2007'den Bugüne 85,285 Tavsiye, 26,662 Uzman ve 18,981 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Felç (İnme) Rehabilitasyonu
MAKALE #14518 © Yazan Fzt.Mehmet ÇAKIR | Yayın Nisan 2015 | 3,076 Okuyucu
Felç (İnme) beyindeki damarların tıkanması veya yırtılması sonucu gelişen klinik bir tablodur. Halk arasında kısmi felç (hemipleji) olarak bilinir. Beyindeki damarların pıhtı (emboli) ile tıkanması sonucu meydana gelen inmeye (iskemik) tıkayıcı inme adı verilir ve inme vakalarının %85’ini oluşturur. Beyindeki damarların tıkanması sonucu, beyine kan akımı olmaz ve hücreler için gerekli olan oksijen ve şeker iletimi durur. Sonuç olarak kanlanması bozulan bölgedeki beyin hücreleri ölür, ve beyinin o bölgesi hasar görmüş olur. Beyindeki damarların yırtılarak beyin içerisine kan dolması ile oluşan inmeye ise kanayıcı (hemorajik) inme adı verilir ve inmelerin %15’ini oluşturur. Genellikle sebebi yüksek tansiyondur.

Beyin damarlarındaki tıkanma veya kanama sonucu, etkilenen alana yeterli kan gitmez. Kısa bir süre içerisinde yeterli oksijen ve şeker alamayan beyin hücreleri ölür. Buna bağlı olarak da vücudumuzla alakalı bazı fonksiyonel bozukluklar meydana gelir. Bunlar genellikle vücudun bir yarısında hareket kaybı, güçsüzlük veya his kaybı, konuşma ve anlama bozukluğu, tek veya her iki gözde görme bozukluğu ve denge-koordinasyon bozukluğudur.
Hastada meydana gelen bulgular 24 saatten uzun sürerse inme, daha kısa sürerse geçici iskemik atak (GİA) olarak adlandırılır. Geçici iskemik ataklar genelde10-15 dk içerisinde düzelirler. Fakat düzelmeleri masul olduklarını göstermez. Çünki geçici iskemik atak geçiren insanların %5-10'u 1 ay, %15-20'si 1 yıl içinde inme geçirmektedir.

İnme, tüm dünyada koroner kalp hastalığı ve kanserden sonra, üçüncü sıklıkta gelen ölüm nedenidir. Ortalama olarak bir yılda, her 1000 kişide 2 yeni inme görüldüğü (insidans) hesaplanmıştır. Yaşlı popülasyonda(45-84) bu oran binde dörde çıkmaktadır. Bir toplumda, belli bir zaman diliminde yaşayan kişilerde inme oranı olarak tanımlanan inme prevalansı ise, binde altı civarındadır. Türkiye için güvenilir istatistiksel kayıtlar bulunmamaktadır.

Kimlerde Görülür?

Erkeklerde kadınlara göre daha sık rastlanır. Yaşlılıkla birlikte görülme riski artar, genelde vakalar 65 yaş üzerindedir. Bunun dışında, diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, aşırı kilo ve sigara risk faktörlerini oluşturur. Kanayıcı inmelerin en sık nedeni yüksek tansiyondur. Şah damarında daralmaya neden olan pıhtılar, kalpte ritm bozuklukları(başlıca atriyal fibrilasyon), kalp kapak hastalıkları ve ileri kalp yetmezliği ise tıkayıcı inmenin önemli nedenleri arasındadır.

Bulguları Nedir?

inme geçiren hastalarda görülen belirtiler genelde şunlardır;
Konuşmada bozukluk; sarhoş konuşma tarzı, elde kavrama bozukluğu, güçsüzlük, gelip geçici görme bozukluğu ve çift görmeler gibi öncü belirtilere geçici ataklar denir. Eğer bu belirtiler görüldüğünde gerekli önlem alınırsa hastalık kalıcı olmaktan kurtulup tedavi edilebilir.

Rehabilitasyonu:

Tedaviye hastalığın ilk günlerinde başlanmalıdır. Çünkü motor iyileşme ilk 6 ay da çok hızlıdır. Bu sebeple ilk 6 aylık dönemde hastanın iyi bir rehabilitasyon görmesinde fayda vardır. İnmeli hastaların yaklaşık %35’inde konuşma bozukluğu (afazi) varken, 6’ncı ayın sonunda bu oran %15 civarına iner. Konuşmanın düzelmesi 1,5 yılı bulabilir.

İlk dönemde egzersizler pasif olarak yaptırılır, hareketsizliğe bağlı eklem kontraktürleri önlenmelidir. Aksi halde ileriki dönemlerde şiddetli eklem ağrılarıyla karşı karşıya kalınabilir. Özellikle en çabuk etkilenen omuz eklemi, ileride büyük bir sorun olarak karşımıza çıkabilir. Zamanla hastanın da hareketlere katılımı sağlanmalıdır. Yatak içi egzersizler, dönme egzersizleri, desteksiz oturma, ayakta durma ve yürüme egzersizleri kademeli olarak zamanında çalıştırılmalıdır. Egzersiz programı uzman kişiler tarafından planlanıp uygulanmalıdır. Hastaya doğru zamanda doğru egzersizler yatırılmalıdır, zamanında yaptırılmayan egzersizler, ileriki dönemdeki hareketlerini olumsuz etkileyeceği gibi, hastanın yapamayacağı zorlukta egzersizleri yapmaya çalışmak, hastanın motivasyonunu olumsuz etkileyerek, tedaviye olan inancını da azaltacaktır. Bu sebeple tedavinin uzman kişiler tarafından uygulanmasında büyük fayda vardır.

