2007'den Bugüne 92,421 Tavsiye, 28,232 Uzman ve 19,992 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Akran Zorbalığı
MAKALE #23030 © Yazan Uzm.Psk.Damla KANKAYA | Yayın Ağustos 2023 | 875 Okuyucu ÇOK OKUNUYOR
AKRAN ZORBALIĞI


Okul, öğrencilerin hem kendilerini akademik olarak geliştirdikleri hem de yaşıtları ile bir araya gelip sosyal ilişkiler kurdukları bir ortamdır. Fakat özellikle okullarda karşılaşılan ve bir saldırgan davranış türü olan akran zorbalığı çocukların ve ergenlerin akademik, sosyal ve duygusal gelişimini olumsuz etkilemektedir. Akran zorbalığı, çocuk ya da ergenin yaşıtı arkadaş veya arkadaşlarına yönelik olarak sözel, fiziksel veya davranışsal olarak zarar verici hareketlerde bulunmasıdır. Akran zorbalığı bir kişi tarafından uygulanabileceği gibi grup halinde de bir kişiye uygulanabilir.


Zorbalığa maruz kalma riski okulun ilk yıllarında daha fazla görülürken zorbalar da daha çok son sınıflardaki öğrencilerden oluşmaktadır. Çoğunlukla yaşça daha küçük ve bedence zayıf çocuklar zorbalığa maruz kalırken, doğrudan fiziksel zorbalığa maruz kalma erkek öğrencilerde daha fazladır. Yaş aldıkça zorbalık davranışlarında kızlarda azalma olurken erkeklerde tam tersi fiziksel şiddette artma görülmektedir.
Akran zorbalığının altında aslında istediğini karşı tarafa kabul ettirme hazzı yatar. Okul öncesi dönemdeki çocukların (ort. 4-6 yaş) birbirleriyle anlamlı bir biçimde oyun oynamaya başlamalarıyla birlikte zorbalık davranışına başladıkları görülmektedir. Bu süreç içerisinde çocukların nasıl iletişim kuracaklarını bilmedikleri, istediklerini kabul edilebilir yoldan söylemeyi beceremedikleri için sözel, duygusal ve fiziksel zorbalık yoluna başvururlar. Zorbalık yapan çocuklar kendilerini olduklarından daha güçlü görmektedirler. Bu güçlü olma duygusu üzerinden aldıkları haz arttıkça ve yaş aldıkça bu davranışlar kalıplaşabilir ve çocuğun iletişim kurma becerileri bu şekilde yerleşebilir.
Zorbalık yapan çocuklar genelde sadece akranlarına karşı değil yetişkinlere karşı da olumsuz davranışlar sergileme eğilimindedir. Bu tür davranışları için birçok neden sıralayabiliriz: Sevilmeden büyüme, kendini beğenmeme ve sevmeme, başkaları tarafından sevilme beğenilme ve popüler olma isteği, her istediğinin yapılması sonucu hayır yok gibi kavramları bilmeme, kendini yetersiz hissetme, hakkı olandan daha fazlasına sahip olmak isteme vb. Akran zorbalığı mağdurları ise genellikle kendilerini tehlikeden koruyamayan, kaygılı, titiz ve öz güveni düşük olan profildeki çocuklardan oluşmaktadır. Genellikle sessiz, sakin, kavga etmeyi bilmeyen, yaşadıklarını bir yetişkinle paylaşamayan çocuklardır.


Akran zorbalığı türleri şu şekilde sıralanabilir:


