TavsiyeEdiyorum.com
TavsiyeEdiyorum.com  
.com
Arama : | Site İçi Arama

Yeni Tavsiye Ekleyin!



Bel Ağrısı Nedenleri

Hürriyet G. YILMAZ Fotoğraf
Prof.Dr.Hürriyet G. YILMAZ
İstanbul
Doktor "Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon"
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi5 kez tavsiye edildiKütüphanemizde Yayınlanan 4 Makalesi varFotoğrafı Mevcutİş Adresi KayıtlıTelefon Numaraları Kayıtlı
Makale Bilgileri
* Toplam Okuyucu : 128500,

* Yayın Tarihi : 15-12-2007 - 16:46 (2414 gün önce),

* Ortalama Günde 53.23 okuyucu.

* Karakter Sayısı : 14010 , Kelime Sayısı : 1815 , Boyut : 13.68 Kb.
Bel Ağrısı Nedenleri

BEL AĞRISI

Belimiz omurganın en çok yük taşıyan bölgesidir. Omurga birbiri ile eklemleşen 24 omur, sakrum ve kuyruk sokumundan oluşur. Bu omurların 7'si boyunda,12'si sırtta, 5'i belde bulunur. Sakrum birbiri ile kaynaşmış 5 , koksiks ise 4 yapıdan oluşur.(Şekil ) Omurlar omur cismi ve arka yapılardan oluşur, arasındaki kanaldan omurilik geçer. Her omurun diğer omurun arka elementleri ile yaptığı eklem bölgesindeki kanaldan ise sağ ve solda alt taraf kaslarımızın hareketlerini kontrol eden sinirler geçer. Omur cisimleri birbiriyle diskler aracılığıyla eklemleşir. Diskler omurları birbirinden ayıran ve üzerine binen yükü emen yumuşak yastıkçıklardır. Her birinin çekirdek bölümü jel kıvamındadır ve dış kısmı ise daha kalın liflerce sarılarak korunmuştur. Disk çekirdeğinin içindeki sıvı, omurların diskler üzerinde öne ve arkaya kaymasını bu şekilde bel omurgasının eğilmesi ve hareket etmesine yardımcı olur. Bel bölgesindeki hareketleri sağlayan ve yapıları koruyan güçlü kaslar ve bağlar vardır ve bel bölgemiz çukurdur. Bel, karın, kalça bölgesi, bacak kasları bel hareketleri ile ilişkili görev yaparlar ve hareketleri kolaylaştırırlar.

Bel ağrısı en sık rastlanan ağrı nedenlerindendir. İnsanların %80'inin hayatlarının bir döneminde mutlaka bel ağrısı deneyimi vardır. Bel ağrıları birçok ülkede iş gücü kayıplarında ikinci sırada yer almaktadır ve üretimin azalmasına neden olur. En sıklıkla 40 yaş civarındadır ve bazı araştırmalara göre 45-54 yaşlarında çok sıktır. Bazı araştırmalarda kadınlarda bel ağrısı daha sıktır.

Bel ağrısının çok değişik nedenleri olabilir. Basit bir kas spazmından, enfeksiyona, karın içindeki organ hastalıklarına ya da tümörlere kadar birçok neden söz konusudur. Bu nedenle bel ağrısı mutlaka dikkate alınmalı ve hekime başvurulmalıdır. Bel ağrılarında sıklıkla neden omurganın mekanik sorunları ile ilişkilidir Mekanik bel ağrısında fiziksel aktivite ile artan, anatomik yapının aşırı kullanımı ve yaralanması gibi sebepler vardır. Bu tip ağrı bel kaslarının, tendonların ve ligamanların zorlanmaya maruz kalmasıyla ortaya çıkar. Öne eğilme, bir şey kaldırma, uzun süre ayakta durma ve oturma ağrıyı arttırır. Dinlenme ve sıcak ağrıyı azaltır.

Bel ağrısı risk faktörleri
  • Hareketsiz iş ve yaşam düzeni olanlar
  • Ağır kaldıranlar, eğilme-bükülme hareketini yanlış yapanlar.
  • Uzun süreli araç kullananlar
  • Doğuştan belinde kayma olanlar
  • Fazla kilolular
  • Zayıf bel ve karın kasları olanlar
  • Vücut mekaniği ve duruşu bozuk olanlar.
  • Hamileliğin son aylarında olanlar.
  • Yüksek riskli sporlarla uğraşanlar. (Halter, kürek vb.)
  • Sigara içenler
  • Ruhsal ve duygusal gerginlik yaşayanlar
  • Bel Zorlanması ( Lomber Strain, Sprain )
Bu durum, bel omurgasının mekanik strese maruz kalması sonucu oluşur. Mekanik kaynaklı bel ağrılı hastaların % 60-70’inde neden bel zorlanmasıdır. Sprain; yaralanma veya aşırı kullanma sonucu ligamanin hasara uğramasıdır. Strain ise aynı mekanizma ile kasın yaralanma durumunu ifade eder.

