OMUZ AĞRILARI (I) (Omuz anatomisi, 1.Adhesiv kapsulit)
|
Omuz bölgesi vücudumuzun en karmaşık bölegeleirnden birisidir. Omuz eklemi frontal, horizontal ve sagital düzlemde hareket yeteneğine sahiptir. Omuz ağrılarını ve sebeplerini öğrenmeden önce omuz anatomisini kısaca özetleyeceğiz. Omuz vücudun en kompleks ve en hareketli eklem grubudur. Normal omuz hareketleri omuz kuşağıolarak adlandırılan dört ayrı eklemin entegre hareketinden meydana gelir. OMUZU EKLEMİNİ OLUŞTURAN YAPILAR KEMİKLER Clavikula (Köprücük Kemiği) : Clavikulaya gövde kasları ve kol kasları yapışır. Ayrıca major sinir ve damarlar için koruyucu rolü vardır. Scapula ( Kürek Kemiği) : Kaslar onu gövdeye yapıştırır ve skapulotorasik artikülasyon olarak tanımlanan fonksiyonel bir yapı oluşur. Akromiyon ve korakoid çokıntı bölümleri ile glenohumeral eklem korunur ve humeral başın yukarıya olan hareketi önlenir. Humerus Humerus başı şaft ile 130-135 derecelik bir açı yapar, yaklaşık 20-30 derece retroversiyon açısı vardır. Fizyoterapist bir egzersiz programında bunu hesaba katmalıdır. Humerusun proksimal kısmında tuberkulum majus lateral olarak yerleşim gösterir ve omuz konturunun yuvarlaklığını sağlar. Humerus proksimalinin ön kısmında da tuberkulum minus bulunur. İkik tuberkülün arasında intertüberküler sulkus (bisipital oluk) bulunur ki burdan da biseps tendonunun uzun başı geçer. YUMUŞAK DOKULAR Kürek kemiğine bağlı 4 kısa adalenin tendonları birleşerek omuz eklemini üst-ön-arkadan çevreler. Rotator Manşet: Çeşitli bağlarla omuzun eklem kapsüllerinin dengeleyicisi konumundadır. Kürek kemiğinin acromion adı verilen çıkıntısı ile omuz başı arasındaki 1-1,5 cm lik aralıkta uzanır. Biseps Tendonu: Biseps tendonu kol kemiğini biceps kasına bağlar. Kolun hareketlerinde rol alır. Bursa : Rotator manşet üzerinde acromionla arasında yer alan keseciktir. Bu kesecik son derece yumuşak çeperlidir ve içinde ürettiği kayganlaştırıcı sıvı ile rotator manşetin direkt kemikle ilişkisini keser ve kaygan-yumuşak-güvenli bir yatak sağlar. Labrum : Halka biçiminde esnek bir kıkırdak olan Labrum, kürek kemiğinin omuz ekleminin üstünü örten ve köprücük kemiği ile eklem yapan çıkıntısına denir. Akromioklaviküler eklem hareketi çok az, küçük yüzeyli bir eklemdir. OMUZ AĞRISI - Omuz ağrıları, en yaygın muskuloskeletal semptomlardandır. Prevalans çalışmalarına göre görülme oranı % 7-10 arasında değişmektedir . Omuz bölgesindeki ağrılar, glenohumeral eklem ve çevresindeki kemik veya periartiküler yumuşak dokulardan (ör. rotator kaf, bisipital tendon, subakromiyal bursa) akromiyoklavikular eklem, sternoklavikular eklemden kaynaklanabilir. - Bunlara ek olarak tuzak nöropatileri, brakial nöritis, Servikal omurga ve visseral organ patolojileri gibi nedenler de omuz bölgesinde ağrıya neden olur. Omuz bölgesi patolojilerinde en sık rastlanan semptomlar ağrı ve hareket kısıtlılığıdır . Bilgisayar kullanan insanlarda boyun ağrılarıyla birlikte omuz ağrısı da en sık görülen rahatsızlıklar arasındadır. OMUZ AĞRISININ SEBEPLERİ - Sıkışma (impingement) sendromu - Bursitler - Kapsülit (Donuk omuz) - Fibromiyalji - Osteoartrit (Kireçlenme) - Travmatik ve atletik zedelenmeler - Sinir yaralanmaları - Enfeksiyonlar - Tümörler - Boyundan yayılan ağrılar - İltihabi romatizmal hastalıklar. Romatoid artrit, ankilozan spondilit. - Kompleks rejional ağrı sendromu (Sudeck atrofisi) - Metabolik ve endokrin hastalıklar. Gut, şeker hastalığı gibi. - Polimiyaljia romatika - Torasik çıkış sendromları - Miyopatiler - İç organ hastalıkları. Kalp hastalıkları, akciğer tepe tümörleri, safra kesesi hastalıkları, aort anevrizması. 