2007'den Bugüne 88,738 Tavsiye, 27,441 Uzman ve 19,544 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Uyku Düzeni ve Kilo Verme
YAZI #5832 © Yazan Dyt.Fatma Merve KALELİOĞLU | Yayın Temmuz 2019
UYKU DÜZENİ VE KİLO VERME
Kilo verme denilince akla ilk olarak düzenli beslenme, sıkı bir diyet ve spor gelir. Ancak uyku bedenin sağlıklı kalabilmesi için oldukça önemlidir. Beyin fonksiyonlarının devamı ve bedenin daha iyi yenilenebilmesi için düzenli uyku gereklidir.
Biyolojik saat olarak da adlandırılan sirkadiyen ritim 24 saat boyunca, tüm davranışsal ve fizyolojik farklılıkları; uyku-uyanıklık döngüsü, açlık-tokluk, ısı düzenlenmesi, endokrin, gastrointestinal, solunum, immün sistem, kardiyovasküler ve metabolik sistemlerin de dâhil olduğu birçok fizyolojik işlemleri düzenlemektedir.
Ayrıca sirkadyen ritim mekanizmasında gece saatlerinde büyüme hormonu salınımı düzenlenmektedir. Büyüme hormonu doğrudan kortizol hormonu ile alakalıdır. Kortizol; vücutta oluşan herhangi bir stres (hastalık, ateş, ameliyat gibi) durumunda salgılanır. Bağışıklık sistemini baskılayan kortizol hormonu kan şekerini yükseltir ve yüksek tansiyonu tetikler. Kortizol en düşük seviyesine gece, en yüksek seviyesine ise uykudan uyandıktan 1-2 saat sonra ulaşır.
Kortizol aynı zamanda yağlanmayı arttıran bir hormondur. Beyne iletilen aydınlık/ karanlık durumuna bağlı olarak kortizol üretilir. Bu nedenle uyku düzeni bozulduğunda kortizol hormonunun salınımı artar ve buna bağlı olarak yağ depolanması artar.
Uyku düzenini etkileyen diğer bir hormon melatonindir. Melatonin, metabolizmanın gün ışığıyla paralel olarak uyumasını ve uyanmasını sağlar. En yüksek seviyesine 23.00-04.00 da ulaşır ve sabah saatlerinde seviyesi tekrar düşer. Melatonin hormonu güçlü bir antioksidandır, yani zararlı olabilecek maddeleri etkisiz hale getirerek vücudun yenilenmesini sağlar. Bu nedenle karanlık bir ortamda ve belirtilen saat aralığında uyumak melatonini artması için de önemlidir.
Uyku düzeni sırasında etkilenen diğer hormonlar ise leptin ve ghrelindir. Leptin hormonu beyne doygunluk sinyalini ve yemek yemeyi kesmesi gerektiği sinyalini gönderen hormondur. Beyne açlık sinyalini gönderen hormon ise açlık hormonu olarak da bilinen ghrelindir. Gece uyanıklık durumunda ghrelin hormonu fazla salgılanır ve leptin hormonu daha az salgılanır. Bu da kişiyi gece yemek yemeye yönlendirebilecek bir durumdur.
Düzensiz uyku hormonlarla yakından ilişkilidir ve gereksiz besin tüketimini ve sonuçta kilo alımını tetikler. Bu konuda yapılan çalışmalar da mevcuttur. Yapılan bir çalışmada uyku bozukluğuna sahip kişilerin BKI, açlık kan şekeri, kan leptin ve ghrelin seviyeleri takip edildiğinde; günde sekiz saatten az uyuyan bireylerin BKI’lerinin arttığı görülürken, günde sekiz saatten fazla uyuyanların düşük kan leptin ve daha yüksek kan ghrelin seviyelerine sahip olduğu görülmüştür. Araştırma sonucu yetersiz uykunun kilo artışına neden olduğunu göstermektedir.
Yapılan başka bir çalışmada, az uyuyan insanlarda metabolizma artışı tespit edilmiştir. Az uyuyan insanların daha fazla kalori harcadığı görülmüştür. Ancak bunun yanında az uyuyan grubun diğer gruba göre çok daha fazla yemek yediği gözlemlenmiştir. Ve bu durum, az uyuyan grubun kilo almasına sebep olmuştur.


Uyku alışkanlığı ve bunun vücut ağırlığı üzerine etkisinin araştırıldığı büyük çaplı bir araştırmada ise; 5 saatten daha az uyuyan kişilerin 7 saat ve daha fazla uyuyan kişilere göre obeziteye yatkınlıklarının %15 oranında daha fazla olduğu tespit edilmiştir.

Az uyuyan insanların gün içinde yemek yedikleri saatler, yani beslenme düzenleri de değişime uğramaktadır. Geceleri uzun süre uyanık olan insanlar genelde sabahları çok az kahvaltı yapmaktadır. Sabah saatlerinde biyolojik olarak geceyi yaşadıkları için henüz vücutları uyanamamış oluyor ve dolayısıyla beslenme alışkanlıkları değişiyor. Sirkadiyen ritimleri bozulan bu kişiler vücutlarının ihtiyacı olan kaloriyi akşam saatlerinde alıyor. İlerleyen saatlerde metabolizmanın yavaşlaması ve gece boyunca hareketsizliğin artması da geç saatlerde alınan kalorilerin yağa dönüşmesini arttırıyor.
Uyku süresi azaldıkça yağ hücrelerinin insüline karşı duyarlılığı da azalmaktadır. İnsülin direncinin artması, daha fazla insülin salgılamaya yöneltip, Tip-2 diyabet hastası olmaya neden olduğu gibi, salgılanan yüksek miktardaki insülin özellikle göbek bölgesinde yağlanmaya neden oluyor. Yapılan çalışmalar gösteriyor ki uyku saatleri azaltılan kişilerde diyabet ve obeziteye yönelik değişimler meydana gelmektedir.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Fatma Merve KALELİOĞLU Fotoğraf
Dyt.Fatma Merve KALELİOĞLU
İstanbul (Online hizmet de veriyor)
Diyetisyen
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi153 kez tavsiye edildiİş Adresi KayıtlıTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Dyt.Fatma Merve KALELİOĞLU'nun Makaleleri
► Hipotiroid ve Kilo Verme Dyt.Hatice KARSLIOĞLU
► Hamilelik Sonrası Kilo Verme Dyt.Sevgi Gökçen ERKÜN
► Doğum Sonrası Kilo Verme Dyt.Gülhan KOCA
► Kilo Alıp Verme Döngüsü Dyt.Nil ŞAHİN GÜRHAN
► Yoyo Sendromu: Sürekli Kilo Alıp Verme Dyt.Ezgi TOPTAŞ BIYIKLI
► Kilo Verme Neden Durur ? Hızlandırmak İçin Tavsiyeler Dyt.Zeynep Işıl KÜÇÜKGÖNCÜ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,544 uzman makalesi arasında 'Uyku Düzeni ve Kilo Verme' başlığıyla benzeşen toplam 83 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Ketojenik Beslenme Haziran 2019
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


02:15
Top