenip etkilenmediği.
—Kırık bölgesinin kapalı veya açık (kemiğin deriye saplanıp kalması) olup olmadığı.
Belirtileri:
—Şişme
—Şekilsizlik (uzvun bir kısmı anormal olarak konumlanmış gibi görünür.)
—Aksama (uzvun tüm kuvvetini vermeme.)
—Olası morarma (kılın altından görülmesi zor olabilen.)
—Kemiğin parçasının deriye saplanıp kalması.
İlk yardım:
1-Hayvanı mümkün olduğunca sessiz ve sakin tutun.
2-Eğer kemiğin bir parçası kırık bölgesinden dışarı çıkıyorsa:
— Bölgeyi su ile veya tuzlu su ile(1 litreye yakın ılık suya bir çay kaşığı tuz ekleyin.) yıkayın.
— Açık kırık bölgesini birkaç santim geçecek şekilde uzatarak, yaranın üzerine gevşek bir şekilde bir sargı yerleştirin. Tercihen yapışmayan pet (bandaj) ya da sargı bezi süngeri gibi steril sargı kullanın; veya temiz bir bez parçası kullanın.
—Sargıyı bant ile sarın. Açık bölgeyi birkaç santim geçecek şekilde bandı uzatın. Kemiklere zarar vermediğinizden veya sargıyı çok sıkı sarmadığınızda emin olun.
3-Hayvanı bir kutu ve taşıyıcı veya bir kafese taşıyamıyorsanız o halde hayvanı tamamen sabit tutun, kırık bölgeyi, kırık tahtası ile bağlamayı deneyebilirsiniz. Kırık tahtaları, daha fazla hasarı önlemek amacıyla kırığı hareketsiz tutmak için kullanılır. Ancak yanlış yerleştirilmiş bir kırık tahtası yarardan çok zarar getirebilir. Kırığı doğru bir şekilde hareketsizleştirmek için, kırık bölgesinin üstündeki ve altındaki eklemlerle kırık tahtasına dahil edilmelidir
—Üçüncü basamakta anlatıldığı gibi bölgeyi yıkayıp sardıktan sonra, uzvu bulduğunuz pozisyonda kırık tahtasıyla bağlayın.
—Kırılmış uzvun her iki yanı boyunca sert bir yapı yerleştirin. Rulo haline getirilmiş gazete, çubuklar, dil baskıları veya kalemler (kediler ve küçük köpekler için) kullanabilirsiniz.
—Kırık tahtasını, tahtayı ve uzvu çevreleyen, çok kısımlı bölgelerde yerleştirilmiş bant ile veya çok kısımlı noktalarda uzuv ve kırık tahtası etrafında bağlanmış ve sarılmış bez şeritleri ile yerinde tutun.
—Eğer sert bir madde yoksa yaralı olmayan bacak kırık tahtası görevi görebilir. Kırık ve kırık olmayan bacakları yapıştırın veya bağlayın ve mümkünse ikisini arasına ince bir katman pamuk ya da bez yerleştirin. Dolaşımı kesecek kadar çık sıkı bağlamadığınızdan emin olun. Bunu anlayabilmek için şerit veya kumaş ile uzuv arasına her zaman iki parmağınızı yerleştirebildiğinizden emin olun. (yani iki parmağınızı şerit ile uzuv arasına yerleştirerek çok sıkı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.)
—Küçük köpek ya da kediyi, küçük bir taşıyıcıya ya da kutuya yerleştirin.
—Kalça veya omuz kırıksa, hayvanı tahta üzerinde(ya da diğer sert bir yapı) kutu veya taşıyıcıda mümkün olduğunda hareketsiz tutarak hayvanın derhal bir veteriner kliniğine götürün.
Kedi–köpek kemik kırıklarında ameliyat ne zaman yapılmalı.
ACİL AMELİYAT GEREKTİREN DURUMLAR:
Bu grupta beklemek ciddi kalıcı hasar demektir:
Açık kırık (kemik deriyi delmişse)
Nörovasküler hasar
(soğuk ekstremite, nabız yok, felç, şiddetli ağrı)
Omurga kırığı + nörolojik defisit
Eklem içi kırıklar (dirsek, diz, kalça)
Pelvis kırığı + idrar yapamama
Şiddetli deplasmanlı kırıklar
Yavru hayvanda büyüme plağı (fizis) kırığı
Zamanlama:
İdeal olarak ilk 12–48 saat
KISA SÜRE BEKLETİLEN KIRIKLAR:
Genel durumu stabilize etmek için bilinçli olarak beklenebilir:
Kapalı, yumuşak doku hasarı az olan kırıklar
Hayvanın şokta olması, akciğer kontüzyonu, iç kanama vb. eşlik eden durumlar
Aşırı ödem varsa (özellikle distal ekstremite)
Bekleme süresi:
Genelde 3–5 gün, nadiren 7 güne kadar
Ama:
2 haftayı geçen bekleme = kaynamayı bozma + zor cerrahi
Klinik pratikte altın cümle:
“Stabilize et – değerlendir – doğru zamanda opere et.”
OMURGA TRAVMALARI VE KIRIKLARINDA NE ZAMAN AMELİYAT YAPILMALI.
Omurga travma ve kırıkları veteriner ortopedinin en kritik acil konularından biridir. Burada karar “ameliyat mı, konservatif mi?” sorusundan önce nörolojik tabloya göre verilir.
Omurga travmalarında altın kural
Nörolojik durum = prognoz + tedavi seçimi
Röntgen kırığı gösterir ama kararı nörolojik muayene verir.
