TavsiyeEdiyorum.com
TavsiyeEdiyorum.com  
.com
Arama : | Site İçi Arama

Yeni Tavsiye Ekleyin!



Başdönmeleri (Vertigo): Nedenleri ve tedavisi

Burhanettin ULUDAĞ Fotoğraf
Prof.Dr.Burhanettin ULUDAĞ
İzmir
Doktor "Nöroloji"
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi7 kez tavsiye edildiKütüphanemizde Yayınlanan 34 Makalesi varFotoğrafı MevcutMesleki Videoları Mevcutİş Adresi KayıtlıTelefon Numaraları KayıtlıMSN/ICQ/Skype Adresi Var
Makale Bilgileri
* Toplam Okuyucu : 13798,

* Yayın Tarihi : 03-11-2010 - 08:28 (1387 gün önce),

* Ortalama Günde 9.95 okuyucu.

* Karakter Sayısı : 8375 , Kelime Sayısı : 1009 , Boyut : 8.18 Kb.
Başdönmeleri (Vertigo): Nedenleri ve tedavisi

Vertigo, yani baş dönmesi, dönme, dönücü hareket anlamına gelen“verto” kelimesinden köken alan, bazen dizziness yani sersemleme ile de benzer anlamlarda kullanılan nöroloji pratiğinde en sık karşılaşılan yakınmalardan biridir. Bel ağrısı ve başağrısı yakınmalarından sonra nöroloji polikliniklerine en sık başvuru nedenidir. Başta sersemlik, sallantı, başdönmesi ve dengesizlik yakınmaları tüm yaş grupları için %5-10 iken 40 yaş üstünde %40 oranlarına ulaşmaktadır. Başvuru sıklığı kadınlarda biraz daha fazla olmaktadır. Düşme ile başvuran 65 yaş üstü hastalarda sıklık %25 olmaktadır. Başdönmesi, dengesizlik yakınması olan hastalarda bulantı, kusma, kulaklarda çınlama, uğultu, işitme kaybı gibi ek yakınmalar da sıklıkla bulunur. Ayrıca bir süredir başdönmesi yakınması olan hastalar boyunda tutukluk ve ağrıdan da yakınırlar.
En sık nedenleri bening paroksismal pozisyonel vertigo (iyi huylu baş pozisyonu ile ilişkili vertigo) ve migrenöz vertigodur. Daha az olarak Meniere hastalığı ve vestibüler nöritis görülür.

Tanımlar

Dizziness: kafada hafiflik, sallantı hissi, dengesizlik, hareket ile yakınmalarda artış, sallanma veya itilme hissi olarak tanımlanır. Klasik başdönmesinde (vertigo) olduğu gibi etrafın dönmesi, eşyaların hareket etmesi hissi yoktur.

Vertigo: “Dizziness” ‘ın alt tipidir. Hastanın kendinin veya çevresinin dönücü şekilde hareket hissi vardır. Dizzines’ten ayrımı önemlidir; çünkü, vertigı iç kulaktaki vestibüler organların asimetrik fonksiyon bozukluğundan kaynaklanırken, dizziness, beyin, sistemik hastalıklar veya tansiyon veya kalp hastalıklarına bağlı olarak oluşabilir.Eğer vertigo ile birlikte kulakta işitme kaybı, çınlama veya kulakta basınç hissi de varsa neden çok büyük olasılıkla iç kulak kaynaklıdır.

Bulanık görme, görüntülerin karışması (osilopsi): gözlerde oluşan nistagmus nedeni ile hastalar tarafından tanımlanan görme yakınmalarıdır.

Vertigo sınıflaması

Vertigo kaynak aldığı yapılara göre periferal ve santral vertigo olarak ikiye ayrılır.

Periferik Vertigo

Vertigonun nedeni iç kulak veya vestibüler organlardır ve bu tür vertigo periferal, otolojik veya vestibüler vertigo olarak isimlendirilir. Periferik vertigonun en sık nedeni benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) dur; bunu Meniere hastalığı, superior semisirküler kanal zedelenmesi, labirintis izler. İç kulağı etkiliyen influenza, soğuğa maruziyet, travma gibi etkenler geçici vertigo ataklarına yolaçabilirler. Aynı zamanda bazı antiyotikler (aminoglikozidler, streptomisin, Asetil salisilik asit vb) da kanal sisteminde hasara yol açarak vertigo ataklarına neden olabilirler.