Hastanın yatak içi pozisyonuna özen gösterilmelidir. Hastanın sırtı yükseltilerek çevresiyle olan iletişimi artırılmalıdır. Sağlam tarafı duvar tarafına gelecek şekilde yatağa pozisyon verilmelidir. Omuza ve dirsek altlarına yastık koyularak yükseltilmelidir. Bacaklar düz uzatılmış olarak pozisyonlanmalı, bacakların dışa dönmemesi için kenarlarına kum torbasıyla destek uygulanmalıdır. Ayak bileklerini 90 derece dik pozisyonda sabitleyecek ortezler kullanılmalıdır. Hareketsizliğe ve spastisiteye bağlı olarak kısalma eğiliminde olan kaslara germe egzersizleri uygulanmalıdır. Avuçlara da küçük rulo havlular verilmelidir. Bası yaraları oluşmaması için havalı yatak kullanılmalı, serilen çarşafın prüzsüz olmasına dikkat edilmeli ve hastanın 2-3 saatte bir pozisyonu değiştirilmelidir. Aksi halde hastada yatak yaraları meydana gelerek, enfeksiyon kapması neticesinde hastanın durumu ağırlaşarak kaybedilmesine sebebiyet verebilir. Hasta zaman zaman kısa süreli de olsa yüzüstü yatırılmalıdır.

Felç geçiren hastaların büyük bir bölümünde yutma bozukluğu görülebilir. Bu durumda yetersiz beslenme ve akciğerlere kaçan besinlerin enfeksiyona neden olması gibi sorunlar meydana gelebilir. Yutma bozukluğu genelde ilk haftalarda düzelir. Yutma sorunu varsa, hastanın burnundan mideye yerleştirilen tüp aracılığı ile beslenme sağlanır.
Bu dönemde hazır hasta yiyecekleri veya evde ezilip sıvı hale getirilmiş gıdalar kullanılarak beslenme sağlanır. Yasta oturamıyorsa, asla sırtüstü yatar pozisyonda beslenmemeli, sırtı desteklenip yarı yatar pozisyona getirilerek beslenmelidir.

Akut dönemin ardından, eklem hareket açıklığını korumaya ve kasları güçlendirmeye yönelik çalışmalar yapılır. Hasta mobilize edilmeye çalışır. Kas gücünü artırmak ve hareketleri geliştirmek için elektrik stimulasyonundan faydalanılır. Hastaya yürümesine yardımcı olması için walker, baston gibi cihazlar verilebilir ve hastaya bunların kullanımı hakkında eğitim verilir. İleri dönemde iş-uğraşı tedavisine başlanarak hastanın günlük yaşan aktivitelerinde bağımsızlığı sağlanmaya çalışılır.

Felçli hastaların çoğunun zaman içerisinde düzeldiğine dair birçok klinik çalışma mevcuttur. İyileşme zamanı ve seviyesi hastadan hastaya değişmekle birlikte, bunu önceden tahmin etmek mümkün değildir. Beyinin motor alanlarında yaygın hücre hasarı olan hastalarda bile düzelme olması, çevre beyin dokularının yeni fonksiyonlar kazanarak, hasarlı bölgenin işlevini üstlendiğini göstermektedir. Bu olaya nöroplastisite adı verilir ve bu yapılaşma aylarca sürebilir. Fonksiyonel eğitim ve rehabilitasyon iyileşmede etkilidir. Hastanın aktif fizik tedavi programına katılımı, beyindeki reorganizasyona olumlu etkide bulunarak, iyileşmeyi hızlandırır.

Rehabilitasyona ne kadar erken başlanırsa başarı o oranda yüksektir. Ancak inme rehabilitasyonu genellikle sabır isteyen uzun ve zorlu bir süreçtir. Her aşamada hasta doğru ve yeterli eğitimi almalıdır.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Felç (İnme) Rehabilitasyonu" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Fzt.Mehmet ÇAKIR'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Fzt.Mehmet ÇAKIR'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Mehmet ÇAKIR Fotoğraf
Fzt.Mehmet ÇAKIR
İstanbul
Fizyoterapist
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi3 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Fzt.Mehmet ÇAKIR'ın Makaleleri
► İnme (Felç) Rehabilitasyonu Fzt.Ahmet DOĞAN
► Felç(İnme)Tedavisi Fzt.Gökhan ŞAHİNARSLAN
► Felç (İnme ) Tedavisi Fzt.Sedat BAYRAK
► İnme (Felç - Stroke) Prof.Dr.Hasan Çağlar UĞUR
► Felç(İnme), Sizi Hayata Küstürmesin Fzt.Halil İbrahim KURMAZ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,981 uzman makalesi arasında 'Felç (İnme) Rehabilitasyonu' başlığıyla benzeşen toplam 15 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Karpal Tünel Sendromu Mart 2015
► Topuk Dikeni Mart 2015
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


19:53
Top