Veteriner Hekimlikte Lazer Cerrahisi ve Avantajları
|
LAZER NEDİR ? Laser; Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Dalga boyuna göre değişik lazerler bulunmaktadır. Genel olarak lazerler soft (yumuşak) ve cerrahi lazerler olarak iki ana gruba ayrılabilir. Soft lazerler tedavi amacıyla kullanılmaktadır. Cerrahi amacıyla en çok kullanılan Nd:YAG, Diyod ve Karbondioksit (CO2) lazerlerdir. CO2 lazerlerin Nd:YAG laserlere göre daha geniş bir kesi alanı ve daha küçük bir nekroz (ölü doku) alanı vardır. Daha fazla nekroz kanamanın daha rahat kontrolünü sağlar ama iyileşme süresi uzar. CO2 lazer genel olarak kesi işlemlerinde çok dengelidir ve denenmiştir. 10.6 mikrometre dalga boyundan dolayı CO2 Lazerin enerjisi su tarafından etkili olarak emilir. Yumuşak dokuların %90'ından fazlası sudur. Bu nedenle pigmentli olsun olmasın tüm yumuşak dokularda etkilidir. Kemik ve dişlerde su miktarının az olması nedeniyle lazer bu dokularda kullanılmaz Lazer sırasında hedef dokulardaki su lazer enerjisini emer, ısınır, kaynar ve buharlaşır. Enerji emilimi kesilen yerin etrafında 0.1 mm'den çok olmamak üzere etkilidir. Bu da çevre dokuları kesin sınırlar içerisinde etkilemediğini göstermektedir. Ölü doku alanı ve ısıya bağlı yanık sadece 0.5 mm. derinlikte sınırlıdır. Bu durum tamamen cerrahın kontrolündedir. LAZERİN VETERİNER CERRAHİDE AVANTAJLARI Daha Az Ağrı Lazerde kesilen yerdeki sinir uçları kapanır. Bu nedenle hasta daha az ağrı duyar. Eski cerrahi metotlarla çok ağrılı olduğu için ve hatta hastanın ağrı şokundan öldüğü bildirilen, bu nedenle de insani uygulamalar olmadığı için terk edilmeye başlanan bazı operasyonlar (kedilerde tırnakların kalıcı olarak yok edilmesi, estetik kulak kesimleri, vb.) gelişmiş ülkelerde lazer cerrahisi ile ağrısız, güvenli ve insani bir şekilde yeniden yapılmaya başlanmıştır. Bu gün veteriner hekimlikte en önemli konulardan biri hastanın operasyon sonrası dönemde ağrısının kontrol altına alınabilmesidir ve bu konudaki ilaçlar üzerinde klinik çalışmalar sürdürülmektedir. Pratikte çok kullanılan ağrı kesici bu ilaçlar bile bazı durumlarda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle lazer cerrahisi veteriner hekimlik ve ağrı kontrolü için çok önemli bir avantaj sağlamaktadır. Daha Az Kanama Operasyon sırasında lazerle kan damarlarının uçları yapışarak kapanmaktadır. Böylelikle operasyon daha çabuk ve kansız bitmektedir. Travmalı ve yaşlı hastalarda bu önemli bir avantajdır. Ayrıca kan pıhtılaşma bozukluğu olan hastalarda da lazer cerrahisi daha güvenilirdir. Daha Az Yangı Operasyon sırasında Lazer ışını dışında dokulara fiziksel başka bir temas yoktur. Dokular hasar görmez. Bu nedenle operasyon sonrası dokularda şişme, ağrı, kızarıklık gibi yangı belirtileri olmaz. Minimum enfeksiyon Kesilen dokularda suyun buharlaşması aynı zamanda bakteri ve virüs gibi mikroorganizmaların da yok olmasına neden olur. Bu nedenle klasik operasyonlarda oluşabilecek enfeksiyonlar lazer cerrahisinde olmaz. Hızlı İyileşme Daha az kanama ve yangı olmadığı için klasik yara iyileşmesine göre daha hızlı bir iyileşme olur. Hasta bu nedenle günlük aktivitelerine çabuk döner, hasta sahibi kedi ya da köpeğine ayrı bir bakım yapmak zorunda kalmaz. Kesinlik Lazerin yönü ve gücü kontrol edilebilmekte ve çok ince doku katmanları kesinlikle sağlıklı çevre dokulara zarar vermeksizin uzaklaştırılabilmektedir. Bu özellikle hayati organlar üzerinde ya da onlara yakın bölgelerdeki operasyonlarda büyük avantaj sağlamaktadır. LAZER CERRAHİSİ KÖPEKLERDE HANGİ OPERASYONLARDA