2007'den Bugüne 78,212 Tavsiye, 25,277 Uzman ve 17,528 Bilimsel Makale
Site İçi Arama Arayın :
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Eğitim - Seminer - Konuşma
■ Uzmanlık alanınızda çeşitli platformlarda konuşma yapıyor ya da eğitim mi veriyorsunuz?

■ İlgi duyduğunuz konu ile ilgili konuşmacı ya da eğitmen arayışında mısınız?

■ O zaman Makronot Ailesi’ne hoş geldiniz!..
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu
MAKALE #7784 © Yazan Psk.Serap DUYGULU | Yayın Kasım 2011 | 7,608 Okuyucu
BORDERLİNE (SINIRDA) KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Son zamanlarda hemen hemen hepimiz sıklıkla adını duyuyor ama tam olarak ne olduğunu bilmiyoruz.


Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu
,adından da anlaşılacağı gibi aslında bir tür kişilik bozukluğu ve tanımlamada hala pek çok açıdan sorunlar yaşanmasına karşın sık karşılaşılan bir psikolojik sorun.Başka kişilik bozukluklarıyla karıştırılabiliyor, çünkü bu bozukluğa diğer kişilik bozukluğu türlerinden bazı belirtiler de eşlik edebiliyor.
Konuyu detaylarıyla ele almadan önce kişilik ve kişilik bozukluğu nedir sorusunun yanıtını vermekte fayda var.

Birçok farklı değişkene bağlı olarak zaman içinde tanımlamalar da değişti ancak günümüzde kişilik, karakter ve huy(mizaç) olarak iki farklı özellikten oluşan bir bütün olarak değerlendirilmektedir.

Karakter
,bireyin dünyaya bakışı,hayatı algılaması, hayatla ve sorunlarla başa çıkma biçimi olarak tanımlanıyor.Öğrenmenin ve çevresel faktörlerin bireyin karakterinde önemli etkileri olduğunu da unutmamak gerek.
Huy
ise,bireyin doğuştan getirdiği,genel olarak biyolojik yatkınlıklara bağlı davranış biçimleri ve eğilimleri olarak tanımlanıyor.

Toplumda kişilik ve kimlik kavramlarının ne yazık ki sıklıkla karıştırıldığını ve zaman zaman birbirinin yerine kullanıldığını görüyoruz.Kişilik, bireye özgü bütün kalıcı özellikleri tanımlar ve bireyin nasıl bir kişi olduğunu açıklarken, kimlik ise,bireyin kişisel ve toplumsal konumunu yani aslında kim olduğunu tanımlar.Bu anlamda kimlik tanımı kişinin ‘ben kimim’ sorusuna verdiği tüm yanıtları içeren bir bilişsel ve duygusal algılayıştır.


Kişiliğin oluşumunda doğum öncesi,doğum sonrası ile çocukluk çağındaki her tür fiziksel ve psikolojik koşullar çok etkilidir.Aynı şekilde öğrenme ve toplumsallaşma yoluyla olgunlaşma da kişiliğin biçimlenmesinde önemli etkilere sahiptir.O nedenle birey,henüz çocukken bile kişiliğine ait önemli kazanımları elde etmiştir ve kişiliğine dair ilk özellikleri sergilemeye başlar.

Bütün kuramlara bakıldığında belki de üzerinde en çok konuşulan,tartışılan ve fikir üretilen kavramın kişilik olduğunu görülüyor.Çok eski çağlardan beri de insan kişiliğini tanıma ve tanımlama konusu hep tartışılmıştır.Kişilik bozuklukları konusu da zaman içinde üç farklı başlık altında sınıflandırılmış, Borderline Kişilik Bozukluğu ise B Kümesi Kişilik Bozuklukları grubunda yer almıştır. Görülme sıklığına bakıldığında tüm toplum içinde yaklaşık olarak %2-3 gibi bir oranda görülüyor ve bu oran kadınlarda %75 gibi yüksek bir oranda iken,erkeklerde %25 düzeyinde kalıyor.