1) ADHESIV KAPSULIT (DONUK OMUZ) Adhesiv kapsulit “donuk omuz” olarak da bilinir,halkımızda görülme oranı yüksek bir rahatsızlıktır. Bunun başlıca sebebi dikkatsizce yapılan zorlayıcı ve ani hareketlerdir.Genellikle azalan hareket açıklığı ve artan ağrı ile, yavaş yavaş gelişen bir anormalliktir. Donuk omuz(Adhesiv Kapsulit)’un klasik tanımlanmasında ağrı , ilerleyen sertleşme ve daha sonra hareketin geri dönüşü ile yavaş yavaş düzelmeyi kapsayan 3 faz vardır: 1.EVRE : Ağrının şiddetli olduğu ve omuz hareketlerinde kısıtlılığın yavaş yavaş başladığı evredir. İstirahatte ve gece ağrı artar. Kas spazmı gelişir ve bu fazın sonuna doğru hareket kısıtlılığı belirginleşir. Yaklaşık olarak 3-8 ay sürer. 2. EVRE : Ağrı bu fazda azalır, ancak eklem hareket kısıtlılığı giderek artar. 4-6 ay sürer. bütün yönlerde hareket kaybı ve ağrı ile karakterizedir. 3. EVRE :Ağrı azalır, eklem hareketleri yavaş ve dereceli bir şekilde düzelmeye başlar. Bütün hastalık dönemi 1-3 yıl sürebilir. inflamatuar sinovitten kronik fibrozise geçiş ile karakterizedir. Genelde orta yaş kadınlarda kolun uzun süre ağrı nedeniyle hareketsiz bırakılması sonucunda ortaya çıkar. Hareketsiz kaldıkça eklem içi yapışıklıklar oluşur ve giderek kısıtlılık daha da artar. Sonuçta eklem kapsülü kalınlaşır,büzüşür . Hastalığın ilk dönemlerinde kolun en ufak bir hareketinde bile ortaya çıkan şiddetli ağrı vardır. Gece uykudan devamlı uyanmak kendine farklı bir pozisyon bulmakla geçen ıstıraplı geceler hastanın yaşam kalitesini ileri derecede bozar.Zamanla ağrı azaldıkça yerini hareket kısıtlılığına bırakır; elbise giyerken zorlanabilir, saçını tarayamaz yada omuzla yapılan herhangi bir uğraşta zorlanma görülebilir. NELER DONUK OMUZA(ADHESIV KAPSULIT) YOL ACAR?
- Adheziv kapsülitte tedavinin amacı ağrının kontrolü ve eklem hareket açıklığının kazanılmasıdır. Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar, analjezikler, ısı modaliteleri ve TENS kullanılabilir. Eklem kapsülü kontraktürünü gidermek için pasif germe egzersizleri uygulanır. Codman egzersizleri, eklem hareket açıklığının kazanılmasında kullanılan egzersizlerdir. - Egzersiz sırasında eklemin aşırı zorlanması inflamasyon yanıtını arttıracağından kontrendikedir. - Fizik tedavide uygulanan mobilizasyon, pnf gibi teknikler omuz hareket açıklığının arttırılmasında önemli rol oynamaktadır. -Fizyoterapistler Adhesiv Kapsulit rehabilitasyonunda aktif rol oynamaktadırlar. Uygulayacağı ajanları ve teknikleri hastanın durumuna göre ayarlamalıdırlar. -Hastalara düşen görev ise; özellikle fizyoterapistin tarif ettiği egzersizleri evde harfiyen uygulamalı ve omuzu korumalıdır. -Sonuçta her fizik tedavi hastalığında olduğu gibi bu hastalığın tedavisinde de multidisipliner bir ekip çalışması yani Fizik Tedavi Uzmanı, fizyoterapist,ortopedist gibi uzmanların ara sıra fikir alışveişinde bulunmaları tedavide etkili olacaktır. NOT: Çok yakında omuz ağrıları (II) Fzt. K. Zafer AKSUNGUR www.fizyoterapistim.net
|
||||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
||||||
|
|