Santral Vertigo

Eğer vertigonun nedeni beyinde bulunan denge merkezleri ise bu tür vertigo santral vertigo olarak adlandırılır. Santral vertigoya, konuşma ve artikülasyon bozuklukları, çift görme, yutma bozukluğu gibi bazı ek nörolojik bulgular eşlik eder. Şiddetli denge bozukluğu çoklukla vardır. Santral vertigonun sık nedenleri: migrene bağlı vertigo, multiple skleroz (MS), lateral medüller sendrom gibi , akustik nörinom, otoimmun iç kulak hastalığı ve beyin damar hastalıklarıdır. Beyin damar hastalıkları beyin sapı ve serebellum denilen yapıları etkiler, diğer türlere göre daha uzun sürme eğilimindedir.

Vertigo çeşitleri, farklılıkları ve tedavileri

Migrenöz vertigo (vestibüler migren)

Migren toplumda %17 civarında sık görülen bir hastalıktır. Kadınlarda erkelere oranla daha sık görülmektedir. Kadınlar arasında %25-40 sıklığa ulaşmaktadır. Migrenlilerin %25’inde harekete hassaslık/hareket hastalığı bulunmaktadır. Migrenliler arasında taşıt tutması çok sık görülmektedir. Migrene bağlı vestibüler migrenin nasıl oluştuğu tam olarak bilinmemektedir. Migrenöz vertigo vertigolar arasında 2. en sık görülen vertigo türüdür. Tanısı, migren varlığı zemininde tekrarlayıcı başdönmesi ataklarının varlığı ile konur. Başdönmesi bazen ağrıdan önce aura döneminde olurken, çoğunlukla ağrı olmadan gerçekleşir.

Tedavisi, migren tedavisi şeklinde yapılır. Ek bir baş dönmesi ilacı gerekmez. Hastadan migren için tetikleyici faktörlerden uzak durması, düzenli uyku ve yemek öğünlere dikkati istenir. Vestibüler migren tanısı konmuşsa, hastanın ağrıları profilaktik tedavi için az bile olsa bu tedavi uygulanır. Topiramate bu konudaki en yararlı ilaçlardan biridir.
Benign paraksismal pozisyonel vertigo (BPPV)

BPPV, genellikle bulantı, kusma ve dengesizliğin çok fazla eşlik etmediği, 1 dakikadan kısa süreli, baş veya gövdenin belli bir hareketi ile ortaya çıkan (örneğin yukarı bakınca) başdönmesi ataklarıdır. Hastalar başdönmesi olmadığı dönemde yürümede hafif bir dengesizlikten yakınabilirler. Başdönmesinin en sık nedenidir. İnsanlarda yaşam boyu ortaya çıkma olasılığı %10’dur. İç kulakta denge organlarında mekanik olaylarla oluştuğu düşünülür. Kulak bölgesine alınan travmalardan sonra ortaya çıkabilir.

BPPV’nun oluşum mekanizmaları, halk arasında iç kulakta kireçlenme, taş yapma veya kristal olması gibi terimlerle ifade edilen kanalolithiasis, otoconia (endolenf sıvısında artma) veya kupulolithiasisdir. En sık posterior semisirküler kanal (%90), ikinci sıklıkta horizontal kanal bu durumdan etkilenir. En etkin tedavisi kanal içindeki kristallerin tekrar eski pozisyona getirilmesi işlemidir (Epley, Semont, Lempert, and Hamid manevraları). İlaç tedavisi gereksiz ve başarılı değildir. Bu manevraların bu konuyu iyi bilen hekimlerce yapılması gerekir, çünkü yanlış tanı ve yanlış manevra şikayetlerin artışına yol açar.

