2007'den Bugüne 89,850 Tavsiye, 27,680 Uzman ve 19,689 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




“vajinismus” Bilişsel Davranışçı Bakış
MAKALE #5477 © Yazan Uzm.Psk.Dnş.İzzet Zülküf ÇELİK | Yayın Eylül 2010 | 5,289 Okuyucu
“VAJİNİSMUS”
BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI BAKIŞ
Bilişsel ve davranışsal bileşenler içeren, kültürel etkiler, değer yargıları ve cinsel mitlerle biçimlenen, biyolojik, psikolojik ve sosyal yönleri olan özel ve karmaşık bir yaşantı olarak tanımlayabileceğimiz cinsellik, tüm bu yönleri ile insan yaşamında, doğumundan ölümüne kadar, önemli bir yer tutmaktadır.

Doğumundan ölümüne kadar diyoruz çünkü; Her yeni bireyin başlangıcında bir “erkekle” bir “kadın” vardır (Özgüven.İ.E) ve ölürken de birey, erkek veya kadın diye ölecektir.

İnsanın cinsel yaşamını tüm dünyada ilk kez araştıran ve araştırması çok büyük yankı uyandıran Kinsey’den sonra Masters&Johnson’ un çalışmaları ile cinsellik ve cinsel terapi üzerine bugün de kullanılan ve kabul edilen bir çok bilimsel bilgiye ulaşılmıştır.

İnsanda cinsel uyarana gösterilen fizyolojik tepkiyi, Masters ve Johnson, dört ayrı evreye ayırmıştır. (Kinsey 1948, 1953, Masters & Johnson 1994) (İncesu, Cem, Klinik Psikiyatri 2004)

Uyarılma evresi
Plato evresi
Orgazm evresi
Çözülme evresi

Erkekte ve kadında görülen cinsel işlev bozukluklarını yukarıda verilmiş olan aşamaların ilk üç evresi çerçevesinde ele almaktayız. Bu aşamalardan bağımsız bir şekilde incelenebilecek iki farklı rahatsızlık ise “vajinismus ve disparoni”dir. Vajinismus ve disparoni cinsel birleşmede ağrı ile giden cinsel işlev bozukluklarıdır.

Biz bu yazıda “vajinismus”a eğileceğiz.

Tarihçesi

Vajinismus terimi Amerikalı jinekolog J.Fatman SIMS tarafından bulunmuştur. 1862’de Londra Obstetri Topluluğu’na yaptığı konuşmada SIMS; “kişisel araştırmalarıma dayanarak evlilik ilişkisinde her iki tarafta bu kadar büyük bir mutsuzluk yaratan bir hastalık bilmediğimi söyleyebilirim ve bu kadar kolay, güvenilir ve kesin şekilde tedavi edilebilen başka bir ciddi rahatsızlık olmadığını da eklemekten mutluyum” demiştir.

Vajinismus genellikle cinsel yaşamın başlangıcında, ilk cinsel birleşme denendiği andan itibaren ortaya çıkar. Çok daha seyrek olarak jinekolojik muayene veya benzeri deneyimlerden sonra gelişir.

Vajinismus, vagina çeperini saran perivaginal kasların spazmı sonucunda cinsel ilişkinin olanaksız ya da çok ağrılı hale gelmesidir. (Gillan, Patricia Cinsel Sorunlar Ve Tedavileri El Kitabı) Bu kasılmaya tüm bedendeki kasılmalar, bacakların kapanması, korku, kaçınma tepkisi, girişin olamayacağı inancı eşlik eder.

Vajinismusta başta vajina etrafında olmak üzere tüm vücutta bir kasılma, endişe, korku, tiksinme ve panik hali olur, hasta bacaklarını açılmalarını engelleyecek boyutlarda sıkıca kapatır ve elleriyle eşini iter…

Vajinismus kadının hem kendi kadınlığında eksiklik olduğunu düşünmesine hem de eşine karşı suçluluk hissetmesine neden olur. Kızlık zarlarının çok kalın ya da vajinalarının çok dar olduğunu düşünebilen bu kadınlar, oluşan acı beklentisi sonucunda kendilerini savunma ve koruma çabaları içine girerler.

Tanı

Doğru tanının konması için bozukluğun sürekli ya da yineleyici bir biçimde görülmesi gerekir.