Bel zorlanması olan hastada travmadan birkaç saat sonra şiddetlenebilen bel ağrısı vardır. Bu ağrı kalçalara yayılabilir ancak bacaklara yayılmaz. Bel kaslarında spazm ( kasılma ) vardır ve bu öne ve arkaya bel hareketlerini kısıtlar. Ağrı hareketle artar, istirahatla azalır.

Muayene bulgusu olmadan sadece ağrı yakınması olan hastalar birkaç günde normal günlük işlerine dönerler. Ağrıyla birlikte hareket kısıtlılığı olan orta derecede zorlanmalı hastaların tam olarak aktivitelerine dönebilmesi 2 haftayı bulabilir. Bel zorlanması olan hastalarda laboratuar testleri ve radyolojik incelemeler normaldir.

Tedavide; istirahat, ağrı kesiciler, kas gevşeticiler, fizik tedavi uygulamaları yardımcı olur.Yatak istirahati mümkün olduğunca az tutulmalıdır. Ayrıca istirahat için bazen kısa süreli korse kullanımları yararlıdır. Fiziksel aktivitelerin kontrollü arttırılması önemlidir.

Bel Fıtığı ( Lomber Disk Hernisi )

Günümüzde en sıklıkla bel ağrısı nedeni olarak disk problemleri gündeme gelmektedir. Özellikle görüntüleme yöntemlerindeki ilerlemeler nedeniyle daha sıklıkla tomografi ve manyetik görüntüleme yöntemlerine (MRG) başvurulması radyolojik bulguların klinik özellikler dikkate alınmaksızın bel fıtığı olarak değerlendirilmesine neden olmuştur.Orta yaşlı ve sağlıklı erişkinlerin çekilen MRG 'lerinde %25 oranında disk hernisine rastlanılmaktadır.Yani, klinik bulgu vermeyen disk hernisi görüntüsü oldukça sıktır ve bel fıtıklarına bağlı bel ağrısı %5’in üzerinde değildir.

Omurlar arasında yer alan disklerin içindeki jel kıvamındaki sıvının mekanik baskılar neticesi basıncının artarak bir kenardan dışarıya doğru yönelmesi bel fıtığı denilen duruma neden olur. Bu sıvının hafifçe bombeleşmeye neden olması bulging ( taşma ), biraz daha zorlanarak ortadaki tutucu bağları da esnetmesi protrüzyon ( orta seviyeli fıtık ), daha da ilerleyip bağları yırtarak sıvının omurilik veya sinir köklerine baskı yapması ile herniasyon (tam fıtık) denilen tablo ortaya çıkar. Her durumda da bel ağrısı olmakla birlikte değişik derecelerde bel ve bacak ağrısı, bacak arka yüzden topuğa dek yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma, baskı yaptığı sinir köküne göre de ilgili kasta kas kuvvetinde azalma ve refleks değişiklikleri meydana gelir.

Daha çok genç hastalarda ortaya çıkar, bel ağrısı atakları 2-3 haftada geçebilir. Bu bel ağrıları zamanla kronik hal alabilir. Hastalarda bel ağrısı en küçük bir hareketle şiddetlenip, kilitlenmeye yol açar. Ağrı; oturmakla, ayakta durmakla, öksürmekle, ıkınmakla, araba kullanmakla, belin öne hareketi ile artar. İstirahatle, belin desteklenmesiyle hafifler. Ağrı disk üzerinde basıncın arttığı sabah saatlerinde daha fazladır. %98 oranında bel fıtıkları belde 4. ve 5. omurlar ve son bel omuru olan 5. omur ile sakrum seviyesinde ortaya çıkar. Bulgular komşu sinir köküne bası nedenli olarak belirti verir. Ağrı siyatik sinirin geçiş yolunu takip ettiğinden “siyatik ağrısı” olarak ifade edilir. Bel fıtığında disk sıvısı bulunduğu alandan kopup sinir köküne iyice uzandığında (ekstrüde disk) bel ağrısı azalır fakat bacak ağrısı, uyuşma, kuvvetsizlik belirginleşir. Hastaların %1'inde omurilikte tam sonucu idrar ve gaita tutamama ile giden ve acilen ameliyatın gerektiği tablolara yol açabilirler ( Kauda Ekina Sendromu ) .

