2007'den Bugüne 78,618 Tavsiye, 25,348 Uzman ve 17,640 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Travma Sonrası Stres Bozukluğu
MAKALE #20195 © Yazan Uzm.Psk.Fadıl KARAKOÇ | Yayın YENİ Aralık 2018 | 158 Okuyucu
Travma sonrası stres bozukluğu(Posttravmatik Stres Bozukluğu) doğal afet, trafik kazası, işkence,terör saldırısı, cinsel istismar, fiziksel şiddet, deprem ve ani ölüm gibi bireyi derinden etkileyen travmatik bir yaşantı sonucu oluşan yoğun stresle ortaya çıkan kaygı bozukluğudur. Çoğumuz hayatımızın bir döneminde yukarda ifade edilen travmatik olaylardan en az bir tanesiyle karşılaşmışızdır; fakat bu olaylara maruz kalan herkeste travma sonrası stres bozukluğu oluşur diye bir durum söz konusu değildir. Olay sonrası bazı bireyler mevcut durum karşısında toparlanır, hayatını olağan seyrine döndürüp çevresindekilere bile liderlik yapacak bir düzeye erişir.

Fakat bazı bireyler ise olayın yıkıcı etkileriyle başa çıkamayıp yoğun stres ve kaygı yaşamaya başlarlar. Olayın üzerinden çok uzun bir süre geçmesine rağmen bu bireyler olay anındaki korkuyu ve dehşeti hala sıklıkla yaşamaya devam ederler. Günlük yaşamlarını devam ettiremeyip, yeme, içme, uyku gibi temel ihtiyaçların karşılanması noktasında da ciddi problemler yaşarlar. Travma sonrası stres bozukluğu bireyin duygu dünyasını, ruh dünyasını, düşüncelerini ve davranışlarını ciddi bir şekilde örseleyen ve sekteye uğratan yaşantılar bütünüdür.

Travmatik olaylar sonucu bireyin dünyaya, kendisine, başkalarına ve güvenlik duygusuna olan inancında sarsıntılar meydana gelir. Birey sürekli olarak güvende olmadığına ilişkin derin bir endişe taşır ve bu durum yoğun bir kaygıya da kapı aralamaktadır. Geleceğe umutla bakamaz ve hep karamsar bir bakış açısı geliştirir. Başına gelen olayları sağlıklı bir düzlemde değerlendiremez ve bu olayların sorumlusu olarak kendini görmektedir. Birey olaydan sonra konuşmayabilir, iletişim kanallarını kapatabilir ve en küçük bir uyaranda ani tepkiler verip irkilebilir. Örneğin korna sesi, telefon sesi ve kapı gıcırtısı gibi…

Travma sonrası stres bozukluğu bireylerin olaylar karşısındaki güçlü savunmalarını ve olaylarla başa çıkma kabiliyetini etkileyerek onları olaylar karşısında savunmasız ve güçsüz bırakır. Bu bireyler travmatik olayın hatırlanma sürecine yönelik olarak oldukça hassastırlar. Bundan ötürü travmatik olayı hatırlatabilecek nesnelerden, mekanlardan ve insanlardan uzak dururlar. Bu durum zamanla bu bireylerin sosyal çevrelerinden kopuk bir şekilde yaşamalarına neden olacaktır. Giderek aileden, arkadaşlarından uzaklaşır ve kendini çevreden soyutlayarak duyarsız, ilgisiz bir şekilde yaşamaya başlar.

