2007'den Bugüne 85,215 Tavsiye, 26,646 Uzman ve 18,976 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
.
Atlarda Gastrik Ülser (Mide Ülseri) ve Gastritis
MAKALE #5102 © Yazan Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA | Yayın Haziran 2010 | 7,045 Okuyucu
ATLARDA GASTRİK ÜLSER (MİDE ÜLSERİ) VE GASTRİTİS
Dr. M. Alper ÇETİNKAYA, DVM, Ms, PhD

GASTRİK ÜLSERASYON
Etiyoloji ve Patogenez
Atlarda gastrik ülserlerin kesin nedeni belirsizdir. Mide asidinin aşırı salınımı, mide mukozası kan akımının bozulması, prostaglandin (PG) E ya da mide mukus/bikarbonat tabakasının oluşumunun zayıflaması ve mide boşalım bozuklukları mide ülserinin başlamasında önemli unsurları oluşturmaktadır. Ayrıca ülserasyon şekillenmesinden sonra mide asidi mide mukozasının iyileşmesini engeller. Diğer hastalık durumları (ör. Tay ishalleri ve neonatal sepsis), strese neden olan durumlar (ör. Gösteri veya yarış için çalışmakta olan atlar) ve bazı ilaç uygulamaları (ör. NSAIDs [q.v.]) çoğunlukla yüksek bir ülser insidansına neden olan faktörlerdir.
Modern yetiştirme yerlerinde atların ahır istirahatında olması ve otlakta sürekli otlamaktansa aralıklı olarak yüksek enerjili besinler ile beslenmesi (ör. Günde iki kez) gastroduodenal ülserasyon şekillenmesinde önemli faktörlerdir.

Klinik Belirtiler ve Tanı
Gastrik ülser bulunan taylarda klinik belirtiler midenin hangi kısmında lezyon olduğuna göre değişir. Gastrik ülser bulunan tayların çoğunda lezyonlar skuamoz mukoza boyunca dağılım gösterir. Bu taylar semptom göstermeyebilir ya da büyümede zayıflık, kaba bir kıl örtüsü, sarkık göbek görünümü, diş gıcırdatması, salivasyon, sancı, sırtüstü yatma ve bazen ishal bulguları gösterirler. Nadiren kanamaya neden lezyonların bazen anemi ya da hipoproteinemi’ye yol açabilir. Antrum veya pylorus’daki lezyonların iyileşmesi pylorik striktürlere ve obstrüksiyonlara yol açabilir (q.v.).
Gastrik ülser sendromu (GUS) ayrıca yaklaşık %10 yaygınlıkta yaşını doldurmuş taylarda ve olgun atlarda da şekillenebilir. Çalışmalar sonucunda yarış atlarının %70-100’ünde ve diğer performans atlarının yaklaşık %60’ında skuamöz ülserasyon bulunduğunu belirlemişlerdir. Hastane ortamındaki atların %60’ında midenin glandular mukozasında ülserasyon şekillenir. Erişkin atlardaki klinik belirtiler klasik olarak anoreksi ve farklı şiddette kronik intermittant sancı bulgularını kapsar. Belirgin olmayan klinik bulgular zayıf bir performans ya da beklenilenin altında performans, vücut kondisyonunda düşme ve kılların görünümünün kötü olmasını kapsar. Gastrik ülser bulunan bazı atlardaki sancı bulguları yemek sonrasındadır. Endoskopik muayenede hastalık görünümü olarak birçok at klinik olarak normal olabilir.
Gastroduodenal ülserasyonun tipik klinik belirtiler, endoskopik bulgular ve sağaltıma yanıt gözlemlenmesi ile tanısı konulabilir. Gastrik ülserasyonun tahmini tanısı tipik klinik belirtiler gözlemlendiğinde, bu bulgular ile ilgili diğer nedenler elimine edildiğinde ve gastroduodenal ülser sağaltımında kullanılan ilaçlara yanıt alındığında yapılabilir.
Gastroduodenal ülserasyon varlığının kesinleştirilmesi sadece endoskopik muayene ile yapılabilir. Lezyonlar çoğunlukla margo plicatus’a yakın skuamöz mukozada şekillenir. Kardia bölgesinde lezyon oluşumu da yaygındır ve egörülebilmesi için endoskop ucunun retrofleksiyon pozisyonuna getirilmesi gereklidir. Bir aylıktan ufak taylarda ve atlarda aç bırakma ve sakinleştirici kullanma ile bu işlem kolaylaştırılabilir. Bazı yeni doğan taylarda mide 100 cm’lik endoskop ile muayene edilebilse de, ileri yaşlı taylarda 200 cm’lik endoskop gereklidir. 200 cm’lik endoskop altı aylık yaşa kadar olan taylarda duodenumun muayenesi için gereklidir. Daha yaşlı atlarda duodenumun muayenesi için 300 cm’lik endoskop gereklidir.

