2007'den Bugüne 92,426 Tavsiye, 28,232 Uzman ve 19,994 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Yaygın Anksiyete (Kuruntu) Bozukluğu
MAKALE #22958 © Yazan Psk.Elçin KAYA KARATAŞ | Yayın Mayıs 2023 | 579 Okuyucu
Kuşku, endişe ve korku gibi duygular insan deneyiminin doğal bir parçasıdır ancak hayatın içinde bu duyguların kontrolü bazı kişiler için çok zor olabilir. Yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) sürekli endişe ve kaygı haliyle karakterize edilen zorlu bir durumdur. Bu durumda kaygı nedeni belirsizdir, kişinin zihnini tamamıyla kaplar, yaşamını yönlendirir ve normal işlevselliğini bozar. Bu bozukluk; bireylerin günlük işlevlerini, sağlığını, ilişkilerini etkiler ve yaşam kalitesinin olumsuz yönde etkiler. Kişiler her gün karşılaşabilecekleri olağan durumlarla ilgili bile aşırı endişeler hissederler. Örneğin; sağlık, iş performansı, aile üyelerinin güvenliği, ekonomik problemler, ev işleri gibi konular sürekli olarak zihinlerinde dolaşır. Genellikle bu kişiler içinde bulunduğu ruh halinin abartılı olduğunun farkındadırlar ancak hissettikleri duygu ve düşünceleri kontrol etmekte çok zorlanırlar. Bu durumla baş edemedikleri için de bazen hissedilen kaygının anormal olduğunu kabul etmek istemezler. Çevresi tarafından da abartılı endişe hali bir kişilik özelliği gibi algılanırsa bunun bir bozukluk olabileceği gözden kaçırılabilir ve bu konuda yardım arayışı içine girilmeyebilir. Bu kişiler genellikle kuruntulu ve aşırı evhamlı olarak tanımlanabilir. Bu durum sadece kişinin kendisi için değil aynı zamanda çevresindeki insanlar için de oldukça zordur. Yaygın anksiyete bozukluğu, dışarıdan anlaşılması zor olan içsel bir sıkıntıdır. Kişi, endişe ve gerginlik hissiyle sürekli mücadele ederken bu durumu anlamak ve empati göstermek çevresindekiler için zor olabilir. Bu durum çevresindeki kişiler için de stres, enerji çekilmesi ve yorgunluk hissi yaratabilir. Yaygın anksiyete bozukluğu günlük yaşam aktivitelerini de etkileyebilir. Çevresindekilerin planlarını değiştirmek veya uyum sağlamak zorunda kalmalarına neden olabilir. Kişi, belirli durumlar veya etkinliklerden kaçınma eğiliminde olabilir. Örneğin yaygın anksiyete bozukluğuna sahip bir anne, kızı ile alışverişe çıkacağı gün çok endişeli hissettiği için beraber yapacakları aktiviteleri iptal edebilir. Kızı ise bu durumu yeterince anlayamadığı için kendini annesi tarafından önemsenmeyen biri gibi hissedebilir. Yalnızca bu durumu yaşayan kişiye zarar vermez aynı zamanda yakın ilişkide bulunduğu kişilerin de psikolojik olarak olumsuz etkilenmesine neden olur.
.
Kaygı ne zaman patolojik olur?
Kaygı, insanlar için önemli bir işlevi olan doğal bir tepkidir. Temel olarak, kaygı vücudu potansiyel tehlikelere karşı uyarır ve korunmaya yardımcı olur. Vücutta "savaş ya da kaç" tepkisini tetikleyerek hızlı ve etkili bir şekilde tepki verme yeteneğini artırır. Adrenalin ve kortizol gibi hormonlar salgılanarak enerjiyi artırır, dikkati keskinleştirir ve refleksleri hızlandırır. Kaygı, odaklanma ve hedeflere ulaşma motivasyonunu ve performansı artırabilir. Örneğin; sınav kaygısı, bir öğrencinin daha iyi çalışması ve daha iyi performans sergilemesi için bir itici güç olabilir. Kaygı, yaygın anksiyete bozukluğunda olduğu gibi aşırı veya sürekli hale geldiğinde, kontrol edilemez bir hal aldığında, günlük yaşamı olumsuz etkilemeye ve kişinin işlevselliğini bozmaya başladığında bir sorun haline gelir. Olağan kaygı ve patolojik kaygı ayırımı için bu faktörler çok önemlidir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğunun Belirtileri Nelerdir?
