2007'den Bugüne 86,786 Tavsiye, 26,941 Uzman ve 19,230 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Hiperaktivite Nedir?
MAKALE #15581 © Yazan Dr.Zengibar ÖZARSLAN | Yayın Ekim 2015 | 2,461 Okuyucu
Hiperaktivite denilince akla ilk gelen; yerinde duramayan, çok hareketli, aceleci gibi yaşına ve bulunduğu ortamda diğer çocuklara ve kişilere göre aşırılık gösteren durum tanımlanır.

Hiperaktivite bir öğrenme güçlüğü olmamakla birlikte öğrenmeye engel olan davranışsal, dürtüsel ve dikkatin sürdürülemediği biyolojik ve genetik kökenli farklı yapılanma gösteren beyin fonksiyonlarıdır.

Hiperaktivite serüveni nerdeyse anne karnındayken başlar. Ultrason görüntülerinde sürekli dönen, tam poz verecek iken hareketlenen bebek, tekmelemeler ile anneye zor anlar yaşatır. Doğduktan sonra zor uyuma, çok ağlama, zor yatışma sık görülür. Yürümeye başlayınca motor takılmış gibi oradan oraya koşuşturan, koltuk, masa, sandalye tepesinde dolanan, sürekli düşüp kalkan, her yerini yara bere içinde bırakan, ebeveynlerini ya da bakıcısını peşinden dolandıran süreç başlar. Bu süreçte bakıcıyı yıldırıp işi bırakmasına bile sebep olurken, anne babanın da hışmına uğrayabilir. Misafirliklerin korkulu rüyası olduğu için hem aileyi zor durumda bırakır hem de uyum sorunu yüzünden dışlanmaya başlanır. Çok sevimli sempatik halleri artık göze batan geçimsizlik ve davranış sorunlarına yol açar, arkadaşları ile iletişim kurarken yanlış anlaşılamaya başlanır. Yaşı altı yedi olduğunda tabi ki okulda öğretmenleri ve arkadaşları ile başlayan sorunları sinirli, gergin, sabırsız, inatçı, tutturan, çok konuşan, söz söylenirken araya giren hiç duymuyormuş gibi görünen hareketlilik dürtüsellik ve dikkat dağınıklığı başlar. Ders yoğunluğunun artması ile birlikte zor ödev yapma derste oturamama, sürekli bir şey kaybetme, koşuşturmaya bağlı ter içinde sırılsıklam olma, hastalanma başlar.

Gereğinden fazla hareketli olma, düşünmeden davranma ve dış uyaranlara karşı dikkati verip mevcut yapması gerekene yoğunlaşamama bazı sorunları da beraberinde getirir. Bu sorunlar okul eğitim öğretim hayatından geri kalma, arkadaş ilişkilerinde bozulma, özgüven düşüklüğü, depresif ve kaygılı olma gibi durumlardır.

Okul çağına kadar çok enerjik, çok hareketli, çok sakar, çok yaramaz babası da böyleymiş sonra düzelir ne de olsa çocuk diye fark edilmeyen hiperaktif çocuk okulun başlaması ile birlikte uyum, performans göstermesi gereken farklı bir alana geçtiği için şikayetlenmeler de artar.
Okuldayken yerinde duramayıp dışarı çıkmak oynamak isteyen, arkadaşlarına sürekli dokunsal, sözel uyaran vererek uyaran arayışına giren, dikkatini derse verememe ve sürdürememe sorunu ile dersi anlayamayan, çok sıkıldığı için oflayıp, puflayan, arkadaşları ve öğretmeni tarafından sürekli uyarılan uyumsuz çocuk gibi tanımlanırlar.

Veli toplantısı çok zor geçer genelde şunlar söylenir. “Derste çok konuşuyor, eli dursa ayağı durmuyor, benim dikkatimi dağıtıyor, uyarılarımı dikkate almıyor, ceza vermekten bıktım, yazısı çok kötü, ödevler hep eksik, aslında dersi dinlese çok zeki istese çok başarılı, sınavlarda zor soruları yapıyor en kolayında hata yapıyor, soruları yanlış ve eksik okuyor, dikkat vermiyor, acele ediyor, ders başarısı günden güne düşüyor, böyle devam ederse sınıfta kalacak” gibi.
Hiperaktif çocuğun ev yaşamında artık sorumluluk alması gereken, uyumlu, disiplinli ders çalışması gereken, yavaş yavaş bireyselleşmeye başladığı ergenlik süreciyle birlikte aile bireyleri ile çatışma sıklığı artan sürece girer.

Hiperaktif çocuğun ders çalışması hareketliliği ve dikkat verememesi nedeniyle başlamadan sonlanır. Ebeveynlerin çabaları bir süre sonra bağırma, kızma, cezalar ile sürekli çatışma noktasına gelir.

Hiperaktif çocuğun henüz daha ilk yıllarında izleyenlerin gözünü yoracak kadar hareketliliği, onu takip etmek, kazalara karşı korumak, yemek yedirmek için bile mama sandalyesinde tutmak neredeyse imkansız hal alır.

