2007'den Bugüne 83,498 Tavsiye, 26,240 Uzman ve 18,616 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Kendin Olabilmeyi Başaramamış Kişiler- Borderline Kişilik
MAKALE #21344 © Yazan Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA | Yayın YENİ Mayıs 2020 | 279 Okuyucu
“Hayatta bazen birisine o kadar çok gereksinim duyarsınız ki; bunun sevgiden çok nefretten kaynaklandığını bile bile yine de birçok şeye katlanırsınız.”
Dostoyevski

Borderline Kişilik Nedir?

‘Borderline’ kelimesi İngilizce bir terim olup ‘sınırda’ manasına gelmektedir, diğer bir deyişle ‘sınırdaki kişilik’. Toplum içinde -erkeklerde de görülmekle birlikte- çoğunlukla kadınlarda rastlanan borderline kişilik, başkalarıyla kurduğu ilişkilerde sevgi ve ilgi arayışı içine girme, terk edilmekten ve yalnız kalmaktan aşırı korkma, tutarsızlık sergileme gibi özellikler bakımından diğer kişilik yapılanmalarından ayrılmaktadır.

Borderline Kişiliğin Genel Özellikleri Nelerdir?


Bir kişinin aşağıda sıralanan özelliklerin birçoğunu günlük hayatta ve insan ilişkilerinde sıklıkla sergiliyor olması onda borderline kişilik özellikleri olduğuna işaret edebilir. Ancak bu konuda kesin bir bozukluk tanısı, DSM-V Psikiyatri Tanı Ölçütleri El Kitabı kriterleri dâhilinde bir ruh sağlığı uzmanı tarafından koyulabilir.

Borderline kişiliğin genel özellikleri şu şekildedir:

1) Başkalarıyla kurduğu iletişimde sevgi ve ilişki ihtiyaçları belirgin bir haldedir. Bu ihtiyaçlar partner ilişkisinde ise daha ön plandadır.

2) Terk edilme ve yalnız kalma kaygıları taşır ve bundan dolayı yakın ilişkisinde insanlara bağımlı bir ilişki modeli sergiler.

3) Borderline kişiliklerin bazıları, terk edilmenin acısını yaşamamak için -terk edileceklerini fark ettiklerinde- terk eden olmayı tercih edebilirler.

4) Çoğunlukla değişken ve kimi zaman da tutarsız bir ruh hali içerisindedir. Örneğin aniden öfkelenip insanları kırdıktan sonra uyumlu ya da özür dileyen bir insana dönüşebilir.

5) Değişken ruh halleri nedeniyle klinik tanı koymada bibolar bozukluk (manik-depresif bozukluk) sıklıkla karşılaştırılabilir.

6) Yalnız kalma becerisi çoğunluk gelişmemiştir ve yalnız kalma durumuyla karşı karşıya kaldığında zihnini meşgul edebilecek çeşitli uyaranlara ihtiyaç duyabilir. Bu uyaranlar, kişinin kültürel altyapısı ve alışkanlıklarına göre alkol, uyuşturucu, seks, alışveriş, sosyal medya bağımlılıkları olabilmektedir.

7) Genellikle narsisistik kişiliklerle partner ilişkisi kurar. Narsisistik kişilerin sergiledikleri ‘tüm güçlülük’ davranışlarından dolayı onlarlayken kendisini güvende hisseder ve ona karşı bir hayranlık duyar. Ancak kurdukları ilişkileri ‘bir küs bir barışık’ şeklinde oldukça zikzaklı olabilir ve borderline yapı -terk edilmekten çok kaygı duyduğu için- genellikle bu ilişkide kişiliğinden ödün vermek zorunda kalan taraf olur. “Senden nefret ediyorum ama ne olur beni terk etme” cümlesi, borderline kişiliğin yaşadığı bu zor zorluğu özetler niteliktedir.

Borderline Kişilik Nasıl Oluşur?

Borderline kişiliklerin nasıl oluştuğu, hangi olaylara ya da tutumlara maruz kalma sonucunda şekillendiklerinin kuşkusuz net cevapları bulunmamaktadır. Aynı şekilde bu kişilerin, nasıl bir çocukluk geçirdikleri ve nasıl bir aile ortamına maruz kaldıkları konusunda da farklı teoriler mevcuttur. Genetiğin, ailenin ve yaşantıların bu durum üzerinde etken rol oynadığı iddia edilmektedir. Ancak konu bağlanma kuramı açısından ele alındığında, çocuğa erken dönemde bakım veren kişilerin borderline kişiliğin şekillenmesinde etkili olduğu kanısı hâkimdir; çocuğa erken dönemde bakım veren kişilerin, onlarla tam anlamıyla duygusal bir bağ kuramadıkları, bu yüzden de bir çocuğun en temel ihtiyaçları olan sevgi ve güven duygularını onlara aktaramadıkları düşünülmektedir. Bu bağlamda borderline kişiliğin; ‘koşullu sevgi’, terk edilme ya da yalnız kalma korkuları, değersizlik ve yetersizlik gibi duyguları erken dönemde annesiyle kurduğu ilişkide deneyimlediği ve yetişkin olduğunda da buna benzer duyguları başkaları üzerinden tekrar ettiği yorumu yapılabilir.