Meniere Hastalığı

Meniere hastalığı birkaç dakikadan uzun süren, şiddetli başdönmesi, bir veya iki kulakta şiddetli çınlama, kulakta doluluk hissi, dengesizlik, bulantı kusma belirtileri gösteren bir periferik vertigo türüdür. Genellikle tek yanlıdır, ancak hastaların %25’inde iki taraflı olur. Kulaktaki çınlama yakınmaları giderek tam işitmemeye kadar varabilir. Belirli aralıklarla gelir, hasta ara dönemlerde normal olabilir. Hastalık iç kulakta endolenfatik sıvıda artış (endolenfatik hidrops) ile ortaya çıkar. Nedenin viral enfeksiyon, otoimmun hastalık veya kalıtımsal olabileceği düşünülür.

Hastaların büyük çoğunluğu basit önlemler ve ilaç tedavisi ile kontrol altına alınabilir. Bu önlemler yiyeceklerde tuz kısıtlaması ve diüretik (idrar söktürücü) ilaçlardır. Bununla kontrol altına alınamıyanhastalarda iç kulağa kortizon veya gentamisin enjeksiyonları yapılabilir. Daha ileri vakalarda kulağa yönelik shunt operasyonları yapılabilmektedir.

Otoimmun iç kulak hastalığı

Otoimmun iç kulak hastalığında hızla ilerliyen vertigonun eşlik ettiği veya etmediği işitme kaybı en tipik özelliktir. Başlangıç tek taraflı olsa da çoğunluk iki kulağıda etkiler. Meniere hastalığına benzerliği olsa da en önemli farkı iki taraflı olması, daha hızlı ilerlemesi ve kortizona çok iyi cevap vermesidir. Otoimmun bir hastalık olduğundan bir romatoloji hekimince tedavisi düzenlenmelidir.

Vestibüler Nörinitis

Vertigonun en sık nedenlerinden biridir. Herpes simpleks virüsünün (uçuk virüsü) denge siniri (vestibüler sinir) düğüm yerinde ve üzerinde çoğalması ile hastalığın ortaya çıktığı düşünülür. Hastalıktan bir süre önce üst solunum yolu enfeksiyonu olabilir ve olmayabilir. Vertigo, dengesizlik ve, bulantı kusma gibi yakınmalara işitme ve beyin sapı ile ile ilgili bulgu ve yakınmalar eşlik etmez. Yakınmalar 1 hafta kadar devam eder ve şiddeti azalarak sonlanır. Yakınmalar çok şiddetlidir ve hastayı işinden gücünden alıkoyar, hareket etmek başdönmesine neden olduğundan hastalar kıpırdanmadan yatmayı tercih ederler. Tedavisinde 1- 2 hafta süreyle bulantı giderici (antiemetik) ve vestibülosupresan ilaçlar vermek yeterli olur. Hastanın daha sonraki dönemi ilaçsız olarak geçirmesi beynin vertigoya adaptasyonunu sağlaması açısından önemlidir. Kortikostreoidler gerektiğinde kullanılabilir. Vestibüler rehabilitasyona erken dönemde başlamak yararlıdır. Antiviral tedavi vermenin yararı tartışmalıdır.

Vertigonun santral yani beyne ait nedenleri multiple skleroz (MS), beyin sapı ve serebeller geçici iskemik atak, akustik nörinom ve serebellopontin köşe tümörleri olabilmektedir.

Vertigo tanısında kullanılan testler

Pür ton odiometri, kalorik test, elektronistagmografi, komputerize dinamik posturografi, AEP (işitsel uyarılmış potansiyeller), elektrokokleografi, MRI (manyetik rezonas görüntüleme), beyin tomografisi kullanılan testlerdir.

Makale Yazarının Sayfasına Dönün
Makale Yazarına Eposta Gönderin

Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir :

"Başdönmeleri (Vertigo): Nedenleri ve tedavisi" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Prof.Dr.Burhanettin ULUDAĞ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.

Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak yazarının izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.