1) Sürekli endişe ve kaygı hissi
2) Kontrol edilemeyen düşünceler, içsel huzursuzluk ve gelecekle ilgili abartılı endişeler
3) Gerginlik, huzursuzluk ve sinirlilik
4) Uykusuzluk veya uyku problemleri
5) Konsantrasyon güçlüğü ve dikkat dağınıklığı
6) Yorgunluk ve halsizlik hissi
7) Kas gerginliği ve vücut ağrıları
8) İrritabilite (sinirlilik) ve huzursuzluk hissi
9) Mide bulantısı, sindirim sorunları veya baş ağrısı
10) Sürekli endişelerin gerçekleşmesiyle ilgili sürekli tetikte olma hali
11) Sosyal etkileşimlerden kaçınma veya endişe duyma
12) Gelecekle ilgili belirsizliklere karşı aşırı duyarlılık

Yaygın Anksiyete Bozukluğunun Tedavisi Nedir?
Yaygın anksiyete bozukluğunda genellikle bir kombinasyon tedavi yaklaşımı kullanılmaktadır. Psikoterapi, Bilişsel davranışçı terapi (BDT) en yaygın kullanılan terapi yaklaşımıdır. BDT bireyin düşünce kalıplarını, endişeyle başa çıkma stratejilerini ve kaygıya yol açan durumları değerlendirmesine yardımcı olur. Terapist, olumsuz düşünceleri ve davranışları tanımlamaya ve değiştirmeye yönelik teknikler kullanır. Yaygın anksiyete bozukluğunun tedavisinde antidepresanlar ve anksiyolitikler gibi ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar, kaygı düzeyini azaltmaya ve semptomları hafifletmeye yardımcı olur. Bu ilaçların bağımlılık yapıcı özellikleri yoktur. Doktor kontrolünde ve düzenli takibi yapılarak kullanılmalıdır. Yaygın anksiyete bozukluğu olan bireylerin stres yönetimi tekniklerini de düzenli uygulamaları çok önemlidir. Bu teknikler arasında nefes ve gevşeme egzersizleri, meditasyon, mindfulness (bilinçli farkındalık) ve yoga yer alır. Bu teknikler, kaygıyı azaltmaya ve rahatlama sağlamaya yardımcı olabilir. Tüm bunlara ek olarak sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri yaygın anksiyete bozukluğunun yönetiminde önemlidir. Düzenli uyku, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz yapma, alkol ve kafein gibi kaygıyı artırabilecek maddelerin tüketimini sınırlama gibi değişiklikler, genel zihinsel ve fiziksel sağlığı iyileştirerek kaygıyı azaltmaya yardımcı olacaktır. Tedavi planı, tüm rahatsızlıklarda olduğu gibi kişiye özel hazırlanmalıdır. Her bireyin tedaviye yanıtı farklı olabilir bir kişiye uygun olan tedavi diğer bir kişi için uygun olmayabilir. Uygun tedavi, yönlendirme ve destekle birlikte yaygın anksiyete bozukluğu olan birçok insan semptomları yönetmeyi öğrenir ve bu durumun üstesinden gelmeyi başarırlar.
Psikolog Elçin Kaya Karataş
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Yaygın Anksiyete (Kuruntu) Bozukluğu" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Elçin KAYA KARATAŞ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Elçin KAYA KARATAŞ'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Elçin KAYA KARATAŞ'ın Makaleleri
► Yaygın Anksiyete Bozukluğu Psk.Büşra SEZİKLİ
► Yaygın Anksiyete Bozukluğu Psk.Semiha KARADAĞ
► Yaygın Anksiyete Bozukluğu Psk.Özlem AKKEL
► Yaygın Anksiyete Bozukluğu Psk.Çağlayan TUNA
► Yaygın Anksiyete Bozukluğu Psk.Emir Emre DOĞAN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,994 uzman makalesi arasında 'Yaygın Anksiyete (Kuruntu) Bozukluğu' başlığıyla benzeşen toplam 26 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


09:48
Top