Yapılan araştırmalar ışığında her üç kişiden biri hayatının bir döneminde mutlaka travmatik olaylardan biriyle karşılaşmıştır. Bu olaylardan sonra posttravmatik stres bozukluğu yaşayanların oranı ise %10-15 arasındadır. Travma sonrasında bireyin sosyal çevresinden yeterli desteği bulamayışı, travmadan kaçınarak sürekli olarak korunma eğilimi göstermesi ve toplumun bu olaya ilişkin bilinç düzeyi bireyin posttravmatik stres bozukluğu yaşamasını tetikleyen risk faktörleridir. Aynı zamanda bu bireyler korku, suçluluk duygusu, utanma ve tedavi edilebileceklerine ilişkin olumsuz inançları nedeniyle bu bireyler tedaviye olumlu bakmazlar. Fakat travma sonrası stres bozukluğu uygun ve etkili tedavi yöntemleriyle tedavi edilmekte ve bireyde travmaya neden olan yıkıcı yaşantıların normal anılar gibi hatırlanmasına yönelik etkili çalışmalar yapılabilmektedir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğunun Belirtileri

Ø Uykusuzluk ve travma anını yeniden deneyimleyen kabuslar görülebilir.

Ø Kontrolü zor olan öfke patlamaları ve anksiyete görülebilir.

Ø Kalp atışında ve nefes alıp vermede hızlanma, iştahta artma ve azalma, terleme, mide bulantısı ve uykuya dalamama gibi fiziksel belirtiler kendini gösterir.

Ø Her şeyi kontrol altında tutma, çabuk öfkelenme, madde kullanımı, ani tepkilerin artışı gibi davranışsal hareketler görülür.

Ø Hafızada kısmi kayıplık, unutkanlık, şaşkınlık ve yeni ortama uyumda zorluk gibi bilişsel belirtiler görülebilir.

Ø Bu bireylerin kişilerarası ilişkilerinde güvensizlik, yalnız kalma isteği, uzaklaşma ve aynı zamanda kendini ikili ilişkilerden soyutlama gibi davranışlar görülebilir.

Ø Travma sonrası stres bozukluğu yaşayan bireylerde olaydan sonra duygusal olarak kendini bomboş ve hissiz görme gibi bir duygusal uyuşma baş gösterir.

Ø Bu bireyler travmatik olayın üzerinden uzun bir zaman geçmesine rağmen nedensiz yere sık bir şekilde o anı tekrar hatırlar. Travmayı hatırlatan yer, nesne veya kişiler bireyin o anı tekrar yaşıyormuşçasına hisse kapılmasına neden olur.

Ø Bundan ötürü travmayı hatırlatan her şeyden uzak dururular. O travmatik olayı hiç yaşamamış gibi davranıp kaçınma davranışı gösterirler.

Ø Travma sonrası stres bozukluğu yaşayan bireyin yaşam enerjisinde ve hayata olan bağlılıklarında azalma görülür. Bu bireyler kendilerini amaçsız, plansız hissederler ve daha önce kendilerine heyecan veren durumlar artık zevk vermemeye başlar.

Klinik Psikolog Fadıl KARAKOÇ
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Travma Sonrası Stres Bozukluğu" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Fadıl KARAKOÇ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Fadıl KARAKOÇ'un izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Fadıl KARAKOÇ Fotoğraf
Uzm.Psk.Fadıl KARAKOÇ
Van
Klinik Psikolog
Psikoterapist-Bireysel ve Çift Terapisti-Pedagog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi10 kez tavsiye edildiTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Fadıl KARAKOÇ'un Yazıları
► Travma Sonrası Stres Bozukluğu Uzm.Psk.Şeyda KUTSAL
► Travma Sonrası Stres Bozukluğu Psk.Emir Emre DOĞAN
► Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nedir? Uzm.Psk.Ziya ÜNLÜTÜRK
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,640 uzman makalesi arasında 'Travma Sonrası Stres Bozukluğu' başlığıyla benzeşen toplam 20 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► YENİDepresyon Aralık 2018
► YENİKişilik Bozuklukları Aralık 2018
► YENİSomatoform Bozukluklar Aralık 2018
► YENİDisosyatif Bozukluklar Aralık 2018
► YENİDikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Aralık 2018
► YENİMajör Depresyon Aralık 2018
► YENİMadde Bağımlılığı Aralık 2018
► YENİKardeş Kıskançlığı Aralık 2018
► YENİObsesif Kompulsif Bozukluk Aralık 2018
► YENİAnksiyete Bozukluğu Aralık 2018
◊ YENİSınav Kaygısı Aralık 2018
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


03:55
Top