2007'den Bugüne 83,126 Tavsiye, 26,206 Uzman ve 18,434 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Kış Depresyonu Gerçeği (Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu)
MAKALE #20960 © Yazan Uzm.Psk.Seda BİRCAN | Yayın Aralık 2019 | 198 Okuyucu
İnsan, doğadaki diğer tüm canlılar gibi çevresel etmenlerle sürekli etkileşim halindedir. Dolayısıyla çevresel koşullar değiştikçe insanlarda da bedensel, zihinsel ve duygusal değişimler meydana gelir. Mesela havanın erken saatlerde kararması kişide, uykuya geçme ihtiyacını doğurur ve daha fazla uyuma isteği oluşturabilir. Havaların soğuması ise sıklıkla bedensel ağrıların yaşanmasına neden olup kişinin günlük performansını olumsuz yönde etkileyebilir.

Peki, nasıl oluyor da insanlar mevsimsel değişimlerden bu kadar çok etkileniyor. Yapılan bilimsel çalışmalara göre; güneş ışınları gözler aracılığıyla beynin ilgili merkezlerine gidip, metabolizmayı canlandıracak hormonlar salgılanmasını sağlar. Özellikle mutlu olmayı sağlayan serotonin salgısı ışıkla artmaktadır. Buna en belirgin örnek, ilk bahar ve yaz aylarında artan enerji hissidir. Ancak günlerin kısaldığı sonbahar ve kış aylarında ise güneş ışığının azalmasına bağlı olarak enerji düşüklüğü, sık yorgun hissetme, isteksizlik gibi tepkiler ortaya çıkabilir. Fizyolojik değişim ve buna bağlı gelişen olumsuz duygusal sonuçlar kişinin, depresyona girmesi için risk taşıdığının göstergesi olabilir. Mevsimsel değişimlere göre özellikle de kış ayları için depresyona dikkat çekmekte fayda var. Örneğin; Kuzey Avrupa ülkelerinde depresyonun çok yaygın olarak görülmesi de buna bağlıdır.

Sonbahar ya da kış depresyonu olarak da bilinen mevsimsel duygudurum bozukluğunun gün ışığının azalması ile ilgili olduğu ve beynin buna verdiği tepki ile ortaya çıktığı düşünülmektedir. İnsanda uyku ve uyanıklık döngüsünde etkili olan serotonin ve melatonin hormonlarının seviyelerindeki değişime bağlı olarak, kişilerin ruh halleri ve enerji düzeyleri de değişiklik gösterir. Aşırı uyku veya uykuya eğilim, enerji kaybı, bu tür depresyonun en önemli belirtileridir. Çökkünlük, sosyal geri çekilme, sıkıntı, bedensel şikâyetler hastalığın daha sonraki dönemlerinde ortaya çıkmaktadır. Belirtiler genelde hafif veya orta derecededir. Ancak daha nadir olarak ağırda seyredebilmekte ve ciddi bir tedavi gerektirmektedir. Bunun yanında çoğu vakada olduğu gibi kişiyi rahatsız eden ancak tedavi alma ihtiyacı doğurmayan eşik altı belirtilerle de seyredebilir. Genelde bu kişiler uyuşuk hissettiklerini, iştahlarının arttığını, sürekli karbonhidratlı gıdalar tükettiklerini, hep uyumak istediklerini ifade ederler ve bunu normal yaşamın bir rutini olarak görebilirler.

Mevsimsel Depresyondan Korunmak İçin Neler Yapılabilir?

Eğer daha önce bahsedilen belirtilerden bazılarını veya tümünü yaşadıysanız bu yılda risk altında olabilirsiniz. Ancak yaşamında değişikliklere uyum sağlamakta zorlanan, dış etmenlere bağlı olarak duygu durumu hızlı değişen, kaygılı ya da pesimistik kişilerde risk taşımaktadır. Bu yüzden mevsimsel değişikliklere göre kendinizi bedensel ve ruhsal olarak hazırlamalısınız. Genel olarak değişimler zorlu süreçlerdir ve uyum sağlamak ise çoğu zaman kolay olmayabilir. Ancak yazdan kışa geçiş sürecinde mevsimsel değişikliklere uyum sağlamak için mevsim geçişlerindeki kısa zaman dilimleri yaşam tarzınızı iyileştirme fırsatı olabilir. Öncelikle, karşılaştığınız durumla baş edebilmek için, o durumun, sizin düşünce sisteminizdeki anlamını bulmalısınız. Eğer “Soğuk havalardan nefret ederim”, “Bu havalar beni asla mutlu etmez” gibi işlevsel olmayan düşünceler geçiyorsa aklınızdan, öncelikle onları işlevsel olan düşüncelerle değiştirmeniz gerekir. Çünkü kendinize ve hayatınıza bakışınız yani düşünce sisteminiz duygularınızı ve davranış biçimlerinizi belirler. Sonbahar ve kış aylarında yapılabilecek ve sizi mutlu edeceğini düşündüğünüz aktivitelerin planını yapabilirsiniz. Önceden hazırlayacağınız bir çizelgeye planladığınız aktiviteler için, katılmadan önce tahmini ve katıldıktan sonra gerçekte ne kadar keyifli olduğunu puanlayabilirsiniz. Kendinize kısa ara tatil programları yapabilirsiniz. Mesela üç ayda bir haftasonu kaçamağı yapmak, yeni yerler keşfetmek ve yeni deneyimler daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir. İsteksizlik duymak yaptığınız ve yapmanız gereken şeylerden kaçınmanıza sebep olabilir. Genellikle uyku, insanların kaçınma davranışları arasında en bilinenidir. Bu yüzden uyku döngünüzü (günlük sekiz saat) uzayan kış gecelerine göre ayarlamalısınız. Ayrıca isteksizlik ile başa çıkabilmenin en iyi yolu günlük sorumluluklarınızı yerine getirmekten kaçınmamanızdır. Bedeninizi yoran aşırı yağlı ve karbonhidratlı yiyecekler yerine az yağlı ya da hakiki zeytin yağıyla pişen, az karbonhidratlı, ağırlıklı kış sebzelerinden oluşan bir beslenme tercih etmelisiniz. Kısacası hafif ama enerji verici besinlere yönelmeniz gerekir. Genel yaşam şartları, sağlık durumu, yaş, metabolizma gibi etmenlere göre kişiye özel egzersiz veya spor yapmanız gerekir. Hareket, hem zihinsel-bedensel hem de duygusal olarak iyi hissetmenizi sağlar.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Kış Depresyonu Gerçeği (Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu)" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Seda BİRCAN'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Seda BİRCAN'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Seda BİRCAN Fotoğraf
Uzm.Psk.Seda BİRCAN
İstanbul (Online hizmet de veriyor)
Uzman Klinik Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi11 kez tavsiye edildiİş Adresi KayıtlıTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Seda BİRCAN'ın Yazıları
► Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu Uzm.Psk.Ezgi TANIL
► Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu Psk.İlker KÜÇÜK
► Psikiyatri Gerçeği Söyleyemez Psk.İzzet GÜLLÜ
► Duygudurum Bozuklukları Psk.Sena TUNÇ
► Duygudurum Bozuklukları ve Tedavisi ÇOK OKUNUYOR Psk.Nur GEZEK
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,434 uzman makalesi arasında 'Kış Depresyonu Gerçeği (Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu)' başlığıyla benzeşen toplam 22 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Hayır Diyememek Şubat 2020
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


13:40
Top