2007'den Bugüne 80,353 Tavsiye, 25,617 Uzman ve 17,936 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!




.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Somatizasyon Bozukluğu (Hastalık Hastalığı)
MAKALE #5448 © Yazan Uzm.Psk.Sabahat ERLER | Yayın Eylül 2010 | 3,578 Okuyucu
Somatizasyon bozukluğu, fiziksel bir nedeni olmaksızın, tekrarlayan belirsiz bedensel yakınmalar ile belirlenen bir somatoform bozukluktur. Gerçekte hastalarda kişisel ve toplumsal sıkıntıların beden dili ile ifade edilmesi söz konusudur.

Bu hastalık genelde 30 yaşından önce başlar. Süreğen bir hastalıktır, sık tekrarlayan, değişen ve ağrı ile karakterize olan bedensel belirtiler görülür. Genelde bu ağrıları açıklayacak bedensel bir hastalık bulunamaz. Hastanın yaşam öyküsünde benzer şikayetlerin sıkı sık tekrarladığı görülür. Tekrar tekrar yapılan muayeneler ve ayrıntılı tetkiklerde ağrıları açıklayacak bir neden bulunamaz. Sürekli yakınmaları olan bu hastalar zaman içinde toplumda dikkat çekmeye ve bu sayede bazı sorumluluklarından kurtulmaya başlarlar. Herkesin bir araya geldiği toplumsal olaylarda (düğün, bayram ve cenaze gibi) bu kişilere hal hatır sormanın ardından hastalığı sorulur, hasta oldukları için onlardan bir şey yapması beklenmez ve özel ilgi gösterilir.

Bu hastaların yıllardır hasta olduğu bilinir, ancak hastalığının ne olduğu tam olarak bilinmez. Her seferinde farklı yakınmalar getirirler ve bu yakınmalara genelde tanı konamaz. Hastaların yanında mutlaka bir ağrı kesici vardır ve bazen bu hastalar birbirlerine şeker gibi ağrı kesici ikram ederler. Hemen hemen tüm ağrı kesicileri kullanmışlardır ve ağrı kesici tüketimi çok fazladır. Gittikleri doktorlardan değişik ağrı kesiciler talep ederler ve çok sayıda ilacın olduğu reçeteler yazıldığında memnun olurlar. Doktor bir neden bulamadığında veya ilaç önermediğinde bundan memnun olmaz ve başka doktor arayışına girişirler. Erken yaşlarda başlayan bu hastalık kişilik sorunu gibi süreğendir.

Hastalar bu hastalıkları yolu ile toplumsal ilişki kurarlar. Başkalarına karşı duyulan öfkenin represyonu (bastırma); öfkesini kişinin kendisine yöneltmesi söz konusudur.Güçlü süperegolu, cezalandırıcı kişilik örgütlenmesi söz konusudur. Özsaygı düşüklüğü yaygındır. Hasta rolünü benimseyen ebeveyne benzemeye çalışma söz konusudur. Dinamik açıdan depresyona benzerlik vardır. Beden yakınmaları ile ifade edilen arzu veya dürtü represe edilmektedir. Süperego çatışmaları, kısmen belirtilerle ifade edilir.

Somatizasyon bozukluğu adı altında toplanan belirtiler şunlardır: (Bu tanıyı koyabilmek için DSM 9’a göre tanımlanan bu 34 belirtiden en az 13 tanesi aynı kişide görülmüş olmalıdır):

1.Kusma
2.Kol ve bacak ağrısı
3.Nefes darlığı
4.Sağırlık
5.Yürüme zorluğu
6.Karın ağrısı
7.Sırt ağrısı
8.Çarpıntı
9.Çift görme
10.Kas ağrısı
11.Eklem ağrısı
12.Bulantı
13.Sersemlik
14.Bulanık görme
15.İdrar yapma güçlüğü
16.Karında şişkinlik hissi
17.İdrar yaparken ağrı duyma
18.Unutkanlık
19.Körlük
20.Cinsel ilişki sırasında cinsel organlarda yanma
21.İshal
22.Baş ağrısı dışındaki bedenin herhangi bir yerinde ağrı duyma
23.Yutma güçlüğü
24.Bayılma
25.Cinsel isteksizlik
26.Değişik besinler yediğinde bunları tolere edememe
27.Ses kısıklığı
28.Sara benzeri nöbet geçirme
29.Göğüs ağrısı
30.Cinsel ilişki sırasında ağrı duyma
31.Ağrılı adet görme
32.Düzensiz adet görme
33.Aşırı adet kanaması
34.Gebelik boyunca kusma

Belirtiler genelde hastayı da rahatsız edici düzeydedir. Bu nedenle hastalar sıklıkla doktora başvururlar, değişik ağrı kesiciler kullanırlar ve genelde yaşam tarzlarını da hastalığa göre değiştirirler.

Somatizasyon Bozukluğunun Görülme Oranı
11)Kadınlarda erkeklerden 5-20 kat daha fazla görülmektedir.
22)Genel toplumda %1-2 oranında görülür.
33)Birinci basamakta %5-10 oranında görülür.
44)Eğitim durumu düşük ve geliri az olanlarda daha fazla görülür.
55)30 yaşından önce, sıklıkla ergenlikte başlar.

Somatizasyon Bozukluğunun Ortaya Çıkış Nedenleri

Hastalığın neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmemektedir. Hastalığa biyolojik, sosyal ve psikolojik faktörlerin yol açtığı ileri sürülmektedir.