Bel fıtığı düşünülen hastalarda muayene çok önemlidir. Bu tür bir bel ağrısında hekim hastayı ayrıntılı muayene ettiğinde olası disk bölgesini tespit edebilir. Bu tanıda bazı özel testler, refleks azalması veya kaybı, sinir boyunca duyu azalması ve sinirin görev yaptırdığı kaslarda kuvvet azalması vardır. Hastanın duruşu, bel hareketlerinin kısıtlanma ve ağrı oluşturduğu yön, sinir basısı testlerinin müspet oluşu, reflekslerin, kas kuvvetinin ve duyu muayenesinin dikkatle yapılması tanıyı ulaşmayı sağlayacaktır. Bel fıtığı olan bir hastada direkt grafiler tamamen normal olabilir. BT ve MRG görüntüleri hem tanıyı koymada hem de başka bel ağrısı nedenlerinden ayırt etmede önemlidir. Refleks ve kas gücü kaybı olan, duyu muayenesi bozuk olan hastalarda alt bacak kaslarından yapılacak elektrofizyolojik incelemeler (EMG) yararlıdır.

Tedavide kontrollü istirahat, ağrı kesiciler, kas gevşetici ilaçlar, bel korsesi, fizik tedavi uygulamaları yararlıdır. Daha sonra karın kaslarını kuvvetlendirici egzersizler ile dinamik bel egzersizleri tekrarları önlemede yardımcıdır. İyi planlanmış rehabilitasyon uygulamaları ve özellikle bel ve karın ile kalça çevresi kasların kuvvetlendirilmesi, birlikte yapılan hareketlerin ilişkisi için önemlidir. Hasta, belini koruma anlamında “bel okulu” eğitim programlarından yarar görür.
Bel fıtıklarının büyük kısmı cerrahi gerekmeksizin düzelir. Az sayıda vakada cerrahi gerekir. Bel fıtığında cerrahi için mutlak ve olası gereklilikler vardır.
Bel fıtığında cerrahi endikasyonlar
Ciddi kas güçsüzlüğü (düşük ayak)
Kauda ekina sendromu
3 aydan uzun ve diğer tedavilere yanıtsız şiddetli ağrı

İdrar ve gaita tutamama ile giden Kauda Ekina Sendromu ve ilerleyici kas kuvvetsizliği, refleks azlığı veya kaybı oluşan hastalarda cerrahi tedavi gereklidir. Burada amaç sinir kökü üzerindeki basıyı kaldırmaktır. Ameliyat sonrası hastayı normal yaşamına döndürebilmek için yine bel omurgasına yönelik dinamik egzersizler kademeli olarak yapılmalı ve iyi bir rehabilitasyon planlanmalıdır.

Disk hernisi cerrahisine bağlı komplikasyon gelişme oranı geniş hasta serilerinde %9.1 'dir. Bir başka sorun ise tekrar operasyon gerekliliği oranının %5-10 arasında olmasıdır.Cerrahi doğru seçilmiş vakalarda %95 yüz güldürücüdür. Başarı için, olumsuz faktörlerin önceden belirlenmesi ve ortadan kaldırılması, hastaların iyi seçilmesi önemlidir.

Orta yaş üzerinde ortaya çıkan bel ağrılarının bir diğer nedeni ise omurlar arasındaki eklemlerdeki dejenerasyona bağlı olarak oluşan osteoartrittir. Bu tür ağrılarda bel ağrısı daha belirgindir, ağrı yavaş başlar, genellikle sinir basısı bulgusu yoktur. Antienflamatuar ilaçlar, analjezikler ve istirahate yanıt iyidir. Tanı hastalar hekim tarafından muayene edildikten ve bel bölgesinin röntgenleri ve ileri radyolojik tetkikleri değerlendirildikten sonra kolaylıkla konur. Hastaların hastalıkları konusunda aydınlatılmaları ve uygun fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları yeterlidir. En önemlisi hastaları düzenli egzersizler yapmak için ikna etmektir. Bel ağrısı olan kişilerde tavsiye edilen spor aktiviteleri yürümek ve yüzmektir.