Prof.Dr.Burhanettin ULUDAĞ Tarafından Yazılan Diğer Makaleler:
  • Epilepsi (Sara) Nöbeti Geçirmekte Olan Hastaya Nasıl Yardım Etmeliyiz?
  • Uyku Apnesi Açık Ve Sessiz Beyin Damarı Tıkanmasına Yol Açan Faktörlerden Biridir.
  • Uyku Testi: Polisomnografi Nedir? Hangi Hastalıklarda Kullanılır?
  • Uykusuzluk Vicdani Kararlarımızı Da Etkiliyor
  • Uykuda Nefes Durması: Uyku Apne Sendromu
  • Telefoncu Dirseği: Cep Telefonu İle Aşırı Konuşanları Bekleyen Bir Sorun Daha..
  • Gece Bacaklara Giren Kramp Ve Kasılmalar
  • Diabetik Nöropati Nedir? Nedenleri Ve Korunma Yolları
  • Yanan Ayak Sendromu
  • Ellerde Uyuşma Nedenleri
  • Gece Uyuşan Eller: Karpal Tünel Sendromu
  • Parkinson Hastalığı Nasıl Oluşur? Parkinson Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
  • Nöropatik Ağrı Nedir? Teşhisi Nasıl Konur?
  • Çocuklarda Uykudan Ağlayarak Uyanma: Uyku Terörü Ve Kabus
  • İlaçsız Migren Tedavisi: Beyninizi Şarj Edin Migrenden Kurtulun (Tdcs)
  • Fibromiyalji Belirtileri : Yorgunum, Heryerim Ağrılı, Unutuyorum
  • Multipl Skleroz (Ms) Nedir? Tedavisi Nasıl Yapılır?
  • Als (Amiyotrofik Lateral Skleroz) Nedir? Nasıl Teşhis Edilir?
  • Tms (Trankraniyel Manyetik Uyarım) Nasıl Tedavi Ediyor?
  • Epilepsim Var, Nasıl Tedavi Edilmeliyim? Epilepside Tedavi Yöntemleri
  • Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek diğer bazı makaleler:
  • Tatil Ne Değildir? Ve Eğitimde Gözden Kaçan Bir Faktör , Dr.İbrahim ATEŞ
  • Gebelık Ve Beslenme , Dr.Soner DOĞANYILMAZ
  • Burun Estetiği , Dr.Mahmut Ulvi KAYALI
  • Hpv Enfeksiyonu , Dr.Belgin HARZADIN
  • Polikistik Over Hastalığı (Pkos) , Dr.Belgin HARZADIN
  • İnfertilite Nedenleri , Dr.Belgin HARZADIN
  • Gebeliğe Hazırlık , Dr.İnci KARALAR
  • Dismenore(Ağrılı Adet Görme) , Dr.İnci KARALAR
  • Doğum Ve Rahim, İdrar Torbası, Pelvis Tabanı Sarkması , Dr.Kenan ERTOPÇU
  • Kanserde Anksiyete (Kaygı) Bozuklukları , Dr.Sevilay ZORLU
  • Gebelıkde Ay Ay Gelişim , Dr.Ayşe DARAMA
  • Penis Büyütme Operasyonu Ve Diğer Yöntemler , Dr.Tuncay TAŞ
  • Aşı Programı , Dr.Sibel KILIÇASLAN
  • Çocuklarda Obezite , Dr.Sibel KILIÇASLAN
  • 2-6 Yaş Arası Oynanacak Oyunlar , Dr.Sibel KILIÇASLAN
  • Anne Sütü İle Besleme , Dr.Sibel KILIÇASLAN
  • Yenidoğanda Fizyolojik Bulgular , Dr.Sibel KILIÇASLAN
  • Bebeklerde Gaz Sancısı Ve Tedavisi , Dr.Sibel KILIÇASLAN
  • Vaginismus , Dr.Belgin HARZADIN
  • Kadınlarda Cinsel Sorunlar Ve Terapi , Dr.Belgin HARZADIN
  • Kütüphanemizde yer alan dökümanlar profesyonel üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte tavsiyeediyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, çalışmaların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan makaleler bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir profesyonelle görüşmeden, makale içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Çalışmaların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yayınlanan makalelerin mali ve hukuki tüm hakları yazarına aittir. Kütüphanemizde yer alan herhangi bir makale başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir. Sitemizde sayfası bulunan site üyemiz profesyoneller üye sayfaları içinden, Makale Bilgileriniz bölümü altında, YENİ MAKALE GÖNDERİN linkini izleyerek bu sayfaya makale ekleyebilirler.

    19:02
    Top