Vajinismus iki şekilde görülmektedir:

Vajinismus Primer; öncesinde hiç cinsel ilişki kurulmamışsa primer olma ihtimali vardır.
Vajinismus Sekonder; vajinismusun geliştiği zamana kadar kadın normal penetrasyona izin veriyorsa sekonder tanısı konabilir.
Vajinismus vakalarının çoğu primerdir ve sıkılıkla baskılayıcı cinsel yetiştirme sonucu ortaya çıkar. (Gillan, Patricia Cinsel Sorunlar Ve Tedavileri El Kitabı)

Erkekte Yansımaları

Erkekte eşine karşı öfke, istenmeme ve reddedilme olarak yaşandığı için kırgınlık, ereksiyon güçlüğü, bazen bekaret konusunda şüphe yaratabilir.

Bazen adli olaylara, boşanmaya ve ya tecavüz girişimi ya da fiziksel şiddet davranışlarına neden olur.

Birçok çift bir süre sonra cinsel birleşmeyi denemekten vazgeçer. Bu çiftin ilişkisi açısından daha olumlu bir durumdur, çünkü tekrarlanan denemeler ve her seferinde yaşanan hayal kırıklığı, çiftin cinsellikten uzaklaşmasına ve kavgalara yol açar.

Vajinismus yaşayan biri ile birlikte olmak gerçekten zor olabilir. Eşlerin deneyimlediği ve tariflediği bazı ortak duygular ise şunlardır:

Sempati
Umutsuzluk
Öfke
Sorgulama
Reddedilme
Uzaklaşma

Cinsel terapinin ilişki aşamasında erkeklerde ileri derecede erken boşalma veya sertleşme sorunları ortaya çıkabilir. Çünkü vajinismus olan eşiyle cinsel ilişkiye girmeye hazırlanan erkek, genellikle heyecan, tedirginlik ve başarılı olup olamayacağı kaygısını taşır.

Kadından kaynaklanan bir sorunla ilişki olmadığı sırada erkeğin hiçbir problemi yoktur. Ne zaman ki kadın tedavi olup ve ilişkiye hazır hale gelir, o zaman erkekte başarılı olup olamayacağı kaygısıyla genellikle sorun başlar.

O güne kadar hiçbir sertleşme sorunu olmayan erkeklerde dahi, bu tedirginlik ve başarısızlık korkusu (performans anksiyetesi) yaşanabilir. Bu heyecanla birlikte sertleşme de sağlanamaz. Artık kadın iyileştiğine göre erkek kendini ispatlamak zorunda hissedebilir ve bu yoğun stres altında başarısızlıklar da yaşanabilir. Bu durum devamında ağır bir cinsel stres haline gelebilir. Tam da bu noktada tedavi görmüş eşin veya olaydan haberi olan yakın çevrenin olumsuz etkisi, beklentilerin karşılanmadığı hissiyle erkekte özgüven yitirilmesine de sebep olabilir ve var olan olumsuz durum kısır döngüye girerek, aylar boyu sertleşme sağlanamayabilir.

Nedenleri

Toplumsal yapının gücü ile belki de en çok bu bozuklukla karşılaşmaktayız. Şöyle ki; vajinismus kadının üzerindeki toplumsal baskının hala sürdüğü toplumlarda görülmeye devam ederken; KADIN=VAJİNA=NAMUS eşitlemesinin bozulmaya başlandığı toplumlarda görülme sıklığı oldukça azalmıştır.

Aşağıdaki klasik eserde kadınlar üzerine olan bir paragraf oldukça anlamlıdır. Bu bizim gibi olan toplumlarda oldukça sık görülmesinin nedenleri üzerine bir perspektif sunmaktadır.

“ Pek az gülmeli, gereksiz yere konuşmamalıdır. Canı sokaklarda dolaşmak istediğinde bacaklarının ağırlaştığını hissetmelidir… Sürekli evinde oturmalıdır...” (Mis Kokulu Çayırlar)

Her vakada geçerli olan neden farklı olmasına rağmen, vajinismusun en sık görülen nedenleri arasında psikolojik kaygılar ağırlık kazanır.

Kız çocuklarına öğretilen veya irademizin bilinçdışımıza kodladığı “cinsellik kötüdür”, “kızlık zarı çok değerli ve korunması gereken bir şeydir” düşünceleri bu problemin ortaya çıkmasında önemli bir yer tutar.