Borderline kişilik bozukluğunda,kişinin kendisine ait kimlik duygusunda, ilişkilerinde, duygusal tepkilerinde devamlı bir dengesizlik yaşadığını görüyoruz.Bireyin toplumsal, mesleki ve cinsel kimliğinde derin güvensizlikler ve tutarsızlıklar vardır.Sağlam bir kimlik duygusu oluşmamıştır.Ani gelişen hayal kırıklıkları,çökkünlük,moralsizlik ve bıkkınlık hakimdir. Kişi bazen, antisosyal ,atak ve saldırgan davranışlar sergiler.Özellikle cinsellik ve saldırganlık duygularını denetlemekte sorunlar ve ani öfke patlamaları dikkat çekicidir.Bu anlamda Borderline Kişilik Bozukluğu yaşayan bazı bireylerin, karmaşık ve sık değişen ilişkiler yaşadıkları, alkol ve bağımlılık yapan maddeler kullandıkları,kendine dönük saldırganlık davranışına yani intihara yöneldikleri, bedenlerine zarar veren yakma,kesme gibi eylemleri gerçekleştirdikleri biliniyor. Kendine zarar verme ve intihar eğilimlerinin en sık görüldüğü bozukluk türü Borderline Kişilik Bozukluğudur.


Hayatın anlamsız olduğundan,yalnız kaldıklarından yakınan bu kişiler,ileri derecede yalnızlık korkusu yaşıyorlar.Aynı şekilde,belirgin anlamsızlık ve boşluk duyguları, ciddi kimlik karmaşası, kontrolsüz öfke tepkileri, yakın ilişkilerde aldatılma ve terk edilme endişesi, özellikle karşı cinsin ilgisini çekmek üzere yapılan abartılı ve atak davranışlar,intihar girişimleri, tehditkar ve göz korkutma amacıyla sergilenen hareketler,şüphecilik,zaman zaman gerçeklik, yer, mekan ve zaman algısının kaybı gibi özellikler gösteren bir kişilik bozulması olarak dikkat çekicidir..

Borderline Kişilik Bozukluğu olanların bir çoğunda ağır bir narsisizm(kendine hayranlık) görülebilir.Burada da aslında birbiriyle çelişen duygular ve kişilik özellikleri görülür.Bir tarafta çabuk kırılabilen,etkilenen zayıf kişilik, bir tarafta güçlü ve baskın özellikleri ile atak kişilik yapısı,bireyin çevresindeki insanları şaşırtan davranışlar olarak göze çarpar.Kişinin kendisine ait düşünceleri ve tutumları hep iyi-kötü,değerli-değersiz,sevgi-nefret,öfke-suçluluk, aşırı güven-güvensizlik,hayranlık-kızgınlık olarak en üst ve en at sınırlarda iniş çıkışlar gösterir.Özellikle aldatma aldatılma konusunda oldukça hassastırlar. Sürekli olarak aldatıldıklarını ya da aldatılacaklarını düşünerek endişe ve panik yaşarlar.

Borderline Kişilik Bozukluğu diğer kişilik bozukluklarıyla bazı belirtileri bakımından benzerlikler taşıyabilir ve bu nedenle karıştırılabilir.Örneğin Antisosyal Kişilik Bozukluğunda olduğu gibi,kendi çıkarları için başkalarını kullanabilir,Bağımlı Kişilik Bozukluğunda olduğu gibi yalnız kalmaktan korkarlar. Zaman zaman ciddi akıl ve ruh sağlığı bozukluğu belirtileri olarak bilinen ileri düzeyde algı bozuklukları ve paranoid belirtiler de görülebildiği için şizofreni tanısıyla karıştırılabilir.Ancak Borderline Kişilik Bozukluğunda, şizofreniye özgü belirtiler uzun süreli ve kalıcı değildir,ayrıca aşırı duygusal dalgalanmalar ile fırtınalı ve hızlı yaşam biçiminden dolayı şizofreniden ayrılır.Bu özellikleri nedeniyle de Borderline Kişilik Bozukluğu,duygu durum bozuklukları ile ilişkili bulunmuştur.Bozukluğa ait ilk bulgular genellikle ergenlik döneminde ve 18 yaş altında ortaya çıkar.O nedenle ergenliğe ait kimlik çatışmaları ve delikanlılığa özgü hırçınlıkla karıştırılmamalıdır.Ağır geçen ergenlik dönemi daha dikkatle gözlenmelidir.Eğer ergenliğe ait sorunlar düzelmiyorsa,daha ağır ve devamlı bir hale geliyorsa, Borderline Kişilik Bozukluğu yönünden mutlaka değerlendirilmelidir.