Fiziksel zorbalık: Fiziksel güç içeren davranışlar olarak tanımlanabilir. Özellikle okul öncesi dönem ve ilkokulda en sık görülen zorbalık türü olarak bilinmektedir. Diğer zorbalık türlerine göre öğretmenler ve diğer kişiler tarafından kolaylıkla fark edilebilir. (Saç çekmek, tekme atmak, tükürmek, oyuncak ile vurmak...)
Sözel zorbalık: Olumsuz kanaatler veya sözel davranışlar olarak tanımlanabilir. Her sınıf düzeyinde yoğun bir şekilde görülebilir. Sözel zorbalığın öğretmenler ve diğer kişiler tarafından fark edilmesi biraz daha zor olabilir. Sıklıkla karşılaşılan sözel zorbalık şeklinin lakap takma olduğu bilinmektedir.
İlişkisel zorbalık: Sosyal ilişkileri hedef alan davranışlar olarak tanımlanabilir. Öğretmenler ve diğer kişiler tarafından fark edilmesi daha zordur ve müdahale daha azdır. Bu sebeple diğer zorbalık türlerine göre etkileri daha yaralayıcı ve ağır olabilmektedir. (Dedikodu yapmak, sırrını ortaya çıkarmak, gruptan dışlamak, taklit etmek, görmezden gelmek...)
Siber zorbalık: Teknolojik aletler (bilgisayar, tablet, cep telefonu) üzerinden yapılan davranışlar olarak tanımlanabilir. Siber zorbalıkta zorbalık yapan anonim olarak kimliğini gizleyebilir. (Sosyal medyada kötü yorum yazmak, izinsiz fotoğraf paylaşmak, özel görüşmeleri başkaları ile paylaşmak, kişi adına izinsiz hesap açmak...)
Peki çocuğun akran zorbalığına uğradığını nereden anlayabiliriz? Akran zorbalığına maruz kalan çocuklarda vücutta fiziksel yaralanmalar olabilir, okula gitmek istemezler ve bahaneler bulurlar, okula karşı nefret söylemlerinde bulunurlar, depresif davranışlarda bulunabilirler, öz güvende bir düşüş yaşarlar, evden çıkmak istemezler, okul başarısında düşme görülür, derslerine odaklanmada zorluk çekebilirler.
Akran zorbalığına maruz kalan çocukların ebeveynleri şunları yapabilir: Çocukla gün içerisinde neler yaşadığını konuşmak, ona yanında olduğunu göstermek, çocuğu yargılamadan dinlemek, ne hissettiğini sormak ve duygularını paylaşmasını sağlamak, zorbalığa uğramakta onun bir suçu olmadığını açıkça ifade etmek.
Bir ebeveyn veya öğretmenseniz, akran zorbalığına uğrayan çocukla açık iletişim kurarak mutlaka bunu konuşmalısınız. Bu süreci okulların rehberlik servislerindeki uzmanlar ve uzmanlık alanı çocuk-ergen olan psikologlarla işbirliği içerisinde ilerletmek daha hızlı ve doğru bir çözüm yolu olabilir.


Uzman Klinik Psikolog Damla KANKAYA SÜNTEROĞLU
Yazan: Psikolog Berna PEHLİVAN
KAYNAKÇA

https://npistanbul.com/akran-zorbaligi Erişim tarihi: 08.08.2023.
Doğan, A. ve Vural Yüzbaşı D. (2021). AKRAN ZORBALIĞI Rehber Öğretmen/Psikolojik Danışmanlar İçin Kitapçık (1. Baskı). Ankara: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı.
Gürhan, N. (2017). Her Yönü ile Akran Zorbalığı. Türkiye Klinikleri, 3(2), 175-81.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Akran Zorbalığı" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Damla KANKAYA'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Damla KANKAYA'nın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Damla KANKAYA Fotoğraf
Uzm.Psk.Damla KANKAYA
İstanbul (Online hizmet de veriyor)
Uzman Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi22 kez tavsiye edildiİş Adresi KayıtlıTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Damla KANKAYA'nın Yazıları
► Akran Zorbalığı Psk.Gülşah AKÇAY CİVRİZ
► Akran Zorbalığı Psk.Betül Nesibe ÖZKARS
► Akran Zorbalığı Psk.Serap DUYGULU
► Akran Zorbalığı Psk.Nergis ÖZDİNÇ
► Akran Zorbalığı Nedir? Psk.Yasemen YARALI
► Şiddetin Çocuk Hali: Akran Zorbalığı Psk.Gülşah PINAROĞLU
► Akran Danışmanlığı Psk.Bayram ŞİMŞEK
► Akran Baskısı Psk.Dnş.Davut ŞENYÜREK
► Akran İstismarı Psk.Dnş.Şafak UZUN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,992 uzman makalesi arasında 'Akran Zorbalığı' başlığıyla benzeşen toplam 12 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Sanat Terapisi Ocak 2024
► Panik Atak Geliyorum Der mi? ÇOK OKUNUYOR Ağustos 2023
► Çaresizlik Öğrenilir mi? Haziran 2023
► Psikolojik İlk Yardım Mayıs 2023
◊ YENİSanat Terapisi Mayıs 2024
◊ Asperger Sendromu Nisan 2024
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


07:02
Top