Bazen neden cinsel bilgi eksikliği, basit bir utanma ve cinsel duygulardaki baskılanma olabilir. Bazen de altta yatan neden özellikle çocukluk dönemindeki travmatik bir yaşantıdır. Bu durumda geçmişte yaşanmış taciz gibi travmatik olayların bilinçdışına itilen bugünkü izdüşümleri ve etkileri gibi daha karmaşık içsel çatışmalar, yanlış kalıplar ya da zorlamalar beden-zihin bütünlüğünü bozup vajinismusa neden olabilir.

Farklı Psikoloji Kuramlarına Göre Vajinismus

Çıkış kaynaklarına göre vajinismusu davranışsal, bilişsel, dinamik ve varoluşsal modellere göre de ele alabiliriz.

Örneğin geçmişte yaşanmış bir taciz, ensest ilişki ya da kötü bir cinsel deneyimin ağrı ve acı verici olarak değerlendirildiği davranışsal model,

Yine geçmişte maruz kalınan cinsel yasaklar ve abartılı ilk gece hikâyelerin kişinin zihninde oluşturduğu cinsellikle ilgili negatif şemaları içeren bilişsel model,

Freud’un ruhsal gelişim evrelerindeki sorunlardan kaynaklanan dinamik model ve
Erkek egemen topluma bir başkaldırı metodu, kadının kendini eşine ifade etmesi, farkında olmadan kendi varlığını eşine hissettirmesi ve istediği ilgiyi görmesi için başlattığı bilinçdışı otomatik hareketleri içeren varoluşsal model şeklinde nedenler ele alınabilir.

Bilişsel Davranışçı Model

Bilişsel-davranışçı cinsel terapi yaklaşımının amaçları 4 aşamada özetlenebilir:

1) Cinsel bilgi eksikliğinin giderilmesi,
2) Eşler arasındaki iletişimin zenginleştirilmesi,
3) Ev ödevlerinin yapılmasını engelleyen olumsuz otomatik düşüncelerin fark edilmesi bunların yerine olumlu ve doğru düşüncelerin geliştirilmesi
4)Sorunun ortaya çımasında rol oynayan hatalı davranışların fark edilmesi, bunların yerine doğru davranışların geliştirilmesi

1) Cinsel bilgi eksikliğinin giderilmesi ve yanlış bilgilerin düzeltilmesi

Sorunun ortaya çıkmasında rol oynayan hatalı davranışların fark edilmesi, bunların yerine doğru davranışların geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Cinsel işlev bozukluğu şikayeti ile başvuran çiftlerin çoğunun cinsel bilgi düzeyi oldukça düşüktür.

Tedavide bilgi düzeyinin yükseltilmesi için çeşitli uygulamalar yapılması çok yararlı olacaktır.

Cinsel bilgi düzeyinin yükseltilmesinde çeşitli resim, kitap, filmlerden yararlanmak mümkündür.

Çifte cinsel bilgiler içeren bir kitap önerilir. Okuyup öğrenmeleri istenir (ev ödevi), sonraki görüşmede ise okunan bölümle ilgili geribildirim alınır. Böyle bir ödev:

a) Cinsel bilgi düzeyinin yükselmesi
b) Eşler arasındaki cinsel iletişimin artması
c) Hasta ve terapist arasında ortak bir dilin gelişmesi açılarından faydalıdır.

2) Eşler arasındaki iletişimin zenginleştirilmesi

Cinsel işlev bozukluğu görülen çiftlerde çok sık rastlanan bir özellik de cinsel iletişimin ya hiç ya da yok denecek kadar az olmasıdır. Bazı çiftlerin cinsellik dışında güncel iletişimlerinde de sorunlar olabilir, o zaman terapiye oradan başlanır.

3) Ev ödevlerinin yapılmasını engelleyen olumsuz otomatik düşüncelerin fark edilmesi bunların yerine olumlu ve doğru düşüncelerin geliştirilmesi

Tedavinin en önemli özelliklerinden biri de ev ödevleridir.Ev ödevleri bilgi düzeyinin arttırılması, iletişim becerilerinin geliştirilmesi, cinsellikle ilgili yanlış inanç ve tutumların fark edilmesi ve yeni cinsel yaşantıların oluşturulması gibi farklı şekillerde olabilir.

Ödevler çiftin sorunlarına ve tedavideki hızına göre belirlenir.
4) Sorunun ortaya çımasında rol oynayan hatalı davranışların fark edilmesi, bunların yerine doğru davranışların geliştirilmesi Cinsel işlev bozukluklarının tedavisinde hatalı davranışlar yerine doğru davranışların geliştirilmesi ve davranış repertuarının genişletilmesi için yararlanılacak teknikler uygulanır.

