2007'den Bugüne 89,485 Tavsiye, 27,604 Uzman ve 19,643 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Ergenlerde Beslenme
MAKALE #2775 © Yazan Dyt.Müge BAŞER BOZOK | Yayın Nisan 2009 | 7,090 Okuyucu
Ergenlik, büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu, çocukluktan erişkinliğe geçişi kapsayan dönemdir. Fiziksel olgunlaşmanın olduğu bu dönemde kızlar ve erkeklerde boy uzaması, kilo artışı, kemik yoğunluğunun artışı gibi değişiklikler olur. 9 yaş ile birlikte gelişim hızlanmakta ve erkeklere göre kızlarda daha erken tamamlanmaktadır. Erkekler ergenlik sonunda kızlara göre daha uzun ve daha fazla kas olmasından dolayı daha ağır bir yapıya sahip olabilir. Erkeklerde boy uzaması 19-20 yaşlara kadar sürebilirken kızlarda ilk menstrüasyondan (adet görme) sonra birkaç yıl içinde yavaşlar. Bu dönemde boy uzaması ve ağırlık artışı dışında; el-bilek kemiklerindeki kıkırdak yapılarda kemikleşme, cilt altı yağ dokusunda azalma, omuzlarda genişleme (erkeklerde), kalçada genişleme (kızlarda), lenf bezlerinde azalma gibi hormonların etkin olduğu değişimler de olur. Gelişimin hızlı olduğu bu dönemde yetersiz beslenme veya aşırı beslenme gibi yanlış beslenme gelişimin bozulmasına yol açabilir.

Dengesiz beslenme ile boy uzamasının yavaşlaması, kemik yapısının oluşumunda gecikmeler, büyüme geriliği; aşırı beslenme ile ise obezite ve ilerleyen yaşlarda olabilecek kronik hastalıkların görülme riski artar. Psikolojik ve biyolojik gelişimin yanı sıra beslenme ile ilgili davranış değişiklikleri de bu dönemde gelişir. Bu dönemin başlıca beslenme alışkanlıkları doymuş yağ ve fazlaca tuz içeren ve aynı zamanda yüksek kalorili fastfood'lar, şeker içeriği fazla ve katkı maddeleri eklenmiş hazır ve paketlenmiş gıdalar, besin değeri olmayan patates kızartması, cips ve kola gibi besinlerin fazlaca miktarlarda yenilmesidir.

Ergenlerin diyetleri yeterli büyüme ve gelişmeyi sağlayabilecek şekilde olmalıdır. Yapılan çalışmalarda yaklaşık %50'den fazla adölesanın turunçgil meyvelerini, koyu yeşil yapraklı sebzeleri (ıspanak, brokoli gibi), yumurta ve domatesi yemediği gözlenmiş dolayısıyla birçok ergen tarafından vitamin A, magnezyum, çinko ve potasyumun çok az alındığı saptanmış. Genellikle de demir ve kalsiyum alımı da olmaları gereken değerlerin oldukça altındadır. Değişen yaşam tarzı ve kötü beslenme tercihleri hızlı büyümeye eklenince demir eksikliği anemisi olarak sonuçlanabilir. Özellikle genç kızlar her ay düzenli menstrüasyon ile boşalan demir depoları konusunda dikkatli olmalılar. Beslenmede temel demir kaynağı kırmızı ettir ancak yulaf gibi kahvaltılık gevrekler, kuru meyveler, pekmez, kuru baklagiller, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kakao gibi et olmayan demir kaynakları da örnek verilebilir. Ancak et dışındaki besinlerden alınan demirin vücutta iyi emilmesi için C vitamini (taze sebze ve meyveler) ile birlikte yenilmesi gerekir.

Kalsiyum eksikliği ise ergenlerin gelecekteki kemik sağlıkları için tehlike oluşturmaktadır. Kemikler 30 yaşına kadar büyür ve güçlenir ve genç yaşlar bu gelişmede önemlidir. Vitamin D, kalsiyum ve fosfor bu süreçte mutlaka alınması gereken besin ögeleridir. Günlük kalsiyum alımı 800 - 1000 mg arasında olmalıdır. Kalsiyumdan zengin besinler olan süt, yoğurt, peynir her gün düzenli olarak yenilmelidir.
Ergenlerin ideal beslenmeleri hızlı büyümelerine karşılık gelen enerji ve besin ögeleri ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Gençlerde görülen artan obezite yüzdeleri de gereksiz fazla ve yanlış kalori alımının göstergesidir. Bu enerji yakımı için gerekli kaloriler şekerli ve yağlı yiyecekler yerine çeşitli uygun besin grupları ile sağlanmalıdır:
  • Esmer ekmek, bulgur, makarna, pirinç, yulaf ezmesi gibi kompleks karbonhidratlar
  • En az 5 porsiyon olacak şekilde bol sebze ve meyve
  • 2-3 porsiyon süt, yoğurt, pastorize peynir, kefir gibi süt ürünleri
  • Balık, tavuk, kırmızı et, yumurta, kurubaklagiller gibi proteinler
Ergenlerin kazanmaları gereken diğer önemli alışkanlılar ise,
  • Günde 6-8 bardak su içilmesi
  • kahvaltıyı da içeren düzenli öğünlerin yenilmesi
  • kardiyovasküler ve kemik sağlığı için düzenli egzersiz yapılması
  • az yağlı yiyeceklerin tercihi
  • şekerden zengin içecek ve yiyeceklerin sınırlandırılması
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Ergenlerde Beslenme" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Dyt.Müge BAŞER BOZOK'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Dyt.Müge BAŞER BOZOK'un izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Dyt.Müge BAŞER BOZOK'un Makaleleri
► Ergenlerde Beslenme Dyt.Nilay KEÇECİ
► Çocuk ve Ergenlerde Sağlıklı Beslenme Dyt.E. Damla ÇIRACIOĞLU
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,643 uzman makalesi arasında 'Ergenlerde Beslenme' başlığıyla benzeşen toplam 80 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


12:52
Top