Kanal Darlığı ( Spinal Stenoz )

Omurilik ve sinir köklerinin içinden geçtiği omurga kanalının daralmasıdır. Nedenleri arasında, sıklıkla yapısal olarak dar olması ve doğumsal defektler , omurgayı çevreleyen küçük eklemlerin aşırı kireçlenmesi, omurların birbiri üzerinden kayması ( spondilolistezis ) gibi nedenlerle sinirlerin geçtiği mesafenin daralması sayılabilir.

Belde kanalın en dar bölgesi yapısal olarak L3 ve L4 seviyesindedir, darlığa da en sık bu seviyelerde rastlanır.

Hastaların %90’ında bel ağrısı ve daha sonra başlayan tek veya iki taraflı bacak ağrısı vardır. Sinir kökünün uzun süreli baskıya maruz kalması, o sinirin uyarı verdiği kasta kuvvetsizliğe ve refleks değişikliklerine yol açar. Omurganın özellikle arkaya doğru eğilme hareketi kısıtlıdır. Hastalar yürümekle ortaya çıkan, oturmakla rahatlayan, bir veya iki bacakta ağrı ,uyuşma ve kramplar tanımlarlar. Belini öne eğerek yürümek yakınmaları bir parça azalttığından öne eğik bir postür geliştirirler.

Muayene bulguları ve hastanın hikayesi tanı koymada önemlidir. Direkt grafilerde eklem aralığında daralma, kireçlenme gözlenebilir. BT ve MRG yöntemleri ile görüntüleme tanıyı kesinleştirir. Uyuşma şikayetleri yoğun olan hastalarda EMG incelemesi sinir kökünün ne kadar basıya maruz kaldığı ve hasarlanma derecesini göstermek açısından faydalıdır.

Tedavide hafif ve orta dereceli şikayetleri olan hastalarda istirahat, fizik tedavi ajanları, antianflamatuar ilaçlar ve ağrı kesiciler verilebilir. Kalsitoninin ağrı kesici özelliği ve yürüme mesafesini arttırdığı bilinmektedir. Omurilik içinde baskıya maruz kalan sinir çevresine yapılacak kortizon enjeksiyonları yarar sağlayabilir. Neurontin ( Gabapentin ) sinir köküne basıyı azaltmakta ve ağrıyı hafifletmede son zamanlarda kullanılan yeni bir ajandır.

Tedavinin her aşamasında sıkı bir şekilde kas gücü ve refleks muayeneleri yapılmalıdır.Tedaviye dirençli ve bası bulguları fazla olan vakalarda cerrahi tedavi düşünülmelidir.

Bel Kayması (Spondilolisthezis)

Bir omurganın diğeri üzerinde öne veya arkaya yer değiştirmesini ifade eder. Beş tipi vardır ve farklı mekanizmalarla ortaya çıkar. Genellikle yapısal olarak omurgayı destekleyen küçük eklemlerin kollarındaki kemik defektine bağlı olarak (spondilolizis) gelişir. Ayrıca dejeneratif, travmaya bağlı ya da bazı hastalıklarına bağlı olarak da oluşur. Çocuklarda ve büyüme çağındaki gençlerde bel ağrısının en yaygın nedenidir. Bel ağrısına ek olarak kayma olan hastalarda kanal darlığı gelişirse bacak ağrıları da tabloya eklenebilir.

Kaymanın 4 derecesi vardır ve buna göre şikayetlerin yoğunluğu da değişir. Hastaların muayenesinde bel kavsi artmıştır, kas spazmı bulunabilir, belin arkaya hareketi ağrılı ve çoğunda kısıtlıdır. Normal röntgende yan alınan pozisyonda öne kayma görülür. Şüphe edilen durumlarda belin öne ve arkaya pozisyonlarında dinamik grafiler alınabilir, kayma ve kemik defektleri görülebilir. Bacak ağrısı eşlik eden hastalarda sinir basısı düşünülüyorsa BT ve MRG tetkikleri yapılabilir.

Tedavide akut dönemde yatak istirahati, ağrı kesici ilaçlar, kısa süreli bel korsesi, fizik tedavi ajanları uygulanır. Ağrı azaldıkça egzersiz programına geçilir. Bu noktada fleksiyon egzersizleri yani omurganın öne doğru hareketinin baskın olduğu egzersizler, karın kaslarını kuvvetlendirme ve postür (duruş) egzersizlerinin de önemi büyüktür.Hastanın kilo verme konusunda bilinçlendirilmesi gerekir.