Sonuç:

Bilişsel-davranışçı terapi yaklaşımı cinsel işlev bozukluklarının tedavisinde oldukça etkilidir. Çeşitli çalışmalarda cinsel-işlev bozukluklarının tedavisinde bilişsel-davranışçı yaklaşımla başarılı sonuçlar elde edildiği bilinmektedir. Ancak sorunun tek çıkış kaynağı olarak nasıl ki bilişsel veya davranışsal boyutlar gösterilemeyecekse sorunun çözüm yöntemi de tek değildir. Unutulmamalıdır ki;

“Hastalık yoktur, hasta vardır” felsefesi, bizi bilişsel ve davranışsal bileşenler içeren, kültürel etkiler, değer yargıları ve mitlerle biçimlenen, biyolojik, psikolojik ve sosyal yönleri olan özel ve karmaşık bir yaşam örüntüsü gösteren insana tek bir açıdan bakmamamız gerektiğini her daim hatırlatacaktır.

İnsana tek bir açıdan bakmak hayatlarında ilk kez karşılaştıkları fili algılamaya çalışan körlerin hikayesinde olduğu gibi bizi ve dolayısıyla yaklaşımımızı eksik kılacaktır.

KAYNAKÇA:

1. Evlilik ve Aile Terapisi, İbrahim Ethem Özgüven, PDREM Yayınevi
2. Cinsellik ve Cinsel Yasam, İbrahim Ethem Özgüven, PDREM Yayınevi
3. Gercegin Dirilişine Acılan Kapı Hipnoz 1. cilt Dr.Tahir Özakkas, Özak Yayınevi
4. Erkek Cinselliği, Bernie Zilbergeld Ph.D., Bilimsel ve Teknik Yayınları Çeviri Vakfı
5. Kadınlarda Orgazm Olma Yöntemleri, Julia Heiman-Leslie Lopiccolo-Joseph lopiccolo, Pencere Yayınları
6. İslamın Bilinçaltında Kadın, Fetna Ayt Sabah, Ayrıntı Yayınevi
7. Erken Boşalma Tedavi Teknikleri, Dr. Ali Gökkaya, Oksijen Yayınları
8. CİSED Cinsel Terapi Eğitimi, Modül 1, 2 ve 3, CİSED
9. Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Dr..Nesrin Yetkin
10. Cinsel Terapiler, Psi. Dr. Mualla Oktay
11. Cinsel İşlevin Fizyolojisi, Dr Cem İncesu
12. Cinsel İşlev Bozukluklarında İlk Basamak-Değerlendirme ve Ayırıcı Tanı, Dr.Cem İncesu
12. Cinsel İşlev Bozukluklarının Psikolojik Nedenleri, Doç.Dr Ceylan Tuğrul
13. İnsanda Cinsel Davranış William H.Masters, M.D., Virginia E.Johnson
14. Cinsel İşlev Bozuklukları ve Disiplinler Arası İlişkiler Doç. Dr. Mehmet Z. Sungur
15. CETAD Bilgilendirme Dosyaları 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7. ve 8. Ciltler
16. Cinselliğin Dayanılmaz Ağırlığı, Dr. Cem Keçe, Cinsel Terapi Derneği


İzzet Zülküf ÇELİK
Uzm. Psikolojik Danışman

Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"“vajinismus” Bilişsel Davranışçı Bakış" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Dnş.İzzet Zülküf ÇELİK'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Dnş.İzzet Zülküf ÇELİK'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
İzzet Zülküf ÇELİK Fotoğraf
Uzm.Psk.Dnş.İzzet Zülküf ÇELİK
İçel (Mersin) (Online hizmet de veriyor)
Uzman Psikolojik Danışman
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi50 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Dnş.İzzet Zülküf ÇELİK'in Makaleleri
► Bilişsel Davranışçı Terapi (Bdt) Psk.Benan ŞAHİNBAŞ
► Bilişsel Davranışçı Terapi Psk.Dnş.İnci AYDIN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,689 uzman makalesi arasında '“vajinismus” Bilişsel Davranışçı Bakış' başlığıyla benzeşen toplam 18 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Neye, Neden İnanıyorsun? Haziran 2012
► Empati Eylül 2010
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


12:17
Top