Borderline Kişiliğin Değişimi Mümkün Müdür?

Evet, mümkündür ancak bu konuda ön şart, kişinin kendi durumunu kabul etmesi ve değişim için gönüllü bir şekilde adımlar atmasıdır. Bu koşullar sağlandığı takdirde borderline kişiliğin toparlanması konusunda etkili yöntemlerin başında psikoterapi gelmektedir.

Borderline Kişilik Hangi Sebeplerle Psikoterapiye Başvurur?

Borderline kişilik, ilişkilerinde yaşadığı tekrarlayan ancak bir türlü çözüme kavuşmayan sorunlar, anlam veremediği şiddetli duygu değişimleri, eşini ya da partnerini aşırı kıskanması ya da hissettiği yoğun terk edilme ve yalnız kalma korkuları gibi duygular nedeniyle psikoterapiye başvurabilir.

Borderline Kişilik Psikoterapiden Nasıl faydalanabilir?


Psikoterapiste güven konusu, borderline kişiliklerle yapılan psikoterapi seanslarında oldukça önem arz eder. Nitekim psikoterapi sürecinin başlarında terapistin güvenilir biri olup olmadığı borderline kişilikler tarafından seanslarda sıklıkla test edilir. Psikoterapi süreci boyunca hem Borderline kişilik hem de psikoterapist, aralarında güvene dayalı terapötik bir ittifak kuruluncaya dek sabretmeyi başarabilirlerse, borderline kişiliğin derinlerindeki duygular seanslarda yavaş yavaş konuşulmaya başlanır. Bu sayede Borderline kişilikler, süreç içerisinde duygularını terapistin yardımıyla fark ederek kendileriyle ilgili belli oranda içgörü geliştirip, bozuk olan kişilik yapılanmalarını onarma fırsatı bulabilirler.

Kendi duygularını netleştirmeyi ve yönetebilmeyi başarmış olgun kişilik özellikleri taşıyan bir psikoterapistin, kendisine başvuran borderline bir kişinin içinde bulunduğu duygu dünyasını ve tüm bu savunma davranışlarının altında yatan ana gerçekliği onunla empati kurarak, onu yargılamadan ve eleştirmeden yorumlaması; değişim konusunda zaman içerisinde son derece etkili sonuçlar doğurabilir. Başarılı bir psikoterapi sürecinde borderline kişilik, duygularını yönetebilen, başkalarına bağımlı bir ilişki geliştirme gereksinimi duymayan ve bir birey olabilen bir yapıya dönüşür.

Faydalanılan Kaynaklar

Akçakaya, Ümit (2019). Uyanış-Kişiliğin Gizil Kodları. İstanbul: Kanon Kitap

Akhtar, Salman, (2009). Ağır Kişilik Bozukluklarının Tanı ve Sağaltımı için Başvuru Kitabı Çev: Müge Alkan, Cemiler Gürdal) Odağ Psikanaliz ve Psikoterapi Eğitim Hizmetler, Meta Basım, İzmir.

Ümit AKÇAKAYA

Uzm. Psikolojik Danışman
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Kendin Olabilmeyi Başaramamış Kişiler- Borderline Kişilik" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA'nın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     1 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Ümit AKÇAKAYA Fotoğraf
Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA
İstanbul (Online hizmet de veriyor)
Uzman Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi83 kez tavsiye edildiTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Ümit AKÇAKAYA'nın Yazıları
► YENİBorderline Kişilik Psk.Yasemin TÜZEMEN
► Borderline Kişilik Bozukluğu Psk.Alpaslan KESKİN
► Borderline Kişilik Bozukluğu Psk.Sema KAHVECİ KAANOĞLU
► Borderline Kişilik Bozukluğu Psk.Cenk KAHVECİOĞLU
► Borderline Kişilik Bozukluğu Psk.İlknur PEDER
► Borderline Kişilik Bozukluğu Psk.Eda GÖKDUMAN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,616 uzman makalesi arasında 'Kendin Olabilmeyi Başaramamış Kişiler- Borderline Kişilik' başlığıyla benzeşen toplam 21 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► YENİErich Fromm ve 'olmak' Mayıs 2020
► YENİSokrates ve Felsefesi Mayıs 2020
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


04:02
Top