2007'den Bugüne 92,293 Tavsiye, 28,217 Uzman ve 19,976 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Akut Stres Bozukluğu (Asb)
YAZI #7576 © Yazan Uzm.Psk.Sinem ÇİBAŞ KARLIKLI | Yayın Şubat 2023
Akut Stres Bozukluğu Nedir?

ASB bir olayın sonucu olarak güçlü veya kalıcı bir stres reaksiyonunun ortaya çıkmasıdır. Bu olay, bir kişinin hayatını tehlikeye sokabilecek veya hayatını kaybettiği bir travma, doğal afet, işkence, tecavüz, savaş gibi acil durumlar gibi fiziksel ya da duygusal açıdan zararlı bir olay olabilir. Süresi travmatik olayı yaşadıktan sonra 3 gün ile 4 hafta arasında değişmektedir.


Nedenleri:

ASB kişinin yaşadığı travma sonucu ortaya çıkar. Travma, bir kişinin hayatını tehlikeye sokabilecek ya da hayatını kaybettiği fiziksel ya da duygusal açıdan zararlı bir olay olarak tanımlanır. Travmatik olaylar, insanların hayatını değiştirebilir ve daha sonraki hayatlarına etkileyebilir.


Risk Faktörleri:

Bazı insanlar ASB açısından daha yüksek risk altındadır:
- Kişinin daha önce travmatik olaylar yaşaması
- Daha önceki psikolojik bozukluklar
- Yetersiz sosyal destek
- Alkol veya uyuşturucu kullanımı
- İş veya aile içi stres


Tanı Yöntemleri:

ASB tanısı, bir kişinin belirtileri, geçmişi ve fiziksel muayenesi gibi faktörleri göz önünde bulundurarak yapılır. Ayrıca, bir psikiyatrist veya psikolog tarafından yapılan bir psikolojik değerlendirme de gereklidir.


Belirtiler:

- Uyku bozuklukları
- Kendini suçlama veya suçlanma duyguları
- Kendini koruma amaçlı davranışlar (Kaçınma gibi)
- Depresyon, kaygı veya öfke gibi duygusal bozukluklar
- Fiziksel belirtiler, örneğin baş ağrısı, kol veya bacak titremesi gibi
- Olumsuz duygu durum


Tedavi:

Psikoterapi ASB için en etkili yöntemlerden biridir.
-Kişinin stres yönetimi tekniklerini geliştirmeye yardımcı olunur.
-Nefes teknikleri ve gevşeme egzersizleri çalışır.
-Kişinin travmatik olaya yönelik düşünceleri ve inançları incelenir ve bunlar üzerine çalışılır.
-Kişinin travmatik olayının anısını tekrar tekrar gözden geçirmesine ve anıya duygusal tepki vermesi süreci çalışılır.

Sosyal destek: Kişinin yalnız olmaması ve destek alması önemlidir. Aile ve arkadaşları tarafından sağlanan sosyal destek, kişinin iyileşmesine yardımcı olacaktır.

Grup Terapisi: Grup terapisi, travmatik olayın etkilerini azaltmaya ve başa çıkmaya yardımcı olan bir terapidir. Terapi sırasında, diğer insanlarla birlikte tartışma ve paylaşma fırsatı bulunur ve bu da kişinin iyileşmesine yardımcı olabilir.

ASB için iki önemli hususu hatırlatmakta fayda vardır: Unutmayın ki, her birey biriciktir ve herkesin tedavi ihtiyacı farklıdır. Bir kişinin tedavi planı, onun ihtiyaçlarına ve durumuna uygun olarak belirlenmelidir. Profesyonel bir destek almak, akut stres bozukluğu ile başa çıkmak ve iyileşmek için en iyi yoldur.

Bir diğer önemli husus ASB’nin çekirdek belirtileri olan dissosiyatif belirtilerin (derealizasyon, depersonalizasyon, dissosiyatif amnezi) travma sırasında veya sonrasında bulunması kişinin ileride TSSB geliştireceğini gösteren önemli bir etken olarak yorumlanmaktadır (Marshall, et all, 1999).

* Derealizasyon: Kişinin diğer insanlardan, çevresinden veya dünyadan kopmuş hissetmesidir. Derealizasyon yaşayan kişiler, çevrelerindeki dünyayı gerçek dışı veya sanki bir rüyaymış gibi algılayabilirler.
* Depersonalizasyon: kişinin kendisinden, düşüncelerinden, hislerinden ve hatta bedeninden kopmuş hissetmesini ifade eder. Bireyler, genellikle kendilerini sanki dışarıdan bir gözlemci gibi izlediklerini hissettiklerini belirtir.
* Dissosiyatif amnezi: Genellikle travmatik olan ya da stres doğuran önemli kişisel bilgileri (ismini, nerde yaşadığını, ne iş yaptığını, annesinin babasının kim olduğunu vb.) sıradan bir unutkanlıkla açıklanamayacak bir biçimde anımsayamama durumudur.

KAYNAKLAR:
Bilgiç, S. (2011). Travma sonrası stres bozukluğu ve akut stres bozukluğu ile uyum bozukluğunun klinik açıdan karşılaştırılması. Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi. Yayımlanmamış Tıpta Uzmanlık Tezi.
Gölge, B. (2022). Kişilerarası Şiddet ve Ruhsal Travma Dersi notları.
Kocabey, E. (2022, 27 Kasım). Depersonalizasyon - Derealizasyon Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? https://evrimagaci.org/depersonalizasyon-derealizasyon-bozuklugu-nedir-belirtileri-nelerdir-13405#:~:text=Derealizasyon%20ise%20ki%C5%9Finin%20di%C4%9Fer%20insanl ardan,bir%20r%C3%BCyaym%C4%B1%C5%9F%20gibi%20alg%C4%B1layabilirler.
Marshall, R. D., Spitzer, R., & Liebowitz, M. R. (1999). Review and critique of the new DSM-IV diagnosis of acute stress disorder. American journal of psychiatry, 156(11), 1677-1685.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Sinem ÇİBAŞ KARLIKLI Fotoğraf
Uzm.Psk.Sinem ÇİBAŞ KARLIKLI
İstanbul (Online hizmet de veriyor)
Uzman Adli Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi1 kez tavsiye edildi
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Sinem ÇİBAŞ KARLIKLI'nın Makale ve Yazıları
► Travma Sonrası Stres Bozukluğu Psk.Arzu BEYRİBEY
► Travma Sonrası Stres Bozukluğu Psk.Yasemin TÜZEMEN
► Travma Sonrası Stres Bozukluğu Psk.Dnş.Fatih FİDAN
► Travma Sonrası Stres Bozukluğu Psk.Emir Emre DOĞAN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,976 uzman makalesi arasında 'Akut Stres Bozukluğu (Asb)' başlığıyla benzeşen toplam 29 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
◊ Alzheımer & Demans Eylül 2018
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


11:13
Top