Eğer kayma derecesi 3. ve 4. derece ise cerrahi girişim gerekir.3 – 4 ay cerrahi dışı tedavi yöntemleri uygulanmasına rağmen ağrı azalmamış hastalarda da cerrahi düşünülür.

Diğer Nedenlere Bağlı Bel Ağrıları

Sırt ve bel ağrısının bir diğer nedeni duruş bozuklukları, kaslardaki yetersizlik ve hareketsizliktir. Günümüz insanı uzun süreli büro işleri nedeniyle sürekli oturmakta ve teknolojinin sağladığı desteklerle daha az hareket etmektedir. Bunun sonucu olarak birçok kasda kısalma ve sürekli gerilime bağlı rahatsızlıklar ortaya çıkmaktadır. Özellikle sırt bölgesindeki açılanmanın artmasına bağlı kifotik duruş sırt ve bel ağrısının nedenlerindendir. Düzenli egzersizler, yoga ve Pilates gibi özel egzersizler bu duruş bozukluklarının azaltılmasında etkindir.
Romatolojik hastalıkların, bazı hormonal hastalıklar ve kemik problemlerinin , batın içindeki organların hastalıklarının ve hatta enfeksiyonların ani veya kronik bel ağrısı bulgusu verebileceği unutulmamalıdır. Ağrı 2-3 günden fazla devam ediyor ve basit analjeziklere yanıt vermiyorsa gecikmeksizin hekime müracaat edilmesi gerektiğini hatırlatmalıyız.

Makale Yazarının Sayfasına Dönün
Makale Yazarına Eposta Gönderin

Bel Ağrısı Nedenleri ile İlgili Kavramlar :
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir :

"Bel Ağrısı Nedenleri" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Prof.Dr.Hürriyet G. YILMAZ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.

Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak yazarının izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.

Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek diğer bazı makaleler:
  • Vaginismus , Dr.Belgin HARZADIN
  • Kadınlarda Cinsel Sorunlar Ve Terapi , Dr.Belgin HARZADIN
  • Anne Ve Bebeğin Sağlıklı Bağlanması , Dr.Belgin HARZADIN
  • Gebelikte Beslenme , Dr.Belgin HARZADIN
  • Çocuk Ve Yaz Hastalıkları , Dr.Ayşe ZENGIN TURAN
  • Erken Menepoz , Dr.Belgin HARZADIN
  • Ağrılı Adet Görmek Ve Premenstrüel Sendrom , Dr.Belgin HARZADIN
  • İnfertilite Ve Tüp Bebek Tedavi Sürecinde Psikoterapi , Dr.Belgin HARZADIN
  • Annelik Hüznü Ve Doğum Sonrası Depresyon , Dr.Belgin HARZADIN
  • Doğal Ve Hipnoz İle Doğum , Dr.Belgin HARZADIN
  • Sezeryan Sonrası Normal Doğum (Ssvd) , Dr.Belgin HARZADIN
  • Kadın Sağlığı Ve Yaz Ayları , Dr.Kenan ERTOPÇU
  • Sertleşme Bozukluğu (Erektil Disfonksiyon) , Dr.Evrim Ebru YILMAZER
  • Cinsel Sorunların Tedavisi Nasıl Yapılır? , Dr.Sevilay ZORLU
  • Doku Genişletici Ve/Veya İmplant İle Eşzamanlı Meme Rekonstrüksiyonu , Doç.Dr.Çiğdem ÜNAL
  • Refraktif Cerrahi ( Lazer Göz Ameliyatı) , Dr.Şeyda ATABAY YILDIZ
  • Labioplasti Ameliyatının Riskleri , Dr.Kutlugül YÜKSEL
  • Gebelikte Yapılabilecek Tarama Testleri , Dr.Aynur ŞENDEMİR
  • Gebelik Ve Lohusalıkda Beslenme , Dr.Ayşe DARAMA
  • Labioplasti Nasıl Yapılır , Dr.Kutlugül YÜKSEL
  • Kütüphanemizde yer alan dökümanlar profesyonel üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte tavsiyeediyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, çalışmaların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan makaleler bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir profesyonelle görüşmeden, makale içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Çalışmaların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yayınlanan makalelerin mali ve hukuki tüm hakları yazarına aittir. Kütüphanemizde yer alan herhangi bir makale başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir. Sitemizde sayfası bulunan site üyemiz profesyoneller üye sayfaları içinden, Makale Bilgileriniz bölümü altında, YENİ MAKALE GÖNDERİN linkini izleyerek bu sayfaya makale ekleyebilirler.

    02:02
    Top