ACİL cerrahi endikasyonları
Aşağıdaki durumlarda beklemek kontrendikedir,BEKLETİLMEMELİ.
Derin ağrı duyusu kaybı
❌ Hızla ilerleyen paralizi
❌ Omurilik kompresyonu (BT / MR ile)
❌ Instabil vertebra kırığı veya luksasyon
❌ Disk + kırık birlikte
❌ Açık omurga yaralanması
❌ Servikal kırık + solunum riski
İdeal zaman:
İlk 12–24 saat
48 saatten sonra nörolojik geri dönüş ihtimali hızla düşer.
Kedi köpek kemik kırıkları.
Kırıklar, kemikteki kırılmalardır. Tekil olarak yani kemiğin bir kısmında görülebilir veya kemikte ya da birden fazla kemik çok kısımlı kırılmalar olabilir. Kırıkların düz(pürüzsüz), temiz yüzeylere olabildiği gibi kıymıklar ve kırık parçalarda bulunabilir. Kırıklar, ciddiyet açısından aşağıdakilere bağlı olarak değerlendirilir:
—Kırığın yeri.
—Temiz bir kırık olup olmadığı .(Küçük parçalar ya da kıymıklar bulunabilir.)
—Kırığın bir açıda veya düz olup olmadığı.
—Bir eklemin dahil olup olmadığı.
—Yavruların durumunda, kemiğin gelişim bölgelerinin etkilenip etkilenmediği.
—Kırık bölgesinin kapalı veya açık (kemiğin deriye saplanıp kalması) olup olmadığı.
Belirtileri:
—Şişme
—Şekilsizlik (uzvun bir kısmı anormal olarak konumlanmış gibi görünür.)
—Aksama (uzvun tüm kuvvetini vermeme.)
—Olası morarma (kılın altından görülmesi zor olabilen.)
—Kemiğin parçasının deriye saplanıp kalması.
İlk yardım:
1-Hayvanı mümkün olduğunca sessiz ve sakin tutun.
2-Eğer kemiğin bir parçası kırık bölgesinden dışarı çıkıyorsa:
— Bölgeyi su ile veya tuzlu su ile(1 litreye yakın ılık suya bir çay kaşığı tuz ekleyin.) yıkayın.
— Açık kırık bölgesini birkaç santim geçecek şekilde uzatarak, yaranın üzerine gevşek bir şekilde bir sargı yerleştirin. Tercihen yapışmayan pet (bandaj) ya da sargı bezi süngeri gibi steril sargı kullanın; veya temiz bir bez parçası kullanın.
—Sargıyı bant ile sarın. Açık bölgeyi birkaç santim geçecek şekilde bandı uzatın. Kemiklere zarar vermediğinizden veya sargıyı çok sıkı sarmadığınızda emin olun.
3-Hayvanı bir kutu ve taşıyıcı veya bir kafese taşıyamıyorsanız o halde hayvanı tamamen sabit tutun, kırık bölgeyi, kırık tahtası ile bağlamayı deneyebilirsiniz. Kırık tahtaları, daha fazla hasarı önlemek amacıyla kırığı hareketsiz tutmak için kullanılır. Ancak yanlış yerleştirilmiş bir kırık tahtası yarardan çok zarar getirebilir. Kırığı doğru bir şekilde hareketsizleştirmek için, kırık bölgesinin üstündeki ve altındaki eklemlerle kırık tahtasına dahil edilmelidir
—Üçüncü basamakta anlatıldığı gibi bölgeyi yıkayıp sardıktan sonra, uzvu bulduğunuz pozisyonda kırık tahtasıyla bağlayın.
—Kırılmış uzvun her iki yanı boyunca sert bir yapı yerleştirin. Rulo haline getirilmiş gazete, çubuklar, dil baskıları veya kalemler (kediler ve küçük köpekler için) kullanabilirsiniz.
—Kırık tahtasını, tahtayı ve uzvu çevreleyen, çok kısımlı bölgelerde yerleştirilmiş bant ile veya çok kısımlı noktalarda uzuv ve kırık tahtası etrafında bağlanmış ve sarılmış bez şeritleri ile yerinde tutun.
—Eğer sert bir madde yoksa yaralı olmayan bacak kırık tahtası görevi görebilir. Kırık ve kırık olmayan bacakları yapıştırın veya bağlayın ve mümkünse ikisini arasına ince bir katman pamuk ya da bez yerleştirin. Dolaşımı kesecek kadar çık sıkı bağlamadığınızdan emin olun. Bunu anlayabilmek için şerit veya kumaş ile uzuv arasına her zaman iki parmağınızı yerleştirebildiğinizden emin olun. (yani iki parmağınızı şerit ile uzuv arasına yerleştirerek çok sıkı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.)
—Küçük köpek ya da kediyi, küçük bir taşıyıcıya ya da kutuya yerleştirin.
—Kalça veya omuz kırıksa, hayvanı tahta üzerinde(ya da diğer sert bir yapı) kutu veya taşıyıcıda mümkün olduğunda hareketsiz tutarak hayvanın derhal bir veteriner kliniğine götürün.
|
Yazan
|
Bu makaleden alıntı yapmak
için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir: "Kedi Köpek Kemik Kırıklarında Ne Zaman Ameliyat Yapılmalı." başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Vet.Hek.İ.Serdar SAYAR'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır. Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Vet.Hek.İ.Serdar SAYAR'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz. |
Beğenin 
Yazan Uzman
|
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak
hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir
yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.