*Sosyal nedenler: Hastalar sosyal ilişik kurabilmek için bedensel yakınmalarını kullanıyor olabilirler. Örneğin kocasının her akşam kahveye gitmesini istemeyen bir ev hanımı bunu direk ifade etmek yerine kocasının evde kalmasını sağlamak için sürekli hasta olduğunu yalnız kalamayacağını öne sürüyor olabilir. Yine çocuklarından bir istekte bulunurken hastalığını öne sürebilir. Bazı hastalar yaşadıkları stresle başa çıkmak için bedensel yakınmalar kullanırlar. Örneğin psikolojik kökenli bayılmalarda olduğu gibi kişinin bilinç dışı çatışmalarının doğurduğu stres bayılma ile sonuçlanabilir.

*Psikodinamik nedenler: Freud’a göre cinsel içgüdülere bağlı bilinç dışında olan çatışmalar bazı hastalarda bu belirtileri ortaya çıkarmaktadır.

*Biyolojik nedenler: Bazı araştırmacılar bu hastalığın nöropsikolojik nedenlere dayandığını öne sürmektedir. Bu hastalarda dikkat ve bilişsel işlevlerde bozukluk olduğu ve bunun sonucunda algı bozuklukları oluştuğu ileri sürülmektedir. Bu hastalığın genetik yatkınlığı olduğu düşünülmektedir. Hastaların birinci derece yakınlarında hastalığın görülme oranı %10-20’dir. Yine bu ailelerde madde kullanımı ve kişilik bozuklukları daha sık görülmektedir. Yine sitokinler denen bağışıklık sisteminde haberci rolü oynayan bazı maddelerin bu hastalığın ortaya çıkışında rol oynayabileceği düşünülmektedir.

Somatizasyonla Seyreden Diğer Psikiyatrik Rahatsızlıklar

Bazı hastalar da az sayıda belirti olabilir ve zaman zaman somatizasyon tanısı koyulamayabilir. Somatizasyon bozukluğu tek başına görülebileceği gibi bazı diğer psikiyatrik hastalıklarla da sıklıkla bir arada bulunabilmektedir.

-Depresyon
-Panik Bozukluk
-Yaygın anksiyete bozukluğu
-Obsesif-Kompulsif bozukluk
-Posttravmatik Stres bozukluğu
-Psikotik Bozukluklar
-Uyum Bozuklukları
-Alkol-madde kullanım Bozuklukları

Somatizasyon Bozukluğu Hipokondriasis İle Karıştırılır mı?

Somatizasyon bozukluğunun ayırıcı tanısında hipokondriazisi düşünmek gerekir. Hipokondriasis daha geç yaşta ortaya çıkar, genelde tek belirti ile karakterizedir. Örneğin hastaya göre kendisinin midesi çürümüştür, yakında bu hastalıktan ölecektir ve doktorlar bu hastalığa tanı koyamamaktadır. Hastalar bu hastalıktan öleceğini düşünür ve bu düşünceleri saplantı düzeyindedir. Gidilen her doktorda tekrar tekrar bu hastalığın ortaya çıkarılması istenir. Yapılan tetkikler ve muayeneler hastanın böyle bir hastalığı olmadığına telkin etmeye yeterli gelmez, her seferinde başka doktorla aynı araştırmalar tekrarlanır.

Somatizasyon hastalarında ise değişik belirtiler söz konusudur, birkaç ay başı ağrır bunun araştırılması yapılır buna yönelik ilaç başlanır, iyileştikten bir süre sonra sırtında açıklanamayan ağrılar başlar, çok sayıda doktora başvurur ve değişik operasyonlar geçirirler. Ancak her seferinde bir süre sonra hastalık başka belirtilerle tekrar başlar.

Somatizasyon Bozukluğunun Tedavisi

Somatizasyon tedavisinde genel kabul gören belli bir tedavi yaklaşımı yoktur tedavide göz önüne alınması gereken ve daha çok deneyimlerden elde edilen bazı ilkeler vardır:


- Hastanın tedavisi belli bir hekim tarafından üstlenilmelidir.Fakat semptomlarıyla ilgili birçok uzmana göndermekten sakınılmalıdır.
- Hastanın yakınmalarının gerçek olduğu kabul edilmeli ve hastanın önemsendiği ve yakınmalarına inanıldığı izlenimi yaratılmalıdır.
- Tedavi hedefleri konusunda hasta ile hekim uzlaşmalıdır.
- Hastada tam iyileşme değil işlevselliğin artırılması hedeflenmelidir.
- Hastaya yetersiz ve uygun olmayan güvenceler verilmemeli ve hastalığın kronik bir seyir gösterdiği belirtilmelidir.
- İstirahat raporu düzenlemekten kaçınılmalıdır.
- Gereksiz müdahele, tetkik ve reçetelerden kaçınılmalıdır.
- Hastaya konversiyon şikâyetlerinin ciddi bir hastalığın sonucu olmadığıyla ilgili bilgiler verilmelidir.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Somatizasyon Bozukluğu (Hastalık Hastalığı)" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Sabahat ERLER'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Sabahat ERLER'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Sabahat ERLER Fotoğraf
Uzm.Psk.Sabahat ERLER
İstanbul
Uzman Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi24 kez tavsiye edildi
.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Sabahat ERLER'in Yazıları
► Somatizasyon Bozukluğu Uzm.Psk.Saadet ELEVLİ
► Somatizasyon Bozukluğu Psk.Esra ALTUNSOY ADIGÜZEL
► Somatizasyon Bozukluğu ve Emdr Uzm.Psk.Ziya ÜNLÜTÜRK
► Hastalık Hastalığı Psk.Büşra GÜNEŞ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,936 uzman makalesi arasında 'Somatizasyon Bozukluğu (Hastalık Hastalığı)' başlığıyla benzeşen toplam 54 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Panik Atak mıyım? Temmuz 2013
► Ailede Disiplin Nisan 2011
► Kanser ve Cinsellik Şubat 2011
► Hepimiz Birer Ergendik Aralık 2010
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


17:56
Top