Tahammül sınırlarını zorlayacak kadar şuursuz, dürtüsel, kontrolsüz davranışları iyi yönetilemediğinde hep azarlanan, hakaret edinilen, ağlatılan çocuk olarak psikolojik gelişimini de olumsuz etkiler.

Tabi ki hiperaktif bir çocuğun özellikle çalışan anne baba için ne kadar zorlayıcı olduğunu ancak yaşayan bilir. Kendi haline bırakılmış, tedavisi konusunda girişimde bulunulmamış bir hiperaktif çocuğun hem kendisine hem de çevresindeki ilişkilere haksızlık edilmiş olur.
Hiperaktivite okul çağı çocuklarında ortalama %3-5 arasında görülmektedir. Hem ebeveynlerin hem de öğretmenlerinin gözlemleri tanı koymada çok değerlidir. Hiperaktivite dikkat eksikliği ile aynı bölgenin yani beynin ön bölgesi prefrontal alandaki biyokimyasal ileti olarak bilgi akışını, dürtüselliği planlama ve organize düşünüp hareket etmeyi, dikkat konsantrasyonun sağlanması gibi işlevleri vardır.

Hiperaktivitenin sebepleri henüz tam olarak net ortaya konmuş değil. Genetik olarak anne babadan geçtiği istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş. Beynin ileti merkezlerindeki bilgi akışından sorumlu maddelerin ya iletilmesi ile ilgili sorun olduğu ya da yetmezlik olduğu düşünülüyor. Çocuklukta yaşanılan bazı hastalıklar sonrasında da görüldüğü bildirilmiş yayınlar mevcut. Doğumsal ya da sonradan beyin dokusundaki zedelenmeler de hiperaktiviteye sebep olabilir.

Erkek çocuklarında hiperaktivite daha çok görülmektedir. Ergenlikten genç erişkinliğe doğru hiperaktivitede çok ciddi azalma olurken ona bağlı dikkat eksikliğinde aynı şekilde yeterince azalma olmamaktadır. Buda iş ve ilişki kurmada dikkat sorunu olarak ve sosyal davranım sorunlarını yetişkinliğe taşımaktadır. Antisosyal davranım sorunları olarak kavgacı, sınırlarını bilmeyen, dürtüsel gelişi güzel konuşma ve davranışlar, arkadaş edinme ve ilişkiyi sürdürmede sorunlar gibi psikososyal gelişim, iletişim yetersizlikleri gösterebiliyor.

Hiperaktivite bir zeka geriliği, anlama, öğrenme güçlüğü gibi diğer sorunlara sebep olmaz fakat beraberinde bu hastalıklarda olabilir. Tabi her hareketli çocuk için hiperaktif de diyemeyiz. Yani bir çok alanda semptomların değerlendirilip daha sonra karar verilmesi gerekir. Uyum sorunu yaşayan, kaygı endişe sorunu olan, çok kalabalık ya da tam tersi tek ve yalnız olan çocuk uyum sorununa bağlı dürtüsel ya da davranış değişiklikleri gösterebilir.

Ailelerin dikkat eksikliği ve hiperaktivite sorunu ile bilgi kirliliğine bağlı önyargıları mevcut. Bu da tedaviye uyum konusunda geç kalmaya ve rahatsızlığın sonuçları konusunda yetersiz öngörüye savunmaya geçmelerine sebep oluyor. Psikiyatırlarından yeterli bilgi alıp tedavi sonuçları ile tedavisiz sonuçlarını dinlediklerinde eminim ki çok ciddi faydası olacaktır. Çünkü hiperaktivitede tıbbi bir sağlık sorunu olan hastalıklar gibi beynin gözü kulağı olan dikkatin ne kadar çok önemli olduğunu eğitim, öğretim ve psiko sosyal alandaki etkileriyle aşılması gerektiği mutlaka önemsenecektir.

Hiperaktivitenin tedavisinde ilaç tedavisi yanında çocuğu ailesi, çevresi, öğretmenleri ve doktoru ile işbirliği çok önemlidir.

Bu konuyla ilgili önerileri ve bilgileri dikkat eksikliği ve hiperaktivite sorunu yaşayan çocuğa yaklaşım yazımızdan alabilirsiniz.

Psikiyatrist Uzm. Dr. Zengibar Özarslan

Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Hiperaktivite Nedir?" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Dr.Zengibar ÖZARSLAN'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Dr.Zengibar ÖZARSLAN'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Zengibar ÖZARSLAN Fotoğraf
Dr.Zengibar ÖZARSLAN
İstanbul
Doktor "Ruh sağlığı ve hastalıkları - Psikiyatri"
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi4 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Dr.Zengibar ÖZARSLAN'ın Yazıları
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,230 uzman makalesi arasında 'Hiperaktivite Nedir?' başlığıyla benzeşen toplam 98 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Cinsel Terapi Nedir? Temmuz 2015
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


22:04
Top