Boderline Kişilik Bozukluğunun oluş sebeplerine bakıldığında yine pek çok sorunda olduğu gibi öncelikle çocukluk dönemine ait travmalar ve hasarlar görülüyor.Çocukluktaki desteğin, ilgi ve sevginin yetersiz olması,disiplindeki tutarsızlıklar,aşırı disiplin ya da disiplinsizlik,aşırı kontrolcü ebeveyn tutumları, çocukluktaki,reddedilme,ihmal edilme ön plandaki dikkat çekici etkenlerdir. Bununla birlikte aşırı denetleyici anne baba tutumları nedeniyle birey olmasına izin verilmemiş,en temel duygu olan güven ve özerklik duygusunu alamamış,kişinin birey olarak varlığına saygı gösterilmemiş ve aksine birey olması engellenmiş ortamlar, Borderline Kişilik Bozukluğunu ortaya çıkaran etkenler olarak biliniyor.Çocukluk çağından başlayarak bireyin sınırlarının net ve yeterince çizilmemiş olması,kişinin kendisini ne şekilde tanımlayacağına ve toplum içindeki yerini, konumunu belirleyememesine dair sorunlara yol açar. Bütün diğer kişilik bozukluklarında olduğu gibi bu bozuklukta da genetik yatkınlıklar söz konusudur.Ayrıca özellikle çocuklukta yaşanan ve çocuğa yönelik bedensel, cinsel ve duygusal şiddet,cinsel istismar,anne baba ayrılıkları gibi travmatik olaylar, bozukluğun ortaya çıkışına zemin hazırlamaktadır.


Bozukluğun tedavisi uzun süreli bir psikoterapi gerektirir.Zaman zaman yaşanan yoğun öfke, kaygı, depresyon gibi sorunlar nedeniyle ilaç tedavisine gerek duyulabilir ancak genel olarak tedavi psikoterapidir. Bireyin kendisine dönük yargılarının ve düşüncelerinin yeniden yapılandırılmasına dayanan davranış ve düşüncelerin biçimlendirildiği,içe bakışın genişletildiği bir takım yöntemler ve tutumlar oldukça yararlıdır.Kişisel olarak potansiyelinin farkına varması,özbenlik saygısının artırılması, kişisel farklılıklarının ve sahip olduklarının değerinin aktarılması ve belki de yeniden öğretilmesi ile bozukluğun düzeldiği,hatta tamamen ortadan kaldırıldığı biliniyor. Bütün psikolojik sorunlarda olduğu gibi mutlaka profesyonel destek almak,tedavi ve terapi çalışmalarına aksatmadan kararlılıkla devam etmek hem çözümü hem de bireyin sosyal hayata uyumunu kolaylaştıracaktır. Tedavi sürecinin ve süresinin bireyin çözüme olan inancı ve katkısı ile belirlendiğini hatırlatmakta fayda var. Bütün mesele sorunu zamanında tespit edip gereken adımları atmaktır.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Serap DUYGULU'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Serap DUYGULU'nun izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     1 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Eğitim - Seminer - Konuşma
■ Uzmanlık alanınızda çeşitli platformlarda konuşma yapıyor ya da eğitim mi veriyorsunuz?

■ İlgi duyduğunuz konu ile ilgili konuşmacı ya da eğitmen arayışında mısınız?

■ O zaman Makronot Ailesi’ne hoş geldiniz!..
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Serap DUYGULU'nun Yazıları
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,528 uzman makalesi arasında 'Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu' başlığıyla benzeşen toplam 25 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Baba Çocuk İlişkisi Kasım 2016
► Alınganlık Kasım 2016
► Kıskançlık Kasım 2016
► Yılbaşı ve Çocuklar Kasım 2016
◊ Dizi Dizi Hayatlar Ekim 2010
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


03:27
Top