Sağaltım ve Prognoz
Gastrik ülserasyonda sağaltım stratejisi mide asidi sekresyonunu azaltarak hasarlı mukozanın iyileşmesine olanak sağlamaktır, bu amaçla protom pompa antagonistleri (omeprazole 4mg/kg/gün) ya da H2-reseptör antagonistleri (cimetidine 20mg/kg PO günde üç sefer [t.i.d.] ya da 4,4mg/kg IV günde dört sefer [q.i.d.]; ranitidine 6,6mg/kg PO veya IV günde iki sefer [b.i.d.]) kullanılabilir. İştah, sancı bulguları ve ishal sağaltıma başlanmasından 48 saat içinde düzelmeye başlamalıdır ve sağaltım yaklaşık 28 gün devam ettirilmelidir.
Çoğu olgunun uzun süreli bir sağaltıma gereksinimi olduğundan endoskopik muayene ile ülser iyileşmesinin değerlendirilmesi sağaltım süresinin belirlenebilmesi için kullanışlı olmaktadır. İyileşmenin endoskopik olarak kanıtlanmasından sonra bazı atlarda nüks şekillendiği bildirilmiştir. Bazı olgularda gastrik ülserasyonun nüks etmesini önlemek için koruyucu sağaltım (omeprazole 2-4mg/kg/gün) uygulanmaktadır. Performans atlarında yapılan bir çalışmada gastrik ülserin oluşumu ve nüks etmesi düşük doz omeprazole (1mg/kg/gün) kullanılan ve 2mg/kg/gün omeprazole ile sağaltım uygulanan atlarda aynı olduğunu gösterdi. Gastrik ülserasyonun oluşum sıklığını önlemek için yapılan sağaltımın tüm önemli etkilerini belgelemek için herhangi bir çalışma yapılmamıştır.
H2-reseptör antagonistleri ile birlikte diğer ilaçlar da kullanışlı olabilir. Atlarda gastrik ülserlerin sağaltımında Sucralfate (2-4g PO günde dört sefer [q.i.d.]) H2-reseptör antagonistleri ile birlikte kullanılmaktadır. Sucralfate PGE sentezini arttırır, mukus sekresyonunu teşvik eder ve iyileşme süresince ülserli mukozayı korur. PGE mide asidi sekresyonunu engeller ve mukoza kan akımını, mukus üretimini ve mukoza hücrelerinin bölünmesini arttırır. PGE analogları insanlarda gastrik ülserlerde etkili bir sağaltımdır ama pahalı oluşundan dolayı atlarda klinik olarak kullanılmamaktadır. Antiasitler yüksek doz gerektirmelerinden dolayı (200mL/500kg) atlarda gastrik ülserlerin sağaltımında sınırlı bir etkiye sahiptir.
Gastrik ülserlerde prognoz, eğer uygun bir süre gerekli sağaltım sürdürülmüşse ve komplikasyonlar şekillenmemişse iyidir. Diğer yandan, duodenal ülserasyon bulunan hayvanlar sağaltıma daha az yanıt vermekte ve komplikasyon şekillenmesine daha yatkın olmaktadırlar. Gastroduodenal ülserasyondan dolayı şekillenebilecek komplikasyonlar; gastroözofageal reflü, aspirasyon pneumonisi ile birlikte megaözofagus, gastrik parezis, pylorik veya duodenal striktür, gastrik veya duodenal perforasyon ve colon ascendens yangısı ve hepatitistir (q.v.).

GASTRİTİS
Etiyoloji ve Patogenez
Gastritis duodenal içeriğin pylorustan mide içine reflüsü nedeniyle sekonder olarak şekillenir. Gastrik enflamasyon büyük olasılıkla safra asitlerine ve mide asidine maruz kalmadan kaynaklanır. İntestinal reflü ya ince barsak tıkanıklıklarından ya da ileustan kaynaklanır (q.v.).

Klinik Bulgular ve Tanı
Klinik bulgular ince barsak tıkanıklıklarından ya da ileustan kaynaklanır ve bu nedenle abdominal ağrı, nasogastrik reflü ve rektal palpasyonda genişlemiş ince barsak bulgularını içerir. Eğer endoskopik muayene uygulanırsa yangılanmış, erozyonlu ve/veya ülserasyonlu mide mukozası görülecektir.

Sağaltım ve Prognoz
İnce barsaklardaki obstrüksiyon ve ileusa neden olan durum ortadan kaldırıldığında gastritis de ortadan alkacaktır. Aşırı mide genişlemesini ve rupturu önlemek için nasogastrik sondalama ile midedeki sıvı birikiminin sık sık uzaklaştırılması gereklidir. Prognoz ince barsak obstrüksiyonuna neden olan hastalığa göre farklılık gösterir.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Atlarda Gastrik Ülser (Mide Ülseri) ve Gastritis" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA'nın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     2 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
.
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA'nın Makaleleri
► Atlarda Ekokardiyografi PDF Vet.Hek.Nadide MERAL
► Atlarda Falanksların Radyografisi Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA
► Atlarda Naviküler Kemik Radyografisi Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA
► Atlarda Koşu Bandında Faringoskopi ve Laringoskopi Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA
► Atlarda Topallığın Değerlendirilmesinde Tanısal Analjezi Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA
► Atlarda Mandibula Kırıkları, Tedavinin Amaç ve Yöntemi Vet.Hek.Doç.Dr.M. Alper ÇETİNKAYA
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,976 uzman makalesi arasında 'Atlarda Gastrik Ülser (Mide Ülseri) ve Gastritis' başlığıyla benzeşen toplam 36 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


02:10
Top