KULLANILMAKTADIR ? Lazer ; deri tümörleri, Ağız ve diş eti lezyonları, Estetik Rekonstruktif Cerrahi, Yumuşak Damak Sarkmaları, Ses tellerindeki cerrahi işlemler, Larinksteki (gırtlakta) cerrahi işlemler, Burun rekonstruktif cerrahisi (burun kanatlarının açılması gibi), amputasyonlar, kuyruktaki cerrahi işlemler, Kısırlaştırma Operasyonları, Kulak Hematomları(kan birikimi), Kulak Kanalı Operasyonları, Kulak Kanalı Tümörleri, Meme Tümörleri, Göz Kapağı Operasyonları (entropium, ektropium), Anal Bez ve Anal Kese Operasyonları, Perianal Bölge Cerrahisi, Tırnakların Kalıcı Olarak Yok Edilmesi, Egzotik Hayvanlarda apse, tümörlerin alınması, papağanlarda uçma tüylerinin kalıcı olarak kesimi, koloaka'daki cerrahi işlemler ve pek çok cerrahi işlemde kullanılmaktadır. LAZER CERRAHİSİ PAHALI MI ? Lazer ile yapılan operasyonlar genellikle lazerin kullanıldığı cerrahi alan, kullanma süresi ve yapılan operasyonun teknik güçlüğüne bağlı olarak ücretlendirilmektedir. Cerrahi Lazerlerin pahalı olmaları (yaklaşık 15-40 bin Dolar) ve bunu yapacak operatörün bilgi-deneyim gerekliliği nedeniyle lazer cerrahisi normal operasyonlara göre daha pahalıdır. Ancak lazerle cerrahi müdahalelerde avantajlar göz önüne alındığında bu maliyet önemli gözükmemektedir. SIKÇA SORULAN SORULAR - Lazer'in anlamı nedir? Lazer nasıl oluşur ? Laser; Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Bir karbondioksit lazerde elektrik akımı her saniyede 40 milyon kez pozitiften negatife değişir. Böylelikle CO2 molekülü yüksek bir enerji düzeyine ulaşır. Bu CO2 molekülü daha sonra yüksek enerjili bir foton olarak ya da ışık demeti olarak seçilir. CO2 molekülü bu enerjiyi ışık olarak mümkün olduğunca yeniden harekete geçirir. Fotonların bazıları lazer aksisi boyunca emilir. Bunlar lazer tüpünün bitimlerinde bulunan aynalar arasında öne arkaya sekerler. Hareketli bir CO2 molekülü aynalar arasında sekerken bir fotom tarafından vurulur ve bu da bir fotonun emilimini uyarır. Bu foton stimülasyonuyla aynıdır ve stimüle edilmiş bir emisyondur. Orijinal ve yeni fotonlar ışığın amplifikasyonu sonucu daha çok foton yapımını uyarır. Bu fotonların bazıları özel geçirgen bir ayna yoluyla kaçarlar. Bu kaçanlar lazer ışığını oluşturur. - Lazer çeşitleri nedir ? Dalga boyuna göre değişik lazerler bulunmaktadır. Genel olarak lazerleri soft (yumuşak) ve cerrahi lazerler olarak iki ana gruba ayrılabilir. Soft lazerler tedavi amacıyla kullanılmaktadır. Cerrahi amacıyla en çok kullanılan Nd:YAG, Diyod ve Karbondioksit (CO2) lazerlerdir. Co2 lazerlerin Nd:YAG lazerlere göre daha geniş bir kesi alanı ve daha küçük bir nekroz (ölü doku) alanı vardır. Daha fazla nekroz kanamanın daha rahat kontrolünü sağlar ama iyileşme süresi uzar. Co2 lazer genel olarak kesi işlemlerinde çok dengelidir ve denenmiştir. - Karbondioksit Lazer Nedir ? 10.6 mikrometre dalga boyundan dolayı Co2 Lazerin enerjisi su tarafından etkili olarak emilir. Yumuşak dokuların %90'ından fazlası sudur. Bu nedenle pigmentli olsun olmasın tüm yumuşak dokularda etkilidir. Kemik ve dişlerde su miktarının az olması nedeniyle lazer bu dokularda kullanılmaz Lazer sırasında hedef dokulardaki su lazer enerjisini emer, ısınır, kaynar ve buharlaşır. Enerji emilimi kesilen yerin etrafında 0.1 mm'den çok olmamak üzere etkilidir. Bu da çevre dokuları kesin sınırlar içerisinde etkilemediğini göstermektedir. Ölü doku alanı ve ısıya bağlı yanık sadece 0.5 mm. derinlikte sınırlıdır. Bu durum tamamen cerrahın kontrolündedir.
|
|||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
|||||
|
|
