2007'den Bugüne 88,148 Tavsiye, 27,306 Uzman ve 19,454 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Kayıp ve Yas Süreci
MAKALE #15087 © Yazan Psk.Gonca BAĞLAR | Yayın Temmuz 2015 | 2,899 Okuyucu
Hayatımız boyunca hep bir şeyleri, etrafımızdaki kişileri kontrol etmeye çalışırız, bizi mutlu edecek olayları veya kişileri yanımızda tutmaya çalışır, üzecek olanları ise bir şekilde uzaklaştırmaya çabalarız. Bir an gelir ki, hayatın gerçekten kontrolümüzün dışında ilerlediğini beklemediğimiz bir şekilde öğreniriz. Kayıplar da bu beklemediğimiz anlardandır. Her ne kadar ölümün, hayatın içinde, hayatın kendisi kadar gerçek olduğunu bilsek de, bize ve yakınlarımıza uğramayacağını düşünürüz, öyle olmasını isteriz. Bu yüzden kendimizi ölüme hazırlasak bile, bir yakınımızı kaybettiğimizde duygusal dengemiz altüst olur ve bu durumla baş etmekte zorlanırız.

Yas tutma; sevdiğimiz birinin ölümü, bizim için önemli bir işin kaybı, istediğimiz bir ilişkinin bitmesi sonrasında yaşanan normal bir süreçtir. Yas, bu olaylar karşısında verilebilecek en doğal tepkidir. Aynı zamanda zor bir süreçtir ve destek gerektirir.

Yas süreci kişinin kayıpla birlikte duygusal dengesini tekrar kazanmaya çalıştığı dönemdir. Sevincimizi, heyecanımızı, öfkemizi nasıl birbirimizden farklı yaşıyorsak, yas sürecini de her birimiz farklı yaşarız. Bu farklılığı belirleyenler önceki yaşam deneyimleri, kaybedilen kişinin yas tutan birey için anlamı, kaybın beklenirliği, kayıptan önceki psikolojik durum gibi etmenlerdir.

YAS EVRELERİ

1. Evre: Şok ve İnkâr

Bireyin durumu kabullenmeme, hiçbir şey olmamış gibi davranma halidir. Aşırı üzüntü, sonrasında ne yapacağım tarzı düşünceler, yalnız kalma korkusu inkâra sebep olabilir. İnkâr davranış olarak görülebilir; ölen kişinin kıyafetlerini yıkama, ütüleyip hazırlama, masaya onun için bir tabak koyma gibi davranışlarla ortaya çıkabilir. Aynı zamanda hayat planlarına dâhil etme gibi söylemlerle de ortaya çıkabilir.

2. Huzursuzluk Hali ve Sosyal Geri Çekilme

Bu evrede ölüm kabullenilmiştir ancak normal hayata geri dönülememiştir. İşe gitmede zorluk, verimlilikte düşüş, sosyal ortamlarda olmaktan çekinme, konuşmama, öz bakımını aksatma gibi durumlar gözlenebilir. Bu durumun uzaması depresyon riskini artırır.

3. Yenide Yapılanma

Bu evre kişinin normal yaşamına devam etmeye başladığı dönemdir. Acının hafiflediği, kaybın gerçekliğinin kabullenildiği, kaybedilen kişinin olmadığı bir dünyaya uyum sağlamaya çalışıldığı bir zaman dilimidir. Bu hayata yeniden başlama evresi kaybedilen kişinin unutulduğu veya artık önemsenmediği anlamına gelmez.

YAS SÜRECİNİ SAĞLIKLI TAMAMLAYABİLMEK İÇİN

Etrafınızda sizi iyi anlayan ve dinleyen birisi ile mutlaka konuşun. İçinizde yaşadığınız duyguları somutlaştırmanız, durumu kabullenmenizi kolaylaştıracaktır. Kendinize bu yası tutmak için mutlaka izin verin.

Aile üyelerinden birinin kaybının yaşandığı durumlarda ailedeki her bireyin tepkisi farklı olabilir. Bu durumda duygularınızı, yaşadıklarınızı, onları daha çok üzmek, zayıf görünmek kaygısıyla onlarla paylaşmak zorlayıcı olabilir ancak herkesin tepkisinin farklı olacağını hiçbir zaman aklınızdan çıkarmayın ve içinizden nasıl geliyorsa durumunuzu o şekilde anlatın.

Yasın bir süreç olduğunu kabullenin ve hemen her şeyin eskisi gibi olacağına dair inancınızı yok edin. Bu dönemde size en çok yardımcı olacak şey sabırdır.

Ağlamaktan hiçbir zaman çekinmeyin. Ağlamak, gülmek kadar doğal bir tepkidir ve rahatlatıcıdır.

Normal aktivitelerinize yavaş yavaş geri dönmeye çalışın. Arkadaşlarınızla görüşmeye devam edin, müzik dinleyin, yürüyüş yapın ve yaşadıklarınızı istediğiniz kadar anlatın. Zorlanırsanız kendinize bir program hazırlayıp onu takip edebilirsiniz.

NE ZAMAN BİR PSİKOLOGDAN YARDIM ALINMALI?

Yas sürecinde kişilerin verdikleri tepkiler normal kabul edilmektedir. Kişi sırasıyla yas evrelerini yaşayıp normal yaşamına dönebilmişse sorun yoktur. Yas süresi kişiden kişiye farklılık gösterdiğinden bu süreç için bir zaman belirtmek çok doğru değildir. Eğer kişi yas evrelerinden birinde uzun bir süre takılı kaldıysa (masaya ölen kişi için tabak koyma, eşyalarını yıkama), hayattan keyif almıyorsa, çevresiyle iletişim kurmaktan kaçınıyorsa, geçimini sağlayamıyorsa ve öz bakımına dikkat etmiyorsa mutlaka bir psikologdan destek alınmalıdır.

Psikolog Gonca BAĞLAR
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Kayıp ve Yas Süreci" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Gonca BAĞLAR'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Gonca BAĞLAR'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Gonca BAĞLAR Fotoğraf
Psk.Gonca BAĞLAR
Eskişehir
Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi1 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Gonca BAĞLAR'ın Makaleleri
► Kayıp ve Yas Süreci Psk.Özgün ÖKLÜK OCAK
► Ölüm, Kayıp ve Yas Süreci Psk.Dnş.Meliha IŞIK
► Yas Tutma ve Kayıp Süreci Psk.Hümeyra ERGÜL
► Sevilen Birinin Kaybı: Yas ve Kayıp Süreci Dr.Psk.Dnş.H.Hüseyin DOĞAN
► Kayıp ve Yas Psk.Elif AKSU
► Kayıp ve Yas Psk.Şule ÜZÜMCÜ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,454 uzman makalesi arasında 'Kayıp ve Yas Süreci' başlığıyla benzeşen toplam 18 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Cahil Cesareti Ocak 2016
► Okul Korkusu Kasım 2015
► Görünenin Arkası Ekim 2015
► Psikoterapi Nedir? Eylül 2015
► Çocuğum Okula Hazır mı? Ağustos 2015
► Çocukta Tuvalet Eğitimi Haziran 